Orient Express II

Orient Express: Amman

ioannes de limbourg Juli , ,

Orient Express II

Naar Jeruzalem v.v. (1994)

25 jaar geleden: 1994 – 2019.

Vandaag is het 7 juli 1994. Deze nacht sliep ik op het dak van Ho­tel Rami in Am­man, de hoofd­stad van Jor­da­nië. Ik ben daar sa­men met mijn reis­ge­no­ten Iris en Kim. Ik klaag over mug­gen­be­ten. We krij­gen van­daag toe­stem­ming van het Jor­daans Mi­ni­ste­rie van Bin­nen­land­se Zaken om de West­bank (Wes­te­lij­ke Jor­daan­oever) te be­zoe­ken. Een man spreekt mij aan en wil van al­les we­ten over het Ne­der­lands drugs­be­leid. Ook ver­telt hij dat in het Wes­ten islam is, maar geen mos­lims en dat in de Ara­bi­sche we­reld mos­lims zijn, maar dat er geen islam is! De be­doeïen, die ons gis­te­ren be­loof­de om van­daag met ons naar een res­tau­rant te gaan, doet dat niet, maar hij komt wel.

– – – –

1.) De na­men Iris en Kim zijn om pri­va­cy­re­de­nen ge­fin­geerd.
2.) Wij alle drie, zowel Iris, Kim en ik, stu­de­ren Ara­bi­sche Taal en Let­ter­kun­de aan de Uni­ver­si­teit Leiden. Bei­de jonge vrou­wen (ik noem hen in dit ver­slag soms ‘de meisjes’) zijn voor­aan in de twin­tig. Ik ben 43 jaar oud. Ik ben een laat­bloeier!
3.) Ik reis zon­der ca­me­ra, daar­om plaats ik bij al­le in­te­res­san­te oor­den een link naar de fo­to’s in Goog­le Maps.
4.) Dit reis­ver­slag komt uit mijn dag­boek 1994 en is mijn in­ter­pre­ta­tie van de wer­ke­lijk­heid.
5.) De munteenheid in Jor­da­nië is de Jor­daan­se Di­nar (JD.) en de wis­sel­koers is: 1 JD. = f. 2,76. (€ 1,94 in 2018.)

Donderdag, 7 juli 1994

Dag 12 / 72: Amman.
De ellenlange azaan*1, met uit­brei­din­gen, stoort me in mijn slaap. Hotel Rami ligt im­mers vlak­bij de Hoes­sein mos­kee. Ik sta om 7.30 uur, nog moe, op en neem een douche.

Muggenbeten

Sinds Damascus zit ik ‘onder’ de muggenbeten. Twee jaar ge­le­den al ver­tel­de de ei­ge­naar van een ho­tel in Hama, Syrië, waar ik ver­bleef, dat Ho­tel al-Rabie daar be­rucht voor is, van­we­ge het wa­ter in de fon­tein en het vele groen. Dat trekt als­maar mug­gen aan.
Veel mug­gen­be­ten zit­ten op het on­ge­kleurd vel (dat nor­maal on­der mijn kle­ding zit), maar er zit­ten ook beten op mijn blote on­der­ar­men.

Permissie

Tegen 8.30 uur gaan we op pad: brood en banaan kopen. Kaas heb ik nog.
Voor een Travellercheque van 50 US$ krijg ik hier in Amman 34 JD.
We gaan met een taxi naar het Ar­cheo­lo­gisch Mu­seum waar Iris de in­houd gaat be­kij­ken. Kim en ik wan­de­len een eind te­rug naar een kof­fie­huis om er thee te drin­ken.
Later gaan we bij het museum in de scha­duw op Iris zit­ten wach­ten. Daar­na gaan we op weg naar het Mi­ni­ste­rie van Bin­nen­land­se Za­ken. We hebben niet veel tijd meer, maar Iris neemt het er nog even van en ver­dwijnt op een wei­de met oude ste­nen.
Om 12.30 uur krij­gen we on­ze toe­stem­ming voor de West­bank. We blij­ven nog in een na­bu­rig koel win­kel­cen­trum han­gen, waar we zo­iets als een milk­shake ge­brui­ken en we gaan naar een boek­han­del met veel re­li­gi­eu­ze boe­ken. Ook boe­ken met de tekst en de mu­ziek van lied­jes van be­ken­de (Ara­bi­sche) zan­gers en zan­ge­res­sen.
Met een taxi gaan we naar Wast al-balad: het stads­cen­trum. Iris gaat wat on­der­ne­men. Kim en ik gaan op een ter­ras­je in het park zit­ten. (Ik at eerst er­gens an­ders (eigen) brood met kaas en ba­naan.)
Vanaf het terras zie ik een zwar­te vrouw met hoofd­doek. Zij draagt een zeer strak­ke leg­ging, zoals leg­gings ge­woon­lijk zeer strak zijn. Haar kruis is maar nau­we­lijks be­dekt door een open­han­gend jasje! (Over is­la­mi­ti­sche kuis­heid ge­spro­ken, zie hier be­ne­den.)
We blijven zitten van circa 15.00 uur tot rond 18.00 uur.

Geen samenwerking, slecht rivaliteit

Gisteren zagen we een man voortdurend met een hand­naai­ma­chi­ne spe­len, nu komt hij met een smoes naar me toe: “Sor­ry Sir, here I ha­ve an ar­ticle in a ma­ga­zine that might in­te­rest you.” Het ar­ti­kel gaat over de ijs­tijd en ar­cheo­lo­gie.
Ik nodig hem uit om naast mij te ko­men zit­ten (naast een vrouw (Kim) zit­ten is im­mers on­fat­soen­lijk in is­la­mi­ti­sche con­text) en ver­vol­gens heb­ben we een in­te­res­sant ge­sprek dat min­stens an­der­half uur duurt, over twee on­der­wer­pen. (Hij is Ira­kees en bio­che­mi­cus.)
Hij vraagt naar het drugs­be­leid in Ne­der­land en ik ver­de­dig on­ze po­li­tiek en stel zelfs voor om drugs vol­le­dig vrij te ge­ven. Het ne­ga­tie­ve ef­fect van die vrij­heid kan ver­sla­ving zijn. (Maar het ne­ga­tie­ve ef­fect van mes­sen is dat je er iemand mee dood kan ste­ken: dat zeg ik niet, maar mijn re­de­ne­ring komt er wel op neer.) Als we drugs blij­ven be­per­ken heeft dat gro­te cri­mi­na­li­teit tot ge­volg en be­per­king van de vrij­heid, om­dat al­les en ieder­een dan ge­con­tro­leerd moet worden.
Een­ieder is vrij om te ne­men wat hij of zij wil, daar­mee kan je de vrijheid van an­de­ren niet be­per­ken. Al­tijd dat ge-be­scherm van in­di­vi­du­en! Het aan­tal drugs­doden (hij spreekt over 2.000 per jaar.) valt in het niet bij het aan­tal do­den van ro­ken, ver­keer­de levens­stijl, ver­keers­on­ge­luk­ken, etc.
We spreken lang over de ne­ga­tie­ve in­vloed van de gods­dienst. (Ook vol­gens hem.) Ik laat hem het woord voe­ren en stel slechts vra­gen.
Hij zegt: een ge­leer­de ging naar het Wes­ten en kwam te­rug. Hij zei toen: “In het Wes­ten vond ik is­lam, maar ik vond geen mos­lims. Hier (thuis) vind ik mos­lims, maar geen is­lam.”
Zedelijkheid is alles wat telt. Zijn de vrou­wen in een fa­mi­lie kuis, dan kun­nen ze voor de rest doen en la­ten wat ze wil­len. Zijn ze een­maal in Mekka*;2 ge­weest dan hoe­ven ze ner­gens meer re­ke­ning te hou­den, zo re­de­ne­ren de mos­lims, be­weert hij.
Het onderwijs is geïslamiseerd. Nie­mand weet meer iets van het gro­te ver­leden van dui­zend jaar ge­le­den. (Hij noemt al-Ma’arri*3.)
De om­ni­po­ten­tie van God en de vrees voor straf ver­lamt de men­sen. Er is geen sa­men­wer­king, maar slechts ri­va­li­teit. Er is stil­stand in de Ara­bi­sche we­reld, geen con­ti­nuïteit. Ieder­een be­gint op­nieuw het wiel uit te vin­den, want nie­mand draagt iets over aan een an­der, aan ken­nis*4.Er zou scheiding van kerk en staat moe­ten zijn.
Hij vraagt mijn adres. Ik geef hem mijn post­bus­num­mer. Hij geeft slechts zijn te­le­foon­num­mer.

De bedoeïen en zijn slaaf

Rond 20.00 uur hebben we een af­spraak met de Bedwi = be­doeïen. (Al­le drie zijn we zijn naam ver­ge­ten.) Hij werkt als gids in het Amfi­the­ater.
In tegenstelling met wat hij gis­te­ren zei gaan we niet naar een res­tau­rant, maar haalt hij een een­vou­dig, maar lek­ker maal naar het Amfi­the­ater en com­mandeert ‘zijn vriend’ als een slaaf. Hij was ver­ge­ten dat ik hem ge­zegd had dat ik geen vlees eet. Nu com­man­deert hij zijn vriend om fa­la­fel voor mij te ha­len. (Met pa­tat.) Drie fa­la­fels met yog­hurt en pa­tat: niet slecht.
Het gesprek wil, in tegenstel­ling met gis­te­ren­avond, maar niet vlot­ten.
Net nadat Iris over ons reis­doel (Je­ru­za­lem) heeft ver­teld, ko­men een drie­tal of vier­tal po­li­tie­agen­ten te voor­schijn. Dat wekt mijn wan­trouwen.
We drinken thee. Hij heeft vast niet veel geld. (Hij zal ook wel geen be­doeïen zijn.) Hij is 32 jaar oud. Zijn naam wis­ten we dus niet meer.
Tegen 22.30 uur naar het ho­tel. Bed rond 23.00 uur.
We betalen het hotel al­vast voor­uit: de ka­mer 3 x 2 JD. (2 JD. per bed) x 3 nachten = 18 JD. Ik 3 x 1,5 JD. = 4,5 JD. To­taal: 22,5 JD. = f. 60,75. Kim en Iris had­den een ka­mer met drie bed­den! Jor­da­nië is duur…

Menu – 07/07: Begin – Einde.

Voetnoten

1.) Azaan. De Azaan is de islamitische ge­beds­op­roep die iede­re dag vijf keer van­af de mi­na­ret­ten klinkt, om de ge­lo­vi­gen aan te spo­ren om te gaan bid­den (wat Allah ver­plicht heeft ge­steld, dat vijf keer bid­den), of, nog be­ter, naar de mos­kee te ko­men om daar het ge­bed ge­za­men­lijk te ver­rich­ten.
Op YouTube zijn talloze Azaans te be­luis­teren:
De Soennitische gebeds­op­roep, deze vindt plaats in de Omaj­jaden / Grote moskee van Da­mas­cus en is meer­stem­mig. Deze heb ik zelf vaak ge­hoord en ook ge­zien.
De (soennitische) gebeds­op­roep te Mekka, voor het och­tend­ge­bed, want de moeëzzin (hij die tot het ge­bed op­roept) zegt: as-salah khayrum min an-nawm: de salaah (het ge­bed) is be­ter dan de slaap.
De Shi’itische gebeds­op­roep in Ker­ba­la (Irak) van­af de mos­kee van de ‘mar­te­laar’ Imam Hussein.

Retour noot 1.

2.) Mekka. Deze stad is het ultime be­de­vaarts­oord van de is­lam. (Er zijn er meer, maar Mekka is de be­lang­rijk­ste be­de­vaarts­plaats). De be­de­vaart naar Mekka heet Hadjdj, die al­leen in een be­paal­de tijd van het jaar gel­dig is, na­me­lijk ge­du­ren­de een paar da­gen in de is­la­mi­ti­sche ka­len­der­maand Dhoe al-Hidzjah. Als mos­lims daar hun re­li­gi­eu­ze plicht heb­ben ge­daan, mo­gen ze zich Hadjdji (man­nen) of Hadjdjah (vrou­wen) noe­men. Dat is een eer­vol­le ti­tel waar­mee je kunt op­schep­pen: “Ik ben in Mekka ge­weest!”

