Orient Express: Jeruzalem

Orient Express II

Naar Jeruzalem v.v. (1994)

25 jaar geleden: 1994 – 2019.


Vandaag is het 8 juli 1994. We (Iris, Kim en ik) reizen zonder complicaties vanuit Am­man, de hoofd­stad van Jor­da­nië naar Is­raël, met na­me naar Je­ru­za­lem, door de Wes­te­lij­ke Jor­daan­oe­ver (West­bank) en via de Al­len­by­brug over de ‘sloot’ die de Jor­daan heet. Je­ru­za­lem is voor mij een ge­wel­di­ge er­va­ring. ’s Avonds ont­staat er tus­sen ons drieën een si­tu­atie die over en­ke­le da­gen tot een ern­stig con­flict zal lei­den.

– – – –

1.) De na­men Iris, Kim en Henna zijn om pri­va­cy­re­de­nen ge­fin­geerd.
2.) Wij alle drie, zowel Iris, Kim en ik (ook Hen­na), stu­de­ren Ara­bi­sche Taal en Let­ter­kun­de aan de Uni­ver­si­teit Leiden. Bei­de jonge vrou­wen (ik noem hen in dit ver­slag soms ‘de meisjes’) zijn voor­aan in de twin­tig. Ik ben 43 jaar oud. Ik ben een laat­bloeier!
3.) Ik reis zon­der ca­me­ra, daar­om plaats ik bij al­le in­te­res­san­te oor­den een link naar de fo­to’s in Goog­le Maps.
4.) Dit reis­ver­slag komt uit mijn dag­boek 1994 en is mijn in­ter­pre­ta­tie van de wer­ke­lijk­heid.
5.) De munteenheid in Jor­da­nië is de Jor­daan­se Di­nar (JD.) en de wis­sel­koers is: 1 JD. = f. 2,76. (€ 1,94 in 2018.)
6.) De munteenheid in Israël is de Sjekel (S.) en de wis­sel­koers is: 1 S. = f. 0,60. (€ 0,42 in 2018.)


Vrijdag, 8 juli 1994

Dag 13 / 72: Amman – Jeruzalem.
Ik slaap slecht, buiten, op het dak van het Rami Ho­tel te Am­man. Ke­rels klet­sen luid tot cir­ca 03.00 uur. Daar­na komt de lan­ge ge­beds­op­roep. (Zie gis­te­ren­och­tend.) Om­dat ik om 05.00 uur op wil staan, heeft sla­pen geen zin meer. Ik douchen.

Allenby Bridge

Om 06.10 uur zitten we in een taxi die ons naar het Abd Ali-bus­sta­tion brengt. (Kost 0,5 JD.)
Weer even later zitten we in een ser­vice-bus, voor 1 JD. per per­soon, die ons naar al-Djisr (de brug) zal bren­gen.
Circa 7.15 uur staan we in een lan­ge file voor de Al­len­by Bridge / King Hus­sayn Bridge. Een uur la­ter zit­ten we in het wacht­lo­kaal van de Jor­daan­se (grens-?) po­li­tie.
We blijven in dit lokaal, met airco, zit­ten. Tegen 10.30 uur worden we naar de grens ge­bracht. De Jor­daan is maar een smal ri­vier­tje, las ik in de reis­gids, maar dat het maar zo’n sloot zou zijn (nau­we­lijks twee me­ter breed) had ik toch niet ver­wacht. Het viel al­le­maal erg tegen.
De busrit kostte 1,5 JD.