Retour noot 2.

3.) Abu Ala’a al-Ma’arri: een Arabische dich­ter, schrij­ver, fi­lo­soof en we­ten­schap­per, bo­ven­dien een over­tuigd atheïst, niet on­om­stre­den, van­we­ge dat atheïs­me. Zie ver­der bij Wi­ki­pe­dia: Aboe l-‘Alaa al-Ma’arri.

Retour noot 3.

4.) Van die Irakees ben ik nooit ver­ge­ten dat hij ver­tel­de dat als een on­der­ge­schik­te een bril­jant idee heeft, dat hij dat nooit zal door­ver­tel­len aan zijn chef, want dan eigent die zich dat idee toe en de on­der­ge­schik­te hoort er nooit meer wat over. Als zijn chef niet erg hoog in de or­ga­ni­sa­tie zit, zal die, als die al zo’n idee van een on­der­ge­schik­te zou krij­gen, dat ook niet ver­der ver­tel­len aan zijn chef, want an­ders eigent die zich dat idee toe en krijgt de pro­mo­tie. (Zelf denk ik er te­gen­woor­dig bij, uit er­va­ring ge­leerd: als ach­ter­af blijkt dat het toch niet zo’n goed idee was, dan krijgt de on­der­ge­schik­te straf om­dat hij zijn meer­de­re voor schut heeft ge­zet. Als de on­der­ge­schik­te nog iemand onder zich heeft zal hij pro­be­ren die de schuld te ge­ven en zo glijdt dat mis­luk­te idee steeds la­ger de or­ga­ni­sa­tie in tot­dat uit­ein­de­lijk het hulp­je van de por­tier, die er niets mee te ma­ken heeft, de schuld en de straf krijgt.)

Retour noot 4.

Menu – 07/07: Begin – Einde.

Google Maps
Amman.

Wikipedia
Amman – West­bank – Amfitheater.

Websites
De waarde van de gulden in euro’s.

Menu – 07/07: Begin – Einde.

Orient Express I en II

Klik hier voor de chronologische volgorde van Orient Express I (1992).

Klik hier voor de chronologische volgorde van Orient Express II (1994).

Mobiele telefoon / Smartphone
the-face.com

Voor be­zoe­kers die via the-face.com op deze web­si­te ko­men: als de in­ter­ne links (me­nu, be­gin, ein­de) niet wer­ken (mo­bie­le te­le­foon / smart­phone) klikt u voor het ori­gi­ne­le adres van dit be­richt op: ira­da.com.

Links naar externe websites

De au­teur de­zes kan niet ga­ran­de­ren dat al­le links naar ex­ter­ne web­si­tes (dus die van der­de par­tij­en) al­tijd zul­len blij­ven be­staan. Fo­to’s in Goog­le Maps, bij­voor­beeld, kun­nen ver­dwij­nen wan­neer de ei­ge­naar ze weg­haalt. Ook aan an­de­re links kan een ein­de ko­men, of kun­nen in on­ge­bruik ra­ken.
Wan­neer u een niet wer­ken­de link con­sta­teert kunt u dat mel­den in het re­ac­tie­veld. Bij voor­baat dank.

Menu – 07/07: Begin.

Orient Express: Amman

ioannes de limbourg Juli , ,

Orient Express II

Naar Jeruzalem v.v. (1994)

25 jaar geleden: 1994 – 2019.

Vandaag is het 6 juli 1994. Kim, Iris en ik zijn sinds gisteren­avond in Amman, de hoofd­stad van Jor­da­nië. We pro­be­ren goed­koop thee te drin­ken, wat mis­lukt. Kun­nen daar­na het Ne­der­lands Con­su­laat niet vin­den. Ik eet te veel zoet­wa­ren en word er ziek van. We be­klim­men een heu­vel en ko­men in een ka­tho­lie­ke buurt, waar men­sen Duit­se na­men heb­ben. Een Be­doeïen no­digt ons uit om mor­gen sa­men te gaan eten.

– – – –

1.) De na­men Iris en Kim zijn om pri­va­cy­re­de­nen ge­fin­geerd.
2.) Wij alle drie, zowel Iris, Kim en ik, stu­de­ren Ara­bi­sche Taal en Let­ter­kun­de aan de Uni­ver­si­teit Leiden. Bei­de jonge vrou­wen (ik noem hen in dit ver­slag soms ‘de meisjes’) zijn voor­aan in de twin­tig. Ik ben 43 jaar oud. Ik ben een laat­bloeier!
3.) Ik reis zon­der ca­me­ra, daar­om plaats ik bij al­le in­te­res­san­te oor­den een link naar de fo­to’s in Goog­le Maps.
4.) Dit reis­ver­slag komt uit mijn dag­boek 1994 en is mijn in­ter­pre­ta­tie van de wer­ke­lijk­heid.
5.) De munteenheid in Jor­da­nië is de Jor­daan­se Di­nar (JD.) en de wis­sel­koers is: 1 JD. = f. 2,76. (€ 1,94 in 2018.)

Woensdag, 6 juli 1994

Dag 11 / 72: Amman.
Ik slaap buiten, op het platte dak van het hotel. Te­gen de och­tend daalt de tem­pe­ra­tuur, maar blijft toch aan­ge­naam.
Kim, Iris en ik spre­ken af om een tocht door de woes­tijn te ma­ken, naar Qasr / Qusair Amra*1. (Ik heb niet veel zin en ik hoop dat het niet door­gaat.) (En het zal ook niet door­gaan!)

Nederlands Consulaat

Om 9.00 uur staan we buiten het hotel en ko­pen le­vens­mid­de­len. Zij ko­pen fruit en ik deel mee in de kos­ten, maar heb nau­we­lijks kans om er­van te eten. Ik wil wel wat be­wa­ren, maar als ik een paar vruch­ten heb ge­had, heb ik vol­gens hen mijn deel ge­had. Dat zeg­gen ze niet, maar ze eten gewoon door tot­dat alles op is.
In een zaak voor halwiyaat (= zoe­tig­he­den) pro­be­ren we thee te krij­gen zon­der halwa = zoet/lek­kers te be­stel­len. De man be­looft, maar brengt geen thee. We voe­len ons be­schaamd/ver­le­gen, maar eten toch stie­kem ons ei­gen brood op. Na twin­tig mi­nu­ten op thee wach­ten, zon­der re­sul­taat, gaan we weg. We we­ten niet meer in wel­ke rich­ting we naar het Ne­der­lands Con­su­laat moe­ten gaan. Al­leen Iris weet de weg nog een beet­je te vin­den en na ver­schil­len­de men­sen ge­vraagd te heb­ben, ko­men we pre­cies op tijd (10.00 uur) bij het Con­su­laat van Ho­no­rair Con­sul Char­ley Sheikh­ali. Toen we nog in moei­lijk­he­den ver­keer­den om het juis­te adres te vin­den kwam Iris op het idee om een post­kan­toor bin­nen te wip­pen om er post­ze­gels te ko­pen! Ge­luk­kig riep Kim haar tot de orde. Te laat ko­men is haar spe­cia­li­teit. On­be­zon­nen din­gen doen, daar is iris goed in.
Van de Consul krijgen we met hulp van Schou­ten (Char­gé d’Af­faires van de Am­bas­sa­de te Da­mas­cus) een naam op het Mi­ni­ste­rie van Bin­nen­land­se Za­ken, waar we moe­ten zijn voor de per­mis­sie om de West­bank te mo­gen be­zoe­ken.

Ministerie van Binnenlandse Zaken

Met een taxi voor 0,750 JD. rij­den we een heel eind bui­ten het cen­trum naar Wi­za­rat al-Da­khi­liy­ya = het Mi­ni­ste­rie van Bin­nen­land­se Za­ken (BiZa). Mor­gen om 13.00 uur moe­ten we on­ze toe­stem­ming ko­men op­ha­len. “Ge­luk­kig!”, denk ik. De rit door de woes­tijn naar Qu­sair Amra gaat dus niet door. Ik zeg na­tuur­lijk niets over mijn ge­voelens.
Voor het legeszegel op het for­mu­lier moe­ten we 10 qurush = 100 fils be­talen.

Licht ziek

In hotel Marriott Hotel drinken we thee (Kim en ik) en met een taxi gaan we naar een post­kan­toor in de stad om post­ze­gels (ta­ba’at) te ko­pen. Scha­duw zoe­ken in een park. Kim en ik gaan in een café on­der een af­dak­je zit­ten, een beet­je warm, want geen wind, maar rus­tig. We ge­brui­ken een mi­ni­mum aan con­sump­ties.
Dagboek bijwerken en vertellen. Thee drin­ken. De wa­ter­fles van Iris wordt ge­ïn­spec­teerd, want de ober denkt dat die uit Is­raël komt.
We blijven tot circa 17.30 uur zit­ten, zon­der veel te ge­brui­ken. Kosten: 1,100 JD.
Ik deel mijn brood met Kim en we gaan de stad in, ‘zoet’ eten. Om­dat ik niet ge­noeg ge­ge­ten heb, valt dat to­taal ver­keerd en ik word snel ziek, al­thans, ik voel me erg on­pret­tig.

Jebel Amman

Daarna beklimmen we Jebel Amman (Berg Am­man), een stei­le weg met dui­zen­den trap­tre­den, zo lijkt het wel, we ko­men in de privé­sfeer van de be­vol­king. We wor­den over­al be­ke­ken en gel­den mis­schien als in­drin­gers. Ik kijk maar naar de grond als we vrou­wen pas­se­ren. Deu­ren en poor­ten gaan open, als we langs lo­pen, man­nen en vrou­wen sta­ren ons aan.
Het is een zware en ver­moei­ende tocht. Het valt Iris op dat er zo­veel ker­ken staan en bo­ven word ik aan­ge­spro­ken door een goud­smid die zegt ka­tho­liek te zijn en die me zijn zo­nen voor­stelt, met Duit­se na­men. Heet één van hen Rommel*2? Of heb ik dat ver­keerd ver­staan?

Bedoeïen

Beneden gaan we weer in het park zit­ten.
Kim en ik gaan rustig zit­ten, want ook zij heeft pro­ble­men met haar maag. Iris wil pra­ten (met Jor­da­niërs) en gaat on­der een lamp zit­ten. Men­sen kij­ken haar vreemd aan, maar lo­pen door. Het is hoogst ver­dacht voor hen, een vrouw al­leen.
Wij daarentegen hebben te­gen on­ze be­doe­ling / wens als­maar aan­spraak, eerst van een paar school­kin­de­ren, la­ter van een be­doeïen en school­kin­de­ren. Zij, Iris, heeft al­leen aan­spraak van be­del­kin­de­ren en snoep-ver­koop-kin­de­ren.
Een brengt me spul, dat Iris be­taalde, zegt hij. Dat is wer­ke­lijk on­mo­ge­lijk voor te stel­len: Iris be­taal­de! (Later blijkt het waar te zijn.)
De jongen duwde me ge­kook­te bo­nen in de hand, maar ik gaf die te­rug, ze vie­len op de grond en toen wil­de hij weer geld heb­ben!
De bedoeïen spreekt Ara­bisch, En­gels, Duits en He­breeuws. Hij no­digt ons uit om mor­gen­avond met hem in een res­tau­rant te gaan eten.
Tegen 23.00 uur zijn we in het ho­tel.
Na douchen ga ik op weer op het dak sla­pen.

Menu – 06/07: Begin – Einde.

Voetnoten

1.) Qasr / Qusair Amra. Qasr be­te­kent ‘kas­teel’ / ‘burcht’ / ‘pa­leis’. Qusair is de ver­klein­vorm daar­van, dus ‘kas­teel­tje’ / ‘burch­tje’ / ‘pa­leis­je’.

Retour noot 1.

2.) Rommel. Het gaat bij deze ‘Rom­mel’ niet om wan­or­de van spul­len die er­gens rond­slin­ge­ren, maar om de Duit­se Veld­maar­schalk Er­win Rom­mel (1891-1944).

Retour noot 2.

Menu – 06/07: Begin – Einde.

Google Maps
Amman – Jabal Amman – Qasr Amra (foto).