De grens der grenzen

De grenscontrole door de mooie en sexy Is­raëli­sche (vrou­we­lij­ke) mi­li­tai­ren, met los­ge­knoop­te over­hem­den, is uit­ge­breid, maar niet zo in­ten­sief als ik ver­wacht­te. De dames zijn vrien­de­lijk. Ze wil­len al­leen mijn elek­tri­sche ap­pa­ra­ten zien: zak­lamp en wek­ker.
Op de vraag hoe lang we blijven twij­fe­len de Kim en Iris en noe­men vier we­ken. Ik: “Vijf of zes.” Des­ge­vraagd geef ik zon­der enige twij­fel (de meis­jes staan te re­ke­nen) een be­drag op van dui­zend gul­den. Ik krijg een ver­blijfs­ver­gun­ning voor 3 maan­den, zij slechts voor één maand.
We denken goedkoper uit te zijn als we met de lo­ka­le bus naar Je­ru­za­lem gaan (goed­ko­per dan een taxi), maar vol­gens Iris, ach­ter­af, zijn we duur­der uit.
We laden onze spullen in de bus en staan als sar­dient­jes in een blik. Mijn rug­zak­je leg ik op aan­wij­zin­gen van een vrouw in het ba­ga­ge­rek. Even la­ter kun­nen we in een an­de­re bus stap­pen, maar ik ver­geet mijn rug­zak­je mee te ne­men. Dat gaat nu met de eer­ste bus mee die snel­ler aan de grens­con­tro­le ge­hol­pen wordt dan ik ver­wacht­te. Eerst staat hij een tijd­je voor ons en ik twij­fel of ik mijn rug­zak er­uit zal ha­len. Ik doe het niet. Op het sta­tion in Je­ri­cho staat die bus er ge­luk­kig nog. On­ze ba­ga­ge ligt op de stoep, maar mijn tas­je ligt nog in het rek. Even la­ter rijdt die bus te­rug naar de brug.
On­der­weg blijft onze bus lang staan, voor de con­tro­le door Is­raëli­sche mi­li­tai­ren. Die wil­den on­ze pas­poor­ten zien.
Ik was niet bang voor dief­stal van mijn rug­zak­je, maar wel om het kwijt te ra­ken door een eer­der ver­trek­ken­de bus.
Op het busstation nemen we de bus naar Je­ru­za­lem.

Jerurzalem

Onderweg, als de bus door Jericho rijdt, slaap ik vast, want ik sliep af­ge­lo­pen nacht niet. Zo zag ik de hoofd­stad van Pa­les­ti­na dus niet.
Rond 13.00 uur zijn we in Jeruzalem. Wat een er­va­ring! We re­den door een dor land­schap er­heen.
We zoe­ken een slaap­plaats. Iris wil recht­streeks naar me­vrouw Kha­li­di gaan, maar Kim vindt dat je haar dan voor een blok zet. Iris in­sis­teert eerst, maar geeft la­ter toe.
In de Khan az-Zeit kun­nen we in hos­tel Ha­shimi voor 10 S. per nacht op het dak sla­pen. Toi­let en douche zijn in een ka­mer, waar ook men­sen sla­pen. Een en ander is nog­al pri­mi­tief. We be­slui­ten des­al­niet­te­min de ge­le­gen­heid te nemen.

Slaapplaatsen

We gaan naar mevrouw Khalidi en maken (hernieuwde, voor Kim en Iris, want zij waren ver­le­den jaar ook al hier) ken­nis en krij­gen voor drie nach­ten een slaap­plaats in een ap­par­te­ment van haar aan­ge­bo­den.
Als we onze ba­ga­ge gaan ha­len, krijgt Iris het aan de stok met een ver­ko­per van films, als zij wil af­din­gen. (We dach­ten dat de Sje­kel veel duur­der was dan hij wer­ke­lijk was, na­me­lijk f. 0,60)
De ruzie zou ons he­le ver­blijf in Je­ru­za­lem voort­du­ren. Hij ge­draagt zich agres­sief, maar al­leen ver­baal.
Bij een verkoper van stadsplattegron­den in­for­meer ik naar de prijs van een kaart van Je­ru­za­lem. Ik zeg dat ik geen geld bij me heb, maar slechts wil we­ten hoe duur die zijn. Hij wordt ook agres­sief als ik de plat­te­grond niet koop.
In het hos­tel hoeven we niet te be­ta­len.
We gaan in West-Jeruzalem geld halen en ik trek 300 Sjekel uit de muur. (f. 180,99)
Het filmrolletje kost­te 15 S. en dus f. 9,00 en niet cir­ca f. 15,00 zo­als we dach­ten.