Wikipedia
Amman – Jabal Amman (Engels) – Qusair Amra – West­bank – Erwin Rommel.

Websites
De waarde van de gulden in euro’s.

Menu – 06/07: Begin – Einde.

Orient Express I en II

Klik hier voor de chronologische volgorde van Orient Express I (1992).

Klik hier voor de chronologische volgorde van Orient Express II (1994).

Mobiele telefoon / Smartphone
the-face.com

Voor be­zoe­kers die via the-face.com op deze web­si­te ko­men: als de in­ter­ne links (me­nu, be­gin, ein­de) niet wer­ken (mo­bie­le te­le­foon / smart­phone) klikt u voor het ori­gi­ne­le adres van dit be­richt op: ira­da.com.

Links naar externe websites

De au­teur de­zes kan niet ga­ran­de­ren dat al­le links naar ex­ter­ne web­si­tes (dus die van der­de par­tij­en) al­tijd zul­len blij­ven be­staan. Fo­to’s in Goog­le Maps, bij­voor­beeld, kun­nen ver­dwij­nen wan­neer de ei­ge­naar ze weg­haalt. Ook aan an­de­re links kan een ein­de ko­men, of kun­nen in on­ge­bruik ra­ken.
Wan­neer u een niet wer­ken­de link con­sta­teert kunt u dat mel­den in het re­ac­tie­veld. Bij voor­baat dank.

Menu – 06/07: Begin.

Orient Express: Amman

ioannes de limbourg Juli , , , ,

Orient Express II

Naar Jeruzalem v.v. (1994)

25 jaar geleden: 1994 – 2019.

Vandaag is het 5 juli 1994. Iris, Kim en ik rei­zen de­ze mid­dag in de dienst­auto met chauf­feur (en air­co) van de Char­gé d’Af­faires van de Ne­der­land­se Am­bas­sa­de te Da­mas­cus, de heer Schou­ten, naar Am­man, de hoofd­stad van Jor­da­nië. In Am­man zal ik de ko­men­de nach­ten op het (plat­te) dak van een ho­tel sla­pen. Bui­ten, dus.

– – – –

1.) De na­men Iris en Kim zijn om pri­va­cy­re­de­nen ge­fin­geerd.
2.) Wij alle drie, zowel Iris, Kim en ik, stu­de­ren Ara­bi­sche Taal en Let­ter­kun­de aan de Uni­ver­si­teit Leiden. Bei­de jonge vrouw­en (ik noem hen in dit ver­slag soms ‘de meisjes’) zijn voor­aan in de twin­tig. Ik ben 43 jaar oud. Ik ben een laat­bloeier!
3.) Ik reis zon­der ca­me­ra, daar­om plaats ik bij al­le in­te­res­san­te oor­den een link naar de fo­to’s in Goog­le Maps.
4.) Dit reis­ver­slag komt uit mijn dag­boek 1994 en is mijn in­ter­pre­ta­tie van de wer­ke­lijk­heid.
5.) De munteenheid in Syrië is de Syrische Lira / Pond (SL.) en de wis­sel­koers is: 1 SL. = f. 0,04. 25 SL. is dus f. 1,00. (€ 0,70 in 2018.)
6.) De munteenheid in Jor­da­nië is de Jor­daan­se Di­nar (JD.) en de wis­sel­koers is: 1 JD. = f. 2,76. (€ 1,94 in 2018.)

Dinsdag, 5 juli 1994

Dag 10 / 72: Damascus – Amman.
Opstaan 9.00 uur.
Hotel al-Rabie kost 3x 250 SL. + 3x 150 SL. = 1.200 SL. (Voor ons drieën.)
Buiten, op de binnenplaats, wacht ik op Kim en Iris. Iris heeft om 9.30 uur een af­spraak op de uni­ver­si­teit. Zij komt daar om 9.50 uur ach­ter als ze met de heer Schou­ten belt. Zij had ook een af­spraak om om 8.30 te bel­len. Paniek.
Om 11.00 uur is ze terug. De af­spraak was met de voor­zit­ter van de raad van be­stuur van de Uni­ver­si­teit van Da­mas­cus. Een be­lang­rijk per­soon dus. Zij gaat van­af sep­tem­ber één jaar in Damas­cus stu­deren.

Boekhandel

Na een hoop gedoe zijn we om 12.00 uur zo ver dat we de stad in kun­nen gaan. We gaan naar boek­han­del Nobel en daar koop ik en­ke­le boe­ken van al-Tayyib Salih en de gram­ma­ti­ca van Wright*1 voor res­pec­tie­ve­lijk 450 en 600 SL. = f. 18,00 en f. 24,00.
In het hotel halen we nu de ba­ga­ge op en (na on­der­weg eerst kof­fie en thee drin­ken) nog een keer naar boek­han­del Nobel om er een al-Maw­rid Ara­bisch – En­gels woor­den­boek van Ruhi al-Ba’al­baki te ko­pen voor Karima. (Zij zal hem wel moe­ten be­ta­len.)

Naar Amman

Met een taxi om circa 14.30 uur naar de Am­bas­sa­de.
De heer Scholten had be­loofd om ons naar Am­man te bren­gen. Hij moet er ook zijn, maar pas mor­gen­och­tend.
We rijden in een Buick met chauf­feur (en air­co) naar Am­man. Onderweg krijgen we wat informatie over de po­li­tie­ke toe­stand in Ne­der­land. De rit duurt 2,5 uur plus een half uur grens­for­ma­li­tei­ten. Schou­ten hoeft niet uit te stap­pen. Dat re­gelt zijn chauf­feur.
De chauffeur rijdt te hard en krijgt in Jor­da­nië een be­keu­ring.
In de auto is het tus­sen de 15° en 19°C. Bui­ten is het 33°C.!
Aan de grens wis­sel ik mijn laat­ste 275 SL. voor 3,500 JD. JD. = Jordan Dinars. 1 JD. = f. 2,76. Fl. 100,00 = 36,200 JD. Ik wis­sel ook f. 500,00 (con­tant) voor 18,100 JD.
Rond 17.30 uur zijn we in Amman. Hus­sein, de chauf­feur, brengt Schou­ten eerst naar een duur ho­tel en dan ons naar het stads­cen­trum: wast al-balad.
Hij toont ons het con­su­laat, waar we mor­gen­och­tend om 10.00 uur moe­ten zijn.

Hotel

Op zoek naar een hotel. De Iris en Kim kun­nen in één ka­mer slapen, ik bij an­de­ren. Ik wei­ger, maar als we na ve­le trap­pen klim­men (want de mees­te ho­tels zit­ten bo­ven win­kels, op de twee­de of nog ho­ge­re ver­die­ping) niets kun­nen vin­den ga ik ak­koord met het eer­ste: Fun­duq Rami. (Ho­tel Rami.) Ik mag, des­ge­wenst, op al-Sath (het dak) sla­pen. Mijn ba­ga­ge en waar­de­vol­le spul­len zet ik bij Kim en Iris op de ka­mer, want ik werd ge­waar­schuwd voor (gauw-)die­ven.

In de stad

In de stad gaan Kim en ik rijst en kip eten. In een goor res­tau­rant, maar het eten is goed. Iris drinkt al­leen maar wa­ter.
In een park (het is er mooi, druk en warm) eten we ijs, Iris na­tuur­lijk ook! Fruit en zoet, daar leeft ze op.
Voor totaal 1,5 JD. fooi be­zoeken we het Ro­mein­se am­fi­the­ater en klim­men tot de top er­van. Wat is het vre­se­lijk steil! Maar bo­ven is het uit­zicht prach­tig: we kun­nen een groot deel van Am­man zien.
Hotel rond 22.30 uur. Mezelf af­spoe­len.
Slapen op het dak blijkt een genot, lek­ker koel. Een wel­daad.

Menu – 05/07: Begin – Einde.

Voetnoten

1.) De schrijver al-Tayyib Salih (1929-2009) was een Soe­da­ne­se schrij­ver, die een paar zeer goe­de ro­mans heeft ge­schre­ven.
2.) A Grammar of The Arabic Language by William Wright, in te zien (ook te down­loaden), als PDF, op de web­site van Internet Archive.

Retour noot 1.

Menu – 05/07: Begin – Einde.

Google Maps
Damascus – al-Rabie-Hotel – Amman.

Wikipedia
Damascus – Amman – Al-Tayyib Salih.

Websites
De waarde van de gulden in euro’s.

Menu – 05/07: Begin – Einde.

Orient Express I en II

Klik hier voor de chronologische volgorde van Orient Express I (1992).

Klik hier voor de chronologische volgorde van Orient Express II (1994).

Mobiele telefoon / Smartphone
the-face.com

Voor be­zoe­kers die via the-face.com op deze web­si­te ko­men: als de in­ter­ne links (me­nu, be­gin, ein­de) niet wer­ken (mo­bie­le te­le­foon / smart­phone) klikt u voor het ori­gi­ne­le adres van dit be­richt op: ira­da.com.

Links naar externe websites

De au­teur de­zes kan niet ga­ran­de­ren dat al­le links naar ex­ter­ne web­si­tes (dus die van der­de par­tij­en) al­tijd zul­len blij­ven be­staan. Fo­to’s in Goog­le Maps, bij­voor­beeld, kun­nen ver­dwij­nen wan­neer de ei­ge­naar ze weg­haalt. Ook aan an­de­re links kan een ein­de ko­men, of kun­nen in on­ge­bruik ra­ken.
Wan­neer u een niet wer­ken­de link con­sta­teert kunt u dat mel­den in het re­ac­tie­veld. Bij voor­baat dank.

Menu – 05/07: Begin.

Orient Express: Damascus

ioannes de limbourg Juli , ,

Orient Express II

Naar Jeruzalem v.v. (1994)

25 jaar geleden: 1994 – 2019.

Vandaag is het 4 juli 1994. We (Iris, Kim en ik) trekken van­daag er­op­uit met een pro­fes­sor van de Uni­ver­si­teit van Da­mas­cus. We gaan naar haar fa­cul­teit, eten sa­men in een duur res­tau­rant en be­zoe­ken haar fa­mi­lie in een ‘ten­ten­kamp’: een apo­the­ker en een tand­arts. Bij een apo­the­ker ho­ren we hoe een abor­tus snel kan wor­den ge­pleegd, de tand­arts kijkt naar voet­bal op de Tv ter­wijl hij een pa­tiënt be­han­delt. In het huis van de zus­ter van de pro­fes­sor spre­ken we met haar mooie nicht, die in ver­wach­ting is.

– – – –

1.) De na­men Iris en Kim zijn om pri­va­cy­re­de­nen ge­fin­geerd.
2.) Wij alle drie, zowel Iris, Kim en ik, stu­de­ren Ara­bi­sche Taal en Let­ter­kun­de aan de Uni­ver­si­teit Leiden. Bei­de jonge vrouw­en (ik noem hen in dit ver­slag soms ‘de meisjes’) zijn voor­aan in de twin­tig. Ik ben 43 jaar oud. Ik ben een laat­bloeier!
3.) Ik reis zon­der ca­me­ra, daar­om plaats ik bij al­le in­te­res­san­te oor­den een link naar de fo­to’s in Goog­le Maps.
4.) Dit reis­ver­slag komt uit mijn dag­boek 1994 en is mijn in­ter­pre­ta­tie van de wer­ke­lijk­heid.
5.) De munteenheid in Syrië is de Syrische Lira / Pond (SL.) en de wis­sel­koers is: 1 SL. = f. 0,04. 25 SL. is dus f. 1,00. (€ 0,70 in 2018.)

Maandag, 4 juli 1994

Dag 9 / 72: Damascus.
Ik slaap ’s nachts slecht van­we­ge de ve­le kop­pen thee en de ster­ke kof­fie die ik dronk. Boven­dien ben ik on­ge­rust over mo­ge­lij­ke con­se­quen­ties na­dat Iris in het bij­zijn van Sy­riërs ons reis­doel, Je­ru­za­lem, heeft ge­noemd. Pas na zelf­be­vre­di­ging kan ik goed sla­pen. Dat is na 02.30 uur.
Opstaan: 7.00 uur. Douchen.
Winkel: brood en mineraal­water. Kaas kan ik ner­gens vin­den.
Tegen 8.30 uur gaan we de stad in. De boek­han­dels zijn ge­slo­ten.
Naar de ijswinkel nabij het Shaam Ho­tel. (Foen­doeq Shaam = Ho­tel Shaam = Ho­tel Sy­rië.) Ik drink kof­fie en eet een piz­zaa­tje.
We hebben sinds het begin van de­ze reis een ‘pot’ en we dra­gen ieder 150 SL. bij.