Een conflict

We eten ergens wat en later drin­ken we nog si­naas­ap­pel­sap. Daar, in die zaak, komt de aap uit de mouw. Kim en Iris vin­den een ge­za­men­lij­ke pot plot­se­ling over­bo­dig. Zij kun­nen waar­schijn­lijk goed­koop sla­pen en wil­len zelfs niet bij­dra­gen in mijn wel­licht duur­de­re over­nach­tings­kos­ten, laat staan: delen.
In Amman klaag­de ik over de ho­ge­re kos­ten van hen, maar ik moest so­li­da­ri­teit be­trach­ten, von­den ze. In Da­mas­cus sliep ik 25 SL. Duur­der dan hen, maar zij bei­den had­den wel douche en toi­let.
Voordat we bij mevrouw Khalidi ge­weest wa­ren, was er nog spra­ke van een ge­za­men­lij­ke pot, maar bij mevrouw Kha­li­di bleek dat er kans voor hen was op goed­ko­pe slaap­ruim­te in het Daar al-Tifl. (Het meis­jes­in­ter­naat.)
Zelfs Henna had in Nederland nog vóór ons ver­trek ge­zegd dat als zij goed­koop zou­den kun­nen sla­pen, het niet meer dan bil­lijk zou zijn als zij (de Kim en Iris) zou­den bij­dra­gen in mijn kos­ten.
Nu het de dames voordeliger uit­komt, la­ten ze mij val­len.
Alleen dan, herinner ik mij dat we ook geen kos­ten ge­deeld heb­ben in Gö­re­me. Daar sliep Iris twee nach­ten voor 50.000 TL. (f. 3,00) per nacht en Kim en ik voor 200.000 TL. (f. 12,00) Hier heb ik niets ge­hoord over be­ta­len uit de ge­za­men­lij­ke pot of iets der­ge­lijks.
Deze gebeurtenis, van­daag, zet­te voor mij de toon van de­ze reis.
Ik heb daarna koeltjes op hen ge­re­a­geerd. Op ge­ge­ven mo­ment, tij­dens dit ver­blijf in Je­ru­za­lem was de on­der­lin­ge ver­stand­hou­ding heel ge­span­nen.

De Klaagmuur

We gaan naar de Klaagmuur kijken. Eerst vond ik het maar angst­aan­ja­gend. Daarna vind ik het gênant om naar die bid­den­de men­sen te kij­ken. Zo sta je toch ook niet naar bid­den­de mos­lims te kij­ken? Mijn gêne gaat en ik blijf een tijd­je kij­ken, voor­al ook om­dat er sexy jon­ge vrou­wen rond­lo­pen.
Tegen 21.00 uur zijn we bij mevrouw Kha­li­di en te­gen 21.30 uur gaan we sla­pen. Zij sla­pen in een ka­mer en ik op een bank.
Eerst nog een Arabische krant le­zen en te­gen 23.00 uur ga ik sla­pen.


Menu – 08/07: BeginEinde.


Google Maps
AmmanAllenbybrugJerichoJeruzalem.


Wikipedia
AmmanWest­bankAllenbybrugJordaanJeruzalem.


Websites
De waarde van de gulden in euro’s.


Menu – 08/07: BeginEinde.


Orient Express I en II

Klik hier voor de chronologische volgorde van Orient Express I (1992).

Klik hier voor de chronologische volgorde van Orient Express II (1994).