Universiteit van Damascus

Rond 10.00 uur staan we voor de deur van de Am­bas­sa­de, waar Iris een af­spraak heeft met pro­fes­sor KQ. van de Uni­ver­si­teit van Da­mas­cus, die ze een week voor we ver­trok­ken in Am­ster­dam op een Ot­to­maans Con­gres ont­moet­te, waar Iris hielp in de be­die­ning.
Zij, de professor, neemt ons mee naar de uni­ver­si­teit, waar ik nau­we­lijks kan ver­staan wat er ge­zegd wordt. Zij, de pro­fes­sor, spreekt frank en vrij met ons over ons reis­doel, maar noemt de Kha­li­diy­ya-bi­blio­theek een Pa­les­tijn­se bi­blio­theek. (Wat cor­rect is.) Nie­mand fronst de wenk­brau­wen.
Als ze zich tot ons richt kan ik het Ara­bisch wel ver­staan, naar als ze on­der­ling pra­ten kan ik het niet vol­gen. Terug­spre­ken kan ik niet, twee jaar ge­le­den wel, maar ik word nu psy­cho­lo­gisch ge­remd door Kim en Iris, die wel uit hun woor­den kun­nen ko­men. Ik voel me soms wan­ho­pig, maar niet vol­ko­men, want ik weet ze­ker en ik ben er­van over­tuigd dat ik dat Amiyya / Lah­na = dia­lect kan le­ren als ik daar maar lang ge­noeg blijf.
Na een poosje gaan we in de uni­ver­si­teit naar een an­de­re af­de­ling. Daar, waar men de mo­der­ne ge­schie­de­nis her­schrijft. De di­rec­teur spreekt En­gels met ons, want hij wil niet dat de stu­dent, die er bij zit, ons kan ver­staan. Even la­ter gaan we naar de re­dac­tie van het tijd­schrift van de her­schre­ven Ara­bi­sche ge­schie­de­nis. Een ge­schie­de­nis zon­der ko­lo­ni­a­le in­vloed.

Restaurant

We eten daarna, op haar kosten, in de soek bij res­tau­rant Abu al-Izz, vlak bij de Omaj­ja­den­mos­kee, met uit­zicht op die mos­kee (en om 14.00 uur live­mu­ziek), vlak­bij de bi­blio­theek. (Die we gis­te­ren ook be­zoch­ten en waar de broer van Salah al-Din (Sa­la­din) be­gra­ven is.)
Op de tweede verdieping krij­gen we een over­da­di­ge maal­tijd aan­ge­bo­den, voor­al de yog­hurt / kar­ne­melk is heer­lijk.
De pro­fes­sor betaalt cir­ca 1.000 SL. Het was een heer­lij­ke maal­tijd.
Met het vorderen van de tijd kwa­men er steeds meer men­sen en meis­jes met hoofd­doe­ken.

Apotheek

Daarna brengen we enige tijd door bij de pro­fes­sor thuis, tot circa 15.30 uur. We drin­ken kof­fie en ver­tel­len. Ze woont al­leen. Ze ver­telt aan één stuk door, non-stop. (Wat een lij­dens­weg voor Iris zal dat zijn ge­weest. Nu moest ze ‘zwij­gen’, an­ders spreekt zij aan één stuk door.)
Samen gaan we naar de Mu­khay­ma = ten­ten­kamp. Het ‘ten­ten­kamp’ be­staat in­mid­dels uit be­ton­nen flats. In de Mu­khay­ma wonen de (na­za­ten van de) Pa­les­tij­nen die uit Is­raël vlucht­ten, in 1948.
Zij gaat bij een neef op be­zoek die een Say­da­liy­ya = apo­theek, heeft. Het is een dra­ma om die te vin­den. Ie­de­re straat heeft mins­tens twee apo­the­ken! Als we er zijn krij­gen we fris te drin­ken.
Er komen twee vrouwen gie­che­lend bin­nen. We krij­gen uit­leg wat ze wil­len. Een van hen is in ver­wach­ting, voor de vier­de keer. Drie keer eer­der kwam ze voor een abor­tus­spuit, nu komt ze voor een spuit om de baby te be­hou­den. Ze krijgt die spuit. (Ge­ge­ven door een man. Ach­ter een scherm, dat wel.)

Tandarts

Dan gaan we naar haar tand­arts. Die heeft een pa­tiënt. Hij heeft de Tv aan staan met voet­bal erop.
“Kom maar binnen.”, zegt hij, maar wij wach­ten tot­dat hij klaar is en gaan dan naar binnen.
In de Verenigde Sta­ten wordt voor de We­reld­cup ge­speeld, dus ieder­een kijkt. (Ne­der­land te­gen Ier­land.)
Zijn di­plo­ma’s han­gen aan de muur. Hij stu­deer­de in Joe­go­sla­vië.
Buiten doen kinderen ver­ve­lend te­gen ons en de pro­fes­sor. De pro­fes­sor klaagt. Pa­les­tijn­se kin­de­ren: geen goed voor­beeld voor bui­ten­lan­ders. Ze moe­ten be­ter op­ge­voed wor­den. (Zij is ook een Pa­les­tijn­se.) “Ze zijn van nie­mand. Neem ze maar mee.”, is ken­ne­lijk het ant­woord.

Familiebezoek

We gaan naar haar zuster, we tref­fen daar ook dier doch­ter, die in ver­wach­ting is. Zij ziet er­uit als een ech­te Ara­bi­sche. Ze heeft al twee kin­de­ren, twee zo­nen. Ik vind haar erg aan­trek­ke­lijk.
Iris, Kim en ik kijken naar de gha­lib [uit­spraak: ra­lib] = win­naar Ne­der­land, die op 2-0 staat, maar in de laat­ste mi­nuut een goal te­gen krijgt.
Ik vraag belangstellend naar de ach­ter­grond van de zus­ter van de pro­fes­sor, aan de zus zelf, maar de pro­fes­sor komt tus­sen­bei­de: “Dat ver­tel­de ik je toch al.” Ik was dat al ver­ge­ten, bo­ven­dien vind ik dat je iemand dat be­ter per­soon­lijk naar zo­iets kunt vra­gen.
Die zus is erg vrien­de­lijk, ze gaf ons ijs. Zij woont in een mooi, com­for­ta­bel huis en heeft een aan­trek­ke­lij­ke doch­ter.

Naar het hotel

De professor brengt ons terug naar het cen­trum en wijst ons on­der­weg het on­der­ko­men van de pre­si­dent, die dus niet in dat vre­se­lijke ‘kas­teel’, daar op die ka­le berg, woont. (Wel werkt.)
We zullen enkele tijd­schrif­ten mee naar Is­raël ne­men voor ie­mand in Tel Aviv, an­ders moet ze die via Lon­den ver­stu­ren.
Hotel tegen 21.30 uur. Dag­boek bij­wer­ken.
Volgens de professor was het min­der warm dan gis­te­ren. Ik merk­te geen ver­schil: het was smoor­heet.

Menu – 04/07: Begin – Einde.

Google Maps
Damascus – al-Rabie-Hotel.

Wikipedia
Damascus – Presidentieel paleis (Engels).

Websites
De waarde van de gulden in euro’s.

Menu – 04/07: Begin – Einde.

Orient Express I en II

Klik hier voor de chronologische volgorde van Orient Express I (1992).

Klik hier voor de chronologische volgorde van Orient Express II (1994).

Mobiele telefoon / Smartphone
the-face.com

Voor be­zoe­kers die via the-face.com op deze web­si­te ko­men: als de in­ter­ne links (me­nu, be­gin, ein­de) niet wer­ken (mo­bie­le te­le­foon / smart­phone) klikt u voor het ori­gi­ne­le adres van dit be­richt op: ira­da.com.

Links naar externe websites

De au­teur de­zes kan niet ga­ran­de­ren dat al­le links naar ex­ter­ne web­si­tes (dus die van der­de par­tij­en) al­tijd zul­len blij­ven be­staan. Fo­to’s in Goog­le Maps, bij­voor­beeld, kun­nen ver­dwij­nen wan­neer de ei­ge­naar ze weg­haalt. Ook aan an­de­re links kan een ein­de ko­men, of kun­nen in on­ge­bruik ra­ken.
Wan­neer u een niet wer­ken­de link con­sta­teert kunt u dat mel­den in het re­ac­tie­veld. Bij voor­baat dank.

Menu – 04/07: Begin.

Orient Express: Damascus

ioannes de limbourg Juli , ,

Orient Express II

Naar Jeruzalem v.v. (1994)

25 jaar geleden: 1994 – 2019.

Vandaag is het 3 juli 1994. We (Kim, Iris en ik) gaan naar de Ne­der­land­se Am­bas­sa­de in Da­mas­cus, de hoofd­stad van Syrië. We be­zoe­ken een aan­tal mo­mu­men­ten en daar­bij ont­moet ik een ‘oude be­ken­de’. Ik koop de­len van de is­la­mi­ti­sche li­tur­gie. ’s Avonds luis­te­ren we in een zeer be­kend kof­fie­huis in het cen­trum van de stad naar eeuwen­oude ver­ha­len over een le­gen­da­ri­sche ko­ning en drin­ken er Turk­se kof­fie bij.

– – – –

1.) De na­men Iris en Kim zijn om pri­va­cy­re­de­nen ge­fin­geerd.
2.) Wij alle drie, zowel Iris, Kim en ik, stu­de­ren Ara­bi­sche Taal en Let­ter­kun­de aan de Uni­ver­si­teit Leiden. Bei­de jonge vrouw­en (ik noem hen in dit ver­slag soms ‘de meisjes’) zijn voor­aan in de twin­tig. Ik ben 43 jaar oud. Ik ben een laat­bloeier!
3.) Ik reis zon­der ca­me­ra, daar­om plaats ik bij al­le in­te­res­san­te oor­den een link naar de fo­to’s in Goog­le Maps.
4.) Dit reis­ver­slag komt uit mijn dag­boek 1994 en is mijn in­ter­pre­ta­tie van de wer­ke­lijk­heid.
5.) De munteenheid in Syrië is de Syrische Lira / Pond (SL.) en de wis­sel­koers is: 1 SL. = f. 0,04. 25 SL. is dus f. 1,00. (€ 0,70 in 2018.)

Zondag, 3 juli 1994

Dag 8 / 72: Damascus.
Ik word al om 6.00 uur wak­ker van het luid­ruch­tig schra­pen van de ke­len van de over­bu­ren. Ik soes daar­na een tijd­je ver­der en sta rond 8 uur op.
Douche: eerst warm en daarna koud.
Circa 9.30 de stad in. Ik koop voor een Tra­vel­ler­che­que van 50 US$ 2.100 SL. Dat is de­zelf­de koers als twee jaar ge­le­den. (Dat kan eigen­lijk niet, toch?)
Iris koopt haar geld er­gens an­ders en krijgt even­veel.
We kopen bij een win­kel bak­la­va en di­ver­se an­de­re zoe­te din­gen, al­les rij­ke­lijk gevuld met pis­tache­no­ten en rozen­water. We eten dat op. (Ik maar een beet­je, want ik kan niet te­gen al dat mier­zoe­te voed­sel), met een kop thee bij een res­tau­rant. Ik had ook al een fa­la­fel van 10 SL. gekocht.

Ambassades

Daarna gaan Kim en ik naar de Jor­daan­se Am­bas­sa­de om in­for­ma­tie over de West­bank te ha­len. Iris gaat naar de Neder­land­se Am­bas­sa­de. De Jor­daan­se is ge­slo­ten en we ko­men er niet in, zegt de poort­wacht. We zijn vóór Iris op de Ne­der­land­se Am­bas­sa­de, want zij had het ver­keer­de adres en ik wist waar die was, want ik was er twee jaar ge­le­den ook al.
Na circa een half uur wach­ten wor­den we ont­van­gen door de Chargé d’Af­fai­res (vice-am­bas­sa­deur), de heer Schou­ten. (Pas aan het eind van mijn va­kan­tie, in Is­tan­boel, hoor ik dat hij de hoog­ste baas is, omdat de Am­bas­sa­deur ont­sla­gen is: die zou gek zijn ge­weest.)
Hij schenkt ons twee uur van zijn tijd om ons al­ler­lei in­for­ma­tie te ver­strek­ken over po­li­tiek etc. Iris gaat na­me­lijk een jaar in Da­mas­cus stu­de­ren en daar­om heeft zij die con­tac­ten met zul­ke in­te­res­san­te men­sen. (Nodig.)

Disneyland

Een Syrische medewerkster van de Am­bas­sa­de schrikt (en ik ook) als Iris aan de te­le­foon de naam van ons reis­doel laat val­len: Je­ru­za­lem. Ik vrees het erg­ste en denk dat we nog pro­ble­men zul­len krijg­en.
Misschien ben ik para­noïde, twee jaar ge­le­den spra­ken we over Dis­ney­land*1, nu staat de naam Is­raël in de krant. Mis­schien is het nu iets min­der erns­tig al­le­maal?
De Kim en Iris zijn en­thou­si­ast over het be­reik­te re­sul­taat en vin­den mij maar een zwart­kij­ker. (Ik schrijf in mijn dag­boek: “Ik hoop dat ze ge­lijk heb­ben, maar vrees van niet.” Maar ze had­den wel ge­lijk.)

Hamidiyya-soek

We gaan de stad in en eten ijs in de Hamidiyya-soek. Daar­na be­zoe­ken we het mau­so­le­um van Salah al-Din (Saladin), dat kon ik twee jaar niet vin­den en ver­vol­gens gaan we naar de Omaj­ja­den­mos­kee / de Grote Moskee, waar ik aan­ge­spro­ken wordt door een jon­ge­man die gods­dienst­we­ten­schap­pen stu­deert*2 en die verleden keer met ons, onder anderen MG. en die Belg uit Lissabon (die met mij een paar dagen de hotelkamer deelde) uit eten ging. “In de Nadi al-‘Ummaal” (De arbeidersclub). Dat zeg ik, maar hij ont­kent: “Nee, want daar heb­ben ze al­cohol.” Ja, nu weet ik het weer, er­gens op een ver­die­ping: we wa­ren met een he­le groep. Die Oos­ten­rijk­se broers ook? [Zie 7 augustus 1992.]

Soera Yoesoef

In de soek, koop ik voor 50 SL. een klei­ne ko­ran. Eer­der kocht ik twee cas­set­te­band­jes. Een met Soera Yoesoef [ko­ran­hoofd­stuk Yoe­soef (Jozef)] en een met Da’a­waat: ge­be­den] voor 50 SL. elk, ge­re­ci­teerd door Mu­ham­mad al-Bar­rak*3.
We bezoeken het Azm-paleis. (Dat deed ik ook in 1992.)

al-Malik Zahir al-Baibars

We gaan naar het ter­ras­ca­fé al-Naw­fara*4 ach­ter de Omaj­ja­den­mos­kee en drin­ken er thee. ’s Avonds leest een ver­tel­ler ver­ha­len voor in het Amiyya. (Amiyya: het lo­ka­le dia­lect.) Hij heeft een man­tel aan, draagt een tar­bush (fez) en slaat af en toe met een zwaard op een ta­fel. Hij zit op een stoel die op een ta­fel staat. Zijn ver­haal­trant is vrij een­to­nig. Af en toe gaat de toon om­hoog, een beet­je schreeu­we­rig en hij sluit dat af met een slag van het zwaard op de ta­fel. On­der zijn toe­hoor­ders zijn twee blon­di­nes, en­ke­le Fran­se stu­den­ten van het Frans In­sti­tuut en wij. Veel ver­sta (ver­staan wij) er niet van, maar na af­loop ma­ken we in het Ara­bisch (voor­na­me­lijk Kim en Iris) een praat­je met de ver­tel­ler en zijn zoon (die een beet­je En­gels spreekt) over die teks­ten, die eigen­dom zijn van het ca­fé. Het zijn hand­schrif­ten die in het Amiyya ge­schre­ven zijn. Het verhaal heet: Qis­sa al-Ma­lik Za­hir al-Bai­bars: (Het ver­haal van ko­ning Za­hir al-Bai­bars.)
De cafébaas had eer­der voor alle gas­ten ster­ke Turk­se kof­fie ge­schon­ken.
Ik leerde een nieuwe uit­druk­king: Shloe­nak = Shoe law­nak: Hoe is je kleur? (Hoe gaat het met je?)

Rubberpudding?

Via een uitgestor­ven soek gaan we te­rug naar de nieuwe stad. On­der­weg eten we een rijst­pud­ding, die naar rub­ber smaakt. (Ik at nooit rub­ber.) Ik laat die na een poos­je staan. Een en ander was om mijn hon­ge­ri­ge maag te vul­len. Ik dronk bij­na al­leen maar en at wei­nig. Ik ben ook be­gon­nen om het lo­ka­le wa­ter te drin­ken, beet­je bij beet­je.
In de stad stroomt al­tijd koud water. Kim en Iris drin­ken over­al en al­tijd uit de kraan.

Menu – 03/07: Begin – Einde.

Voetnoten

1.) Disneyland. In 1992 sprak iedere wes­ter­ling die ik ont­moet­te over Dis­ney­land als ze Is­raël be­doel­den. Het was, zo zei men, niet on­ge­vaar­lijk om open en bloot over dat land te spre­ken. Syrië was (en is?) een land vol ge­hei­me dien­sten (7! ge­hei­me dien­sten) die el­kaar en el­ke bur­ger en toe­rist in de ga­ten moes­ten hou­den. Je zat nooit er­gens al­leen op een ter­ras. Er was al­tijd wel iemand in de buurt die mee­luis­ter­de als er ge­spro­ken werd. (Zie ook noot 2).

Retour noot 1.

2.) De student Gods­dienst­we­ten­schap­pen. Wat ik hier­bo­ven, bij noot 1 schreef, na­me­lijk dat ge­hei­me dien­sten ie­der­een al­tijd in de ga­ten hou­den, gold ook voor al die stu­den­ten, die je als toe­rist tel­kens weer ont­moet­te, die be­wust op je toe­stap­ten. Die leid­den je rond en hoor­den je uit, hielden je in de ga­ten en no­teer­den wel­licht ook wat je zei. Een stu­dent die con­tact zocht met toe­ris­ten was bij­na per de­fi­ni­tie iemand van een van de ge­hei­me dien­sten. Syrië was (en is) im­mers een dic­ta­tuur en daar gold (geldt) geen vrij­heid van me­nings­ui­ting.

Retour noot 2.

3.) Luister op YouTube veer­tig mi­nu­ten naar Muhammad al-Barak / Barrak, die (met een iel kin­der­stem­me­tje) de ge­he­le soe­rat Yoesoef (soe­ra 12) re­ci­teert vol­gens de re­gels der kunst, want dat is het re­ci­te­ren: een kunst.
Ik vond het indertijd een in­te­res­san­te luis­ter­oe­fe­ning, om­dat het ver­haal van Yoe­soef (Jo­zef) in de ko­ran een dui­de­lij­ke tekst is, recht door zee, zon­der on­dui­de­lij­ke pas­sa­ges die veel an­de­re soe­ra’s (hoofd­stuk­ken) van dat boek ken­mer­ken. Het gaat bij de­ze Jozef om de zoon van (de bij­bel­se) Ja­cob en Ra­chel, die door zijn broers ge­haat werd en als slaaf naar Egyp­te ver­kocht werd.

Retour noot 3.

4.) Kijk op YouTube naar een re­por­ta­ge van al-Ja­zee­ra over het beroemde Koffiehuis al-Nawfara: Maqha al-Nawfara, waar ook de ver­tel­ler in beeld komt (maar nu zon­der zwaard). Het ge­spro­ken woord is Ara­bisch, maar de beel­den spre­ken voor zich.

Retour noot 4.

Menu – 03/07: Begin – Einde.

Google Maps
Damascus – al-Rabie-Hotel – Hamidiya-soek – Omaj­ja­den­mos­kee – Mau­so­le­um Salah al-Din – Azm-paleis – Kof­fie­huis al-Naw­fara.

Wikipedia
Damascus – Azm-pa­leis – Bak­la­va – Cas­set­te­band – Fala­fel – Hamid­iya-soek (Engels) – Mau­so­leum Sa­lah al-Din (Engels) – Omaj­ja­den­mos­kee – Rozen­water – Salah al-Din – West­bank – Zahir Baibars.

Websites
De waarde van de gulden in euro’s.

Menu – 03/07: Begin – Einde.

Orient Express I en II

Klik hier voor de chronologische volgorde van Orient Express I (1992).

Klik hier voor de chronologische volgorde van Orient Express II (1994).

Mobiele telefoon / Smartphone
the-face.com

Voor be­zoe­kers die via the-face.com op deze web­si­te ko­men: als de in­ter­ne links (me­nu, be­gin, ein­de) niet wer­ken (mo­bie­le te­le­foon / smart­phone) klikt u voor het ori­gi­ne­le adres van dit be­richt op: ira­da.com.

Links naar externe websites

De au­teur de­zes kan niet ga­ran­de­ren dat al­le links naar ex­ter­ne web­si­tes (dus die van der­de par­tij­en) al­tijd zul­len blij­ven be­staan. Fo­to’s in Goog­le Maps, bij­voor­beeld, kun­nen ver­dwij­nen wan­neer de ei­ge­naar ze weg­haalt. Ook aan an­de­re links kan een ein­de ko­men, of kun­nen in on­ge­bruik ra­ken.
Wan­neer u een niet wer­ken­de link con­sta­teert kunt u dat mel­den in het re­ac­tie­veld. Bij voor­baat dank.

Menu – 03/07: Begin.

Orient Express: Damascus

ioannes de limbourg Juli , , , ,

Orient Express II

Naar Jeruzalem v.v. (1994)

25 jaar geleden: 1994 – 2019.

Vandaag is het 2 juli 1994. Deze ochtend ontdek ik de gene­ra­tiek­loof (ook sek­se­kloof?) tus­sen mijn bei­de reis­ge­no­ten, Kim en Iris ener­zijds en ik an­der­zijds en klaag / zeur daar een beet­je over. We be­zoe­ken het mo­zaïek­mu­seum in An­takya. La­ter in de och­tend rei­zen we met een bus naar Da­mas­cus, de hoofd­stad van Syrië waar we in het mij be­ken­de ho­tel al-Rabie ka­mers hu­ren. Ik ver­bleef daar ook in 1992, bij mijn eer­ste be­zoek aan Da­mas­cus.

– – – –

1.) De na­men Iris en Kim zijn om pri­va­cy­re­de­nen ge­fin­geerd.
2.) Wij alle drie, zowel Iris, Kim en ik, stu­de­ren Ara­bi­sche Taal en Let­ter­kun­de aan de Uni­ver­si­teit Leiden. Bei­de jonge vrouw­en (ik noem hen in dit ver­slag soms ‘de meisjes’) zijn voor­aan in de twin­tig. Ik ben 43 jaar oud. Ik ben een laat­bloeier!
3.) Ik reis zon­der ca­me­ra, daar­om plaats ik bij al­le in­te­res­san­te oor­den een link naar de fo­to’s in Goog­le Maps.
4.) Dit reis­ver­slag komt uit mijn dag­boek 1994 en is mijn in­ter­pre­ta­tie van de wer­ke­lijk­heid.
5.) De munteenheid in Turkije is de Turkse Lire / Pond (TL.) en de wis­sel­koers is: 1.000 TL. = f. 0,06. 100.000 TL. is dus f. 6,00. (€ 4,23 in 2018.)
6.) De munteenheid in Syrië is de Syrische Lira / Pond (SL.) en de wis­sel­koers is: 1 SL. = f. 0,04. 25 SL. is dus f. 1,00. (€ 0,70 in 2018.)