Mobiele telefoon / Smartphone
the-face.com

Voor be­zoe­kers die via the-face.com op deze web­si­te ko­men: als de in­ter­ne links (me­nu, be­gin, ein­de) niet wer­ken (mo­bie­le te­le­foon / smart­phone) klikt u voor het ori­gi­ne­le adres van dit be­richt op: ira­da.com.


Links naar externe websites

De au­teur de­zes kan niet ga­ran­de­ren dat al­le links naar ex­ter­ne web­si­tes (dus die van der­de par­tij­en) al­tijd zul­len blij­ven be­staan. Fo­to’s in Goog­le Maps, bij­voor­beeld, kun­nen ver­dwij­nen wan­neer de ei­ge­naar ze weg­haalt. Ook aan an­de­re links kan een ein­de ko­men, of kun­nen in on­ge­bruik ra­ken.
Wan­neer u een niet wer­ken­de link con­sta­teert kunt u dat mel­den in het re­ac­tie­veld. Bij voor­baat dank.


Menu – 08/07: Begin.


Orient Express: Amman

Orient Express II

Naar Jeruzalem v.v. (1994)

25 jaar geleden: 1994 – 2019.


Vandaag is het 7 juli 1994. Deze nacht sliep ik op het dak van Ho­tel Rami in Am­man, de hoofd­stad van Jor­da­nië. Ik ben daar sa­men met mijn reis­ge­no­ten Iris en Kim. Ik klaag over mug­gen­be­ten. We krij­gen van­daag toe­stem­ming van het Jor­daans Mi­ni­ste­rie van Bin­nen­land­se Zaken om de West­bank (Wes­te­lij­ke Jor­daan­oever) te be­zoe­ken. Een man spreekt mij aan en wil van al­les we­ten over het Ne­der­lands drugs­be­leid. Ook ver­telt hij dat in het Wes­ten islam is, maar geen mos­lims en dat in de Ara­bi­sche we­reld mos­lims zijn, maar dat er geen islam is! De be­doeïen, die ons gis­te­ren be­loof­de om van­daag met ons naar een res­tau­rant te gaan, doet dat niet, maar hij komt wel.

– – – –

1.) De na­men Iris en Kim zijn om pri­va­cy­re­de­nen ge­fin­geerd.
2.) Wij alle drie, zowel Iris, Kim en ik, stu­de­ren Ara­bi­sche Taal en Let­ter­kun­de aan de Uni­ver­si­teit Leiden. Bei­de jonge vrou­wen (ik noem hen in dit ver­slag soms ‘de meisjes’) zijn voor­aan in de twin­tig. Ik ben 43 jaar oud. Ik ben een laat­bloeier!
3.) Ik reis zon­der ca­me­ra, daar­om plaats ik bij al­le in­te­res­san­te oor­den een link naar de fo­to’s in Goog­le Maps.
4.) Dit reis­ver­slag komt uit mijn dag­boek 1994 en is mijn in­ter­pre­ta­tie van de wer­ke­lijk­heid.
5.) De munteenheid in Jor­da­nië is de Jor­daan­se Di­nar (JD.) en de wis­sel­koers is: 1 JD. = f. 2,76. (€ 1,94 in 2018.)


Donderdag, 7 juli 1994

Dag 12 / 72: Amman.
De ellenlange azaan*1, met uit­brei­din­gen, stoort me in mijn slaap. Hotel Rami ligt im­mers vlak­bij de Hoes­sein mos­kee. Ik sta om 7.30 uur, nog moe, op en neem een douche.

Muggenbeten

Sinds Damascus zit ik ‘onder’ de muggenbeten. Twee jaar ge­le­den al ver­tel­de de ei­ge­naar van een ho­tel in Hama, Syrië, waar ik ver­bleef, dat Ho­tel al-Rabie daar be­rucht voor is, van­we­ge het wa­ter in de fon­tein en het vele groen. Dat trekt als­maar mug­gen aan.
Veel mug­gen­be­ten zit­ten op het on­ge­kleurd vel (dat nor­maal on­der mijn kle­ding zit), maar er zit­ten ook beten op mijn blote on­der­ar­men.