Zaterdag, 2 juli 1994

Dag 7 / 72: Antakya – Damascus.
Opstaan: 7.00 uur.
Ik douche niet want ik voel me fris.
Iris en Kim staan pas rond 8.00 uur op. Ik ben een beet­je te­leur­ge­steld als ik hoor dat zij gis­te­ren nog met de ho­tel­baas op stap zijn ge­weest tot 01.30 uur, ter­wijl ik daar in bed lag te woe­len, naast een stin­kende WC. Ik pro­beer ze over­al bij te be­trek­ken, zij han­de­len al­leen maar den­kend aan hun bei­den zelf. Ze trek­ken toch al zo­veel met el­kaar op. Maar ja, zij ken­nen el­kaar al zo­veel lan­ger.

Mozaïekmuseum

We gaan naar het mozaïekmuseum. Ik was daar twee jaar ge­le­den ook met SK., toen zei het me niets. Nu krijgt Kim uit­leg van Iris over de be­te­ke­nis van de voor­stel­lin­gen. Als ik nu op­let waar­toe ze in staat wa­ren, raakt het me. Plot­se­ling zie ik een mo­zaïek waar­van me op­valt dat de cir­kel die er­op af­ge­beeld staat niet rond is. ‘Waar­om kon­den ze geen ron­de cir­kel ma­ken?’, vroeg ik me af en toen ging ik te­rug naar het be­gin van de ten­toon­stel­ling en ont­dek­te dat er mo­zaïeken uit ver­schil­len­de tij­den zijn, van de twee­de tot en met de vijf­de eeuw. Die van de twee­de en vier­de eeuw zijn re­de­lijk kunst­zin­nig, die van de vijf­de eeuw zijn grof en ruw en on­nauw­keu­rig. Het hoog­te­punt van die kunst lag dui­de­lijk in de der­de eeuw, toen wer­den de mooi­ste, de meest ge­de­tail­leer­de, hel­de­re, schit­te­ren­de mo­zaïeken ge­maakt. Op ge­ge­ven mo­ment kon ik zelfs zeer re­de­lijk be­pa­len uit wel­ke eeuw de mo­zaïeken wa­ren. Het museum van An­takya is de der­de op rang­lijst. Num­mer één is Tunis, nummer twee weet ik niet meer.
Na een poosje drin­ken Kim en ik thee. Iris kan geen 10.000 TL. (f. 0,60) mis­sen voor een con­sump­tie, al­leen fruit en zoet wil ze eten, ver­der niets. Het is haar le­ven, haar ge­zond­heid.

Busreis

Om 11.00 uur zitten we in de bus. Onze plaat­sen 1, 2 en 3 zijn weg en we zit­ten ach­ter in de bus. Even la­ter ko­men we aan de praat met een vrouw uit Homs, die in Is­tan­boel in­ko­pen doet. (Kle­ren.) (Zoals zij uit Joe­go­sla­vië*1 kle­ren kocht in Is­tan­boel, twee jaar ge­le­den.)
We spreken Arabisch. Het is ech­ter voor­al Iris die het woord doet. Zij (en Kim) za­ten vijf­en­hal­ve maand in Cairo en leer­den daar goed Ara­bisch, bo­ven­dien wa­ren ze ver­le­den jaar twee maan­den in Je­ru­za­lem.
De reis ver­loopt voor­spoe­dig, maar aan de grens wil de vrouw uit Homs een ge­deel­te van haar ba­ga­ge on­der on­ze ver­ant­woor­de­lijk­heid de grens over smok­ke­len, we wei­ge­ren ech­ter per­ti­nent. We wil­len geen pro­ble­men. (Zij krijgt ech­ter ook geen pro­ble­men, voor zo­ver wij dat kun­nen be­pa­len.)

Damascus

Het oponthoud aan de grens is tweeënhalf uur, maar de ba­ga­ge wordt niet ge­con­tro­leerd. Pas in Homs is de eer­ste stop en in de win­kel van het bus­be­drijf uit An­takya zal ik 286.000 TL. voor 325 Sy­ri­sche pon­den (Sy­ri­sche Lira: SL.) wis­se­len: f. 17,16 voor f. 13,00. Een slech­te ruil, dus. Niet­te­min heb ik nu geld voor een gro­te ver­fris­sen­de kop thee. Iris en Kim wil­len niets.
We zijn cir­ca 19.30 uur in Da­mas­cus en ik breng hen naar ho­tel al-Rabie, waar ik twee jaar ge­le­den ook was. De Iris en Kim zijn en­thou­siast. Ik neem een een­per­soons­ka­mer voor 150 SL. Ik wist niet dat ze die ook had­den. De meis­jes krij­gen een ka­mer met twee bed­den en een douche en toi­let.
Een bed kost voor hen 125 SL. en voor mij 150 SL. (Twee keer zo­veel als twee jaar ge­le­den, toen SL. 75 per bed.)
Ik probeer Arabisch te spreken, maar kom niet uit mijn woor­den.
In de bus leer­de ik shoe bidak: wat wil je?
De zoon van de eigenaar her­kent me nog van twee jaar ge­le­den. Hij is nog steeds erg vrien­de­lijk. De jongen die toen op het dak werk­te en die ik knap vond, is er ook, iets dik­ker en met snor. Hij kijkt me iedere keer vreemd aan.
Na een douche gaan we de stad in, ik be­steed wat geld aan drieën en houd 180 SL. over.
Ik lig rond mid­der­nacht moe in bed.

Persoonsverheerlijking

Opvallend is de persoonsver­heer­lij­king van de op 13 fe­bru­a­ri 1994 bij een au­to-on­ge­luk om het le­ven ge­ko­men Basil al-Assad. Voor­heen was hij nooit in het nieuws, nu ver­dringt hij zijn va­der en heeft hij ti­tels: al-Fa­ris, al-Mu­han­dis, al-Sha­hid, al-Mu’­min: de rui­ter, de in­ge­ni­eur, de mar­te­laar, de ge­lo­vige.
De stad hangt vol met foto’s van hem, maar hij is nooit sa­men met zijn va­der op die foto’s te zien. Een te­ken aan de wand?
Volgens di­plo­maat S. (zie 3/7) worden nu nog din­gen ver­traagd ‘we­gens het tra­gi­sche on­ge­val’. Vroe­ger was hij nooit in het nieuws. Nu is het nieuws en zijn per­soons­ver­heer­lij­king gro­tesk.

Menu – 02/07: Begin – Einde.

Voetnoten

1.) Klik hier voor de per­soon, mevrouw AD., die ik in 1992 in de trein ont­moet­te, in het toen nog be­staande Joe­go­sla­vië, die op weg was naar Is­tan­boel, om daar voor haar win­kel­tje in Som­bor, Voj­vo­di­na, kle­ren te gaan ko­pen.

Retour noot 1.

Menu – 02/07: Begin – Einde.

Google Maps
Hatay / Antakya – Damascus – al-Rabie-Hotel.

Wikipedia
Basil al-Assad.

Websites
De waarde van de gulden in euro’s.

Menu – 02/07: Begin – Einde.

Orient Express I en II

Klik hier voor de chronologische volgorde van Orient Express I (1992).

Klik hier voor de chronologische volgorde van Orient Express II (1994).

Mobiele telefoon / Smartphone
the-face.com

Voor be­zoe­kers die via the-face.com op deze web­si­te ko­men: als de in­ter­ne links (me­nu, be­gin, ein­de) niet wer­ken (mo­bie­le te­le­foon / smart­phone) klikt u voor het ori­gi­ne­le adres van dit be­richt op: ira­da.com.

Links naar externe websites

De au­teur de­zes kan niet ga­ran­de­ren dat al­le links naar ex­ter­ne web­si­tes (dus die van der­de par­tij­en) al­tijd zul­len blij­ven be­staan. Fo­to’s in Goog­le Maps, bij­voor­beeld, kun­nen ver­dwij­nen wan­neer de ei­ge­naar ze weg­haalt. Ook aan an­de­re links kan een ein­de ko­men, of kun­nen in on­ge­bruik ra­ken.
Wan­neer u een niet wer­ken­de link con­sta­teert kunt u dat mel­den in het re­ac­tie­veld. Bij voor­baat dank.

Menu – 02/07: Begin.

Orient Express II: Antakya

ioannes de limbourg Juli , ,

Orient Express II

Naar Jeruzalem v.v. (1994)

25 jaar geleden: 1994 – 2019.

Vandaag is het 1 juli 1994. We (Iris, Kim en ik) rei­zen met een bus van­uit Göreme / Cap­pa­docia naar Adana en van­daar­uit di­rect door naar Ha­tay / An­takya. Nog in Cap­pa­do­cia ont­moe­ten we Ne­der­lan­ders, die, na­dat ze be­sto­len wa­ren, over­al en van ieder­een hulp ont­vin­gen, ook fi­nan­ciële.

– – – –

1.) De na­men Iris en Kim zijn om pri­va­cy­re­de­nen ge­fin­geerd.
2.) Wij alle drie, zowel Iris, Kim en ik, stu­de­ren Ara­bi­sche Taal en Let­ter­kun­de aan de Uni­ver­si­teit Leiden. Bei­de jonge vrouw­en (ik noem hen in dit ver­slag soms ‘de meisjes’) zijn voor­aan in de twin­tig. Ik ben 43 jaar oud. Ik ben een laat­bloeier!
3.) Ik reis zon­der ca­me­ra, daar­om plaats ik bij al­le in­te­res­san­te oor­den een link naar de fo­to’s in Goog­le Maps.
4.) Dit reis­ver­slag komt uit mijn dag­boek 1994 en is mijn in­ter­pre­ta­tie van de wer­ke­lijk­heid.
5.) De munteenheid in Turkije is de Turkse Lire / Pond (TL.) en de wisselkoers is: 1.000 TL. = f. 0,06. 100.000 TL. is dus f. 6,00. (€ 4,23 in 2018.)

Vrijdag, 1 juli 1994

Dag 6 / 72: Göreme / Cappadocia – Hatay / Antakya.
Opstaan rond 6.30 uur.
Douche.
Busrit. Vertrek rond 8.20 uur.
Ervoor hadden we een gesprek met een Ne­der­land­se jon­gen en meis­je, die langs de Mid­del­land­se Zee­kust be­sto­len wa­ren, maar die van de Tur­ken en ook van an­de­re Ne­der­lan­ders erg veel hulp kre­gen. Som­mi­ge Tur­ken lie­ten hen voor niets over­nach­ten, an­de­ren had­den hen zelfs dol­lars ge­leend, met de me­de­de­ling: “Breng vol­gend jaar maar terug.”
De busrit gaat door een landschap dat steeds berg­ach­ti­ger wordt. Ik meen veel te her­ken­nen van mijn trein­rit door het­zelf­de land­schap, twee jaar ge­le­den. Af en toe zie ik zelfs de spoor­lijn.
In Adana boeken we direct door naar An­takya voor 360.000 TL. (p.p.), om 13.00 uur, voor een vier uur du­ren­de rit naar die stad. Aan­komst rond 17.00 uur.
We lopen de halve stad door op zoek naar een goed­koop ho­tel. Dat lukt. Iris en Kim lig­gen sa­men in één ka­mer voor 150.000 TL. Ik moet, te­gen mijn zin, op een slaap­zaal, waar­bij de baas waar­schuwt voor gauw­die­ven. Ik voel me niet meer vei­lig. (En ik moet daar­voor 100.000 TL. (f. 6,00) be­ta­len.)
We boekten meteen door voor Da­mas­cus, mor­gen­och­tend om 11.00 uur. (En (om­dat we Ara­bisch spra­ken?) we hoe­ven geen 300.000 TL. te be­ta­len maar mo­gen voor 250.000 TL. mee, (pp) (15 in plaats van 18 gulden!))
Ik ben boos omdat ik op een slaap­zaal moet lig­gen, mijn woe­de tem­pert een beet­je in het mooie park van An­takya.
We wandelen daarna door de stad en gaan dan weer naar het park. Een stel oude man­nen en jon­ge ook wil met ons pra­ten, maar ze spre­ken al­leen maar Turks, dus dat is geen suc­ces.
We eten dondurma-ijs en de verkoper maakt een show met een soort goo­chel-mes. Als je je ijs wilt pak­ken, trekt hij het snel weg.
In het hotel neem ik een snel­le kou­de douche, zonder zeep en ga di­rect naar bed. Er ligt een sol­daat, het na­bije toi­let stinkt. La­ter ko­men luid­ruch­ti­ge Ara­bie­ren, die veel ver­tel­len en ook met iemand bui­ten, aan het raam, pra­ten. Ik heb al­le spul­len, we­gens de ‘gauw­die­ven’, in mijn bed lig­gen. Ik kan door het la­waai en de stank niet goed sla­pen.

Menu – 01/07: Begin – Einde.

Google Maps
Göreme / Cappadocië – Adana – Hatay / Antakya.

Wikipedia
Antakya – Dondurma (Engels).

YouTube
Dondurma-show.

Websites
De waarde van de gulden in euro’s.

Menu – 01/07: Begin – Einde.

Orient Express I en II

Klik hier voor de chronologische volgorde van Orient Express I (1992).

Klik hier voor de chronologische volgorde van Orient Express II (1994).

Mobiele telefoon / Smartphone
the-face.com

Voor be­zoe­kers die via the-face.com op deze web­si­te ko­men: als de in­ter­ne links (me­nu, be­gin, ein­de) niet wer­ken (mo­bie­le te­le­foon / smart­phone) klikt u voor het ori­gi­ne­le adres van dit be­richt op: ira­da.com.

Links naar externe websites

De au­teur de­zes kan niet ga­ran­de­ren dat al­le links naar ex­ter­ne web­si­tes (dus die van der­de par­tij­en) al­tijd zul­len blij­ven be­staan. Fo­to’s in Goog­le Maps, bij­voor­beeld, kun­nen ver­dwij­nen wan­neer de ei­ge­naar ze weg­haalt. Ook aan an­de­re links kan een ein­de ko­men, of kun­nen in on­ge­bruik ra­ken.
Wan­neer u een niet wer­ken­de link con­sta­teert kunt u dat mel­den in het re­ac­tie­veld. Bij voor­baat dank.

Menu – 01/07: Begin.

Orient Express II: Cappadocia

ioannes de limbourg Juni ,

Orient Express II

Naar Jeruzalem v.v. (1994)

25 jaar geleden: 1994 – 2019.

Vandaag is het 30 juni 1994. Samen met mijn reis­ge­no­ten Iris en Kim ben ik in Cap­pa­docia / Göre­me in Tur­kije en van­daag wil­len we ver­der rei­zen in de rich­ting van Syrië, maar we zijn te laat bij het bus­sta­tion. We blij­ven dus nog een dag lan­ger in Cap­pa­docia. We be­zoe­ken een open­lucht­mu­seum, waar ik voor­na­me­lijk ge­niet van de open­lucht, het land­schap en van wie zich daar­in be­vindt. Iris en Kim be­zoeken grot­ten. We voet­bal­len met de kin­de­ren van de cam­ping­baas. ’s Avonds gaan we uit eten.

– – – –

1.) De na­men Iris en Kim zijn om pri­va­cy­re­de­nen ge­fin­geerd.
2.) Wij alle drie, zowel Iris, Kim en ik, stu­de­ren Ara­bi­sche Taal en Let­ter­kun­de aan de Uni­ver­si­teit Leiden. Bei­de jonge vrouw­en (ik noem hen in dit ver­slag soms ‘de meisjes’) zijn voor­aan in de twin­tig. Ik ben 43 jaar oud. Ik ben een laat­bloeier!
3.) Ik reis zon­der ca­me­ra, daar­om plaats ik bij al­le in­te­res­san­te oor­den een link naar de fo­to’s in Goog­le Maps.
4.) Dit reis­ver­slag komt uit mijn dag­boek 1994 en is mijn in­ter­pre­ta­tie van de wer­ke­lijk­heid.
5.) De munteenheid in Turkije is de Turkse Lire / Pond (TL.) en de wisselkoers is: 1.000 TL. = f. 0,06. 100.000 TL. is dus f. 6,00. (€ 4,23 in 2018.)

Donderdag, 30 juni 1994

Dag 5 / 72: Göreme / Cappadocia.
De overnachting blijkt aan­mer­ke­lijk duur­der dan ge­dacht, niet f. 4,80 maar f. 12,00.
Op 9.00 uur. Douche.
De campingbaas brengt ons in zijn auto naar het toe­ris­ten­cen­trum en daar wil­len we een bus naar An­takya boe­ken, maar dat kan niet. Al­leen ’s ochtends om 8.15 gaat er een bus naar Ada­na. We la­ten na­vra­gen of we de vol­gen­de nacht weer op de cam­ping kun­nen en dat kan. De cam­ping­baas komt on­ze spul­len di­rect op­ha­len.
We betalen 570.000 TL. voor de bus voor drie per­so­nen naar Ada­na: f. 34,20.
Ik haal op het post­kan­toor 2.300.000 TL. af en leen daar­van de helft aan Kim. (Zij be­taalt op 2/7 in Da­mas­cus te­rug.)
Met z’n drieën gaan we naar het open­lucht­mu­se­um waar de stu­den­ten­en­tree 50.000 TL. is. Kim en ik blij­ven on­der de eer­ste boom in de scha­duw zit­ten en eten brood, kaas en to­maat. La­ter gaat zij, net als Iris, ook de zand­steen­grot­ten / hol­tes / ho­len be­kij­ken. Ik blijf on­der de boom ge­nie­ten van de stil­te en de vrou­we­lij­ke toe­ris­ten en hun stem­men en wat auto­ge­ronk. Via het dorp­je gaan we terug.
Ik wil een pet ko­pen, maar vind 50.000 TL. te duur. De ver­ko­per wordt boos. Be­grij­pe­lijk, maar het klinkt al­le­maal zo veel: 50.000 voor een pet. (f. 3,00)
Terug op de camping drin­ken we kof­fie. Ik ga in een wei met ver­dord gras, onder een abri­ko­zen­boom zon­nen; af en toe valt er een abri­koos naar be­ne­den. Dit zou een pa­ra­dijs zijn voor Iris: zij eet niets sub­stan­ti­eels, al­leen fruit en zoet­waren.
Ik loop in de om­ge­ving en ont­dek een mooie plaats waar de wit­te kalk­rot­sen in de loop der eeuwen door (re­gen-) wa­ter­stro­men zijn uit­ge­sle­ten. Een gril­lig pa­troon, nog ver­sterkt door de schoon­heid van het land­schap. Al­les wordt ech­ter uren­lang ver­stoord door het gie­rend ge­ronk van een als­maar rond­cir­ke­lend vlieg­tuig. Zon­der dat zou het mag­ni­fiek zijn.
Eerst probeer ik de meis­jes te in­te­res­se­ren voor mijn ont­dek­king, pas na een twee­de po­ging gaan ze mee. Ze zijn, net zo­als ik, erg on­der de in­druk van wat er te zien is. Ahmet liep ook mee en on­der­weg spe­len we met hem. Hij is 12 jaar en ener­giek, maar hij kan niet te­gen zijn ver­lies, zo­als la­ter blijkt als we met hem voet­bal­len.
Kim, de vader en het jongere broer­tje Bashir vor­men een sterk en goed team. Iris en ik staan vaak te kij­ken als Ahmet zijn ei­gen ac­ties uit­voert zon­der sa­men­spel. Hij speelt voor zich­zelf.
Tegen 21.00 uur gaan Iris, Kim en ik het dorp in. We eten voor 105.000 TL. to­taal een uit­ste­kend maal*1. Iris doet na­tuur­lijk niet mee. Zij leeft im­mers op zoet en fruit.
Om 00.00 uur zijn we te­rug op de cam­ping en gaan naar bed.

Menu – 30/06: Begin – Einde.

Voetnoten

1.) Het staat niet in mijn dagboek, maar ik kan me her­in­ne­ren dat ik op een ter­ras er­gens mid­den in Tur­kije een war­me maal­tijd at en daar­bij een flink glas koel Turks bier dronk van het merk Efes.

Retour noot 1.

Menu – 30/06: Begin – Einde.

Google Maps
Göreme / Cappadocië – Foto: Cappadocia.

Websites
De waarde van de gulden in euro’s – Wikipedia: Efes.

Menu – 30/06: Begin – Einde.

Orient Express I en II

Klik hier voor de chronologische volgorde van Orient Express I (1992).

Klik hier voor de chronologische volgorde van Orient Express II (1994).

Mobiele telefoon / Smartphone
the-face.com

Voor be­zoe­kers die via the-face.com op deze web­si­te ko­men: als de in­ter­ne links (me­nu, be­gin, ein­de) niet wer­ken (mo­bie­le te­le­foon / smart­phone) klikt u voor het ori­gi­ne­le adres van dit be­richt op: ira­da.com.

Links naar externe websites

De au­teur de­zes kan niet ga­ran­de­ren dat al­le links naar ex­ter­ne web­si­tes (dus die van der­de par­tij­en) al­tijd zul­len blij­ven be­staan. Fo­to’s in Goog­le Maps, bij­voor­beeld, kun­nen ver­dwij­nen wan­neer de ei­ge­naar ze weg­haalt. Ook aan an­de­re links kan een ein­de ko­men, of kun­nen in on­ge­bruik ra­ken.
Wan­neer u een niet wer­ken­de link con­sta­teert kunt u dat mel­den in het re­ac­tie­veld. Bij voor­baat dank.

Menu – 30/06: Begin.

Orient Express II: Cappadocia

ioannes de limbourg Juni ,

Orient Express II

Naar Jeruzalem v.v. (1994)

25 jaar geleden: 1994 – 2019.

Vandaag is het 29 juni 1994. Gis­te­ren­avond ver­trok­ken Iris, Kim en ik per trein uit Istan­boel op weg naar An­kara. Deze och­tend zijn we al vroeg in de hoofd­stad van Tur­kije. We boe­ken me­teen een bus­reis naar Göreme, be­ter be­kend als Cap­pa­do­cië, be­roemd om zijn grot­wo­nin­gen en dito ker­ken, ge­bouwd in vul­kaan­ge­steente.

– – – –

1.) De na­men Iris en Kim zijn om pri­va­cy­re­de­nen ge­fin­geerd.
2.) Wij alle drie, zowel Iris, Kim en ik, stu­de­ren Ara­bi­sche Taal en Let­ter­kun­de aan de Uni­ver­si­teit Leiden. Bei­de jonge vrouw­en (ik noem hen in dit ver­slag soms ‘de meisjes’) zijn voor­aan in de twin­tig. Ik ben 43 jaar oud. Ik ben een laat­bloeier!
3.) Ik reis zon­der ca­me­ra, daar­om plaats ik bij al­le in­te­res­san­te oor­den een link naar de fo­to’s in Goog­le Maps.
4.) Dit reis­ver­slag komt uit mijn dag­boek 1994 en is mijn in­ter­pre­ta­tie van de wer­ke­lijk­heid.
5.) De munteenheid in Turkije is de Turkse Lire / Pond (TL.) en de wisselkoers is: 1.000 TL. = f. 0,06. 100.000 TL. is dus f. 6,00. (€ 4,23 in 2018.)

Woensdag, 29 juni 1994

Dag 4 / 72: Ankara – Göreme.
Ik slaap weinig, want ik heb geen slaap en het wordt ook steeds kou­der in de coupé.
Tegen 7.30 uur zijn we in An­kara en we gaan me­teen naar het bus­sta­tion (Oto­gar). Zo­maar een man op straat helpt ons met het zoe­ken van de juis­te bus naar Göreme (Cap­pa­do­cia). We boe­ken bij een lo­ket op de Oto­gar voor 570.000 TL. Ver­trek 9.00 uur.
Een lange busrit over de vlak­te van Ana­to­lië volgt en een pau­ze met lek­ke­re yog­hurt van gis­te­ren.
Het land­schap is ta­me­lijk vlak met en­ke­le heu­vels. Er wordt voor­na­me­lijk tar­we ver­bouwd.
De ser­vice in de bus is goed: we krij­gen wa­ter, sap en par­fum.
Er zit een rood­ha­ri­ge half-naak­te toe­rist in de bus. In de bus al­leen een kor­te broek, er­bui­ten een kor­te broek, op slip­pers en een open­han­gend hemd. Hij wordt door ieder­een be­ke­ken en ach­ter zijn rug uit­ge­lachen.
Tegen 13.30 uur zijn we in Göreme na een over­stap in een dol­muş, bij de prijs in­be­gre­pen. Ho­tels blij­ken duur. (Hoe duur? Ik weet het niet meer.) We ne­men een cam­ping, waar we mis­schien bui­ten kun­nen sla­pen, met een ge­huur­de deken.
Rond 15.00 uur zit­ten we bui­ten en luis­te­ren naar tra­di­tio­ne­le Turk­se mu­ziek.
Kim en Iris spelen met de twee zoon­tjes van de cam­ping­baas. Ahmet en Bohk… trik­trak en dam­men.
Rond 16.00 uur gaan we het dorp in op zoek naar een post­kan­toor waar ze nog post­ze­gels heb­ben en ver­domd, die heb­ben ze. Op veel plaat­sen ge­brui­ken ze een fran­keer­ma­chi­ne. De post­man spreekt ook Frans.
We willen naar een dorpje in de buurt lo­pen, cir­ca 4 km. ver­der, maar lif­ten helpt niet. Slechts een dolmuş stopt. In die bus zit een Ne­der­land­se vrouw die ons Helve*1 aan­raadt, dus daar gaan we heen. 10.000 TL p.p. kost de rit. Ik heb het al snel ge­zien, de grot­wo­nin­gen zijn al­le­maal het­zelf­de. De ge­vaar­lij­ke sla ik over. Zij (Kim en Iris) niet, in­te­gen­deel, dat zijn de grot­ten waar ze juist in wil­len.
Ik geniet van de rust. Slechts en­ke­le men­sen­stem­men op af­stand een voor­al vo­gels. Men­sen die de weg vragen.
“Nur Löcher.” (Allen maar gaten), zeg ik als ze vra­gen of er nog meer is.
Rond 18.00 uur be­gin­nen we aan de terug­tocht en circa twee uur la­ter zijn we op de cam­ping. We lie­pen cir­ca 7 km. en sloe­gen lift-aan­bie­din­gen af. Het lo­pen is goed voor de eelt­vor­ming aan mijn voeten.
In een restaurant eet ik een redelijk te ver­te­ren (ve­ge­ta­ri­sche) forest ke­bap voor 100.000 TL: f. 6,00. Die smaak­te een beet­je ge­rookt. (Hoort ken­ne­lijk zo.)
Terug naar de cam­ping. Kim en Iris dam­men met de kin­de­ren. Mun­ten wor­den uit­ge­wis­seld. Ik geef een gulden en een rijks­daal­der. De cam­ping­baas heeft die al, maar hij geeft ze toch niet terug.
Eerst dach­ten we aan bui­ten sla­pen, hoe­wel Iris de eni­ge is die daar­voor in­ge­richt is: slaap­zaak. Kim en ik be­slui­ten ieder een ka­mer te hu­ren. (On­be­grij­pe­lijk voor baas en kin­de­ren, want die wil­den ons bij el­kaar stop­pen.)
De bed­den­prijs is niet f. 48,00 zoals we dach­ten, maar f. 4,80.
In bed rond 23.30 uur.
Baas en zonen plagen de meis­jes met gro­te, on­schul­di­ge ke­vers.

Menu – 29/06: Begin – Einde.

Voetnoten

1.) In mijn dagboek staat Helve, maar het gaat waar­schijn­lijk om het plaats­je Zelve.
Cappadocia Turkey (Engels).

Retour noot 1.

Menu – 29/06: Begin – Einde.

Google Maps
Ankara – Göreme / Cappadocië.

Wikipedia
Anatolië – Dolmuş.

Websites
De waarde van de gulden in euro’s – TricTrac.

Menu – 29/06: Begin – Einde.

Orient Express I en II

Klik hier voor de chronologische volgorde van Orient Express I (1992).

Klik hier voor de chronologische volgorde van Orient Express II (1994).

Mobiele telefoon / Smartphone
the-face.com

Voor be­zoe­kers die via the-face.com op deze web­si­te ko­men: als de in­ter­ne links (me­nu, be­gin, ein­de) niet wer­ken (mo­bie­le te­le­foon / smart­phone) klikt u voor het ori­gi­ne­le adres van dit be­richt op: ira­da.com.

Links naar externe websites

De au­teur de­zes kan niet ga­ran­de­ren dat al­le links naar ex­ter­ne web­si­tes (dus die van der­de par­tij­en) al­tijd zul­len blij­ven be­staan. Fo­to’s in Goog­le Maps, bij­voor­beeld, kun­nen ver­dwij­nen wan­neer de ei­ge­naar ze weg­haalt. Ook aan an­de­re links kan een ein­de ko­men, of kun­nen in on­ge­bruik ra­ken.
Wan­neer u een niet wer­ken­de link con­sta­teert kunt u dat mel­den in het re­ac­tie­veld. Bij voor­baat dank.

Menu – 29/06: Begin.

Orient Express II: Istanboel

ioannes de limbourg Juni , ,

Orient Express II

Naar Jeruzalem v.v. (1994)

25 jaar geleden: 1994 – 2019.

Vandaag is het 28 juni 1994. Met reis­ge­no­ten Kim en Iris arriveer­de ik eer­gis­te­ren in Istan­boel. Van­daag ko­pen we bij het Jor­daans Con­su­laat visa voor Jor­danië. ’s Avonds gaan we met de trein, met cou­chet­te, op weg naar Ankara.

– – – –

1.) De na­men Iris en Kim zijn om pri­va­cy­re­de­nen ge­fin­geerd.
2.) Wij alle drie, zowel Iris, Kim en ik, stu­de­ren Ara­bi­sche Taal en Let­ter­kun­de aan de Uni­ver­si­teit Leiden. Bei­de jonge vrouw­en (ik noem hen in dit ver­slag soms ‘de meisjes’) zijn voor­aan in de twin­tig. Ik ben 43 jaar oud. Ik ben een laat­bloeier!
3.) Ik reis zon­der ca­me­ra, daar­om plaats ik bij al­le in­te­res­san­te oor­den een link naar de fo­to’s in Goog­le Maps.
4.) Dit reis­ver­slag komt uit mijn dag­boek 1994 en is mijn in­ter­pre­ta­tie van de wer­ke­lijk­heid.
5.) De munteenheid in Turkije is de Turkse Lire / Pond (TL.) en de wisselkoers is: 1.000 TL. = f. 0,06. 100.000 TL. is dus f. 6,00. (€ 4,23 in 2018.)

Dinsdag, 28 juni 1994

Dag 3 / 72: Istanboel.
Opstaan: 7.30 uur.
Geld wisselen op het post­kan­toor met een Giro­be­taal­kaart: 2.300.000 TL. = f. 139,00.
Ik ga naar de Aya Sofia en wacht daar op Kim en Iris, die daar naar toe zijn, circa drie kwar­tier, tot 10.30 uur.
We gaan via Üsküdar naar Beşik­taş met de veer­boot, want er is geen recht­streek­se ver­bin­ding, en lo­pen naar het Jor­daan­se Con­su­laat. Om­dat we nu van de an­de­re kant ko­men, mis­sen we de juis­te weg en slechts na veel vra­gen aan de slecht Engels spre­ken­de Tur­ken ko­men we net op tijd vóór 12.00 uur bij het con­su­laat aan. Het lijkt als­of de (ho­no­rair) con­sul Kim en mij niet meer her­kent. Niet­te­min kun­nen we voor 420.000 TL. een Double Entry drie maan­den gel­dig vi­sum kopen. Ik ga op de bank be­ta­len en met het be­ta­lings­be­wijs moet het luk­ken. We moe­ten het visum om 14.00 uur ko­men op­halen.
In een nabije kof­fie­shop / zoet­wa­ren eet­huis blij­ven we tot rond 14.00 uur han­gen. Ik luis­ter naar het mooie Turks van drie knap­pe jonge vrou­wen, en­ke­le stoe­len ver­der. Na 14.00 uur gaan Kim en ik naar het Neder­lands Insti­tuut in de İstik­lal Cad­desi, waar dhr. Lagro direc­teur is, maar die is er niet (want in Ne­der­land) en dus la­ten we een be­rich­tje ach­ter voor als we terug komen, eind au­gus­tus / be­gin sep­tem­ber.
Iris is zelf­stan­dig mo­nu­men­ten be­zoe­ken. Kim en ik wan­de­len van Tünel naar Ci­han­gir. Op de kade moet ik mijn voe­ten, ba­dend in bloed, van bla­ren en in­snij­din­gen van te lan­ge na­gels, be­scha­digd vel van het ruwe leer, be­han­de­len en moet sok­ken gaan dra­gen. (Die ik bij me had.)
We gaan terug naar het ho­tel waar we onze spul­len op­ge­sla­gen had­den. We kopen levens­mid­de­len en gaan in het stads­park eten. Daar­na lo­pen we naar de over­kant van de Haliç (Gou­den Hoorn) en ne­men de veer­boot naar Hay­dar­paşa.
Aan boord vertel ik met een ver­moei­de tapijt­ver­koper, die me uit­legt hoe het met de Turk­se dub­bele knoop in el­kaar zit ten op­zichte van de an­dere en­ke­le knoop. Hij in­for­meert waar­om de boot niet recht­streeks naar Haydar­paşa gaat, maar een klei­ne om­weg neemt. Hij reist iede­re dag zo, maar heeft die om­weg nog nooit mee­ge­maakt. De twee meis­jes heb­ben on­der­tus­sen slechts aan­dacht voor el­kaar, ook la­ter op het sta­tion als ik met twee Turk­se schoon­he­den praat, in ge­brek­kig Frans, dan blij­ven zij slechts met el­kaar klet­sen.
Zij wilden gaan thee drin­ken tot­dat het bijna tijd is en dan nog even naar het toi­let. Iemand die in Duits­land werkt ver­telt me dat de trein op ver­trek­ken staat en ik haal bei­de treu­ze­laars van het toi­let. En­ke­le mi­nu­ten na­dat we in de cou­pé zit­ten, ver­trekt de trein daad­wer­ke­lijk. Een knap­pe jon­ge­man zit in de cou­pé. Eerst is er nie­mand, maar dan blijk ik op zijn plaats te zit­ten, maar hij vindt het niet erg. Hij ziet er­uit als een Ame­ri­kaan, spor­tief met kor­te broek, maar is Turk.
Tegen 11.00 uur komt het bed­den­goed en gaan we sla­pen.

Menu – 28/06: Begin – Einde.

Google Maps
Istanboel – Beşiktaş – Cihangir – Gouden Hoorn – Hagia / Aya Sophia – Haydarpaşa Station – İstiklal Caddesi – Tünel – Üsküdar.

Wikipedia
Istanboel – Hagia / Aya Sophia – Station Haydarpaşa.

Websites
De waarde van de gulden in euro’s – Nederlands Instituut in Turkije. (Engels.)

Menu – 28/06: Begin – Einde.

Orient Express I en II

Klik hier voor de chronologische volgorde van Orient Express I (1992).

Klik hier voor de chronologische volgorde van Orient Express II (1994).

Mobiele telefoon / Smartphone
the-face.com

Voor be­zoe­kers die via the-face.com op deze web­si­te ko­men: als de in­ter­ne links (me­nu, be­gin, ein­de) niet wer­ken (mo­bie­le te­le­foon / smart­phone) klikt u voor het ori­gi­ne­le adres van dit be­richt op: ira­da.com.

Links naar externe websites

De au­teur de­zes kan niet ga­ran­de­ren dat al­le links naar ex­ter­ne web­si­tes (dus die van der­de par­tij­en) al­tijd zul­len blij­ven be­staan. Fo­to’s in Goog­le Maps, bij­voor­beeld, kun­nen ver­dwij­nen wan­neer de ei­ge­naar ze weg­haalt. Ook aan an­de­re links kan een ein­de ko­men, of kun­nen in on­ge­bruik ra­ken.
Wan­neer u een niet wer­ken­de link con­sta­teert kunt u dat mel­den in het re­ac­tie­veld. Bij voor­baat dank.

Menu – 28/06: Begin.