Permissie

Tegen 8.30 uur gaan we op pad: brood en banaan kopen. Kaas heb ik nog.
Voor een Travellercheque van 50 US$ krijg ik hier in Amman 34 JD.
We gaan met een taxi naar het Ar­cheo­lo­gisch Mu­seum waar Iris de in­houd gaat be­kij­ken. Kim en ik wan­de­len een eind te­rug naar een kof­fie­huis om er thee te drin­ken.
Later gaan we bij het museum in de scha­duw op Iris zit­ten wach­ten. Daar­na gaan we op weg naar het Mi­ni­ste­rie van Bin­nen­land­se Za­ken. We hebben niet veel tijd meer, maar Iris neemt het er nog even van en ver­dwijnt op een wei­de met oude ste­nen.
Om 12.30 uur krij­gen we on­ze toe­stem­ming voor de West­bank. We blij­ven nog in een na­bu­rig koel win­kel­cen­trum han­gen, waar we zo­iets als een milk­shake ge­brui­ken en we gaan naar een boek­han­del met veel re­li­gi­eu­ze boe­ken. Ook boe­ken met de tekst en de mu­ziek van lied­jes van be­ken­de (Ara­bi­sche) zan­gers en zan­ge­res­sen.
Met een taxi gaan we naar Wast al-balad: het stads­cen­trum. Iris gaat wat on­der­ne­men. Kim en ik gaan op een ter­ras­je in het park zit­ten. (Ik at eerst er­gens an­ders (eigen) brood met kaas en ba­naan.)
Vanaf het terras zie ik een zwar­te vrouw met hoofd­doek. Zij draagt een zeer strak­ke leg­ging, zoals leg­gings ge­woon­lijk zeer strak zijn. Haar kruis is maar nau­we­lijks be­dekt door een open­han­gend jasje! (Over is­la­mi­ti­sche kuis­heid ge­spro­ken, zie hier be­ne­den.)
We blijven zitten van circa 15.00 uur tot rond 18.00 uur.

Geen samenwerking, slecht rivaliteit

Gisteren zagen we een man voortdurend met een hand­naai­ma­chi­ne spe­len, nu komt hij met een smoes naar me toe: “Sor­ry Sir, here I ha­ve an ar­ticle in a ma­ga­zine that might in­te­rest you.” Het ar­ti­kel gaat over de ijs­tijd en ar­cheo­lo­gie.
Ik nodig hem uit om naast mij te ko­men zit­ten (naast een vrouw (Kim) zit­ten is im­mers on­fat­soen­lijk in is­la­mi­ti­sche con­text) en ver­vol­gens heb­ben we een in­te­res­sant ge­sprek dat min­stens an­der­half uur duurt, over twee on­der­wer­pen. (Hij is Ira­kees en bio­che­mi­cus.)
Hij vraagt naar het drugs­be­leid in Ne­der­land en ik ver­de­dig on­ze po­li­tiek en stel zelfs voor om drugs vol­le­dig vrij te ge­ven. Het ne­ga­tie­ve ef­fect van die vrij­heid kan ver­sla­ving zijn. (Maar het ne­ga­tie­ve ef­fect van mes­sen is dat je er iemand mee dood kan ste­ken: dat zeg ik niet, maar mijn re­de­ne­ring komt er wel op neer.) Als we drugs blij­ven be­per­ken heeft dat gro­te cri­mi­na­li­teit tot ge­volg en be­per­king van de vrij­heid, om­dat al­les en ieder­een dan ge­con­tro­leerd moet worden.
Een­ieder is vrij om te ne­men wat hij of zij wil, daar­mee kan je de vrijheid van an­de­ren niet be­per­ken. Al­tijd dat ge-be­scherm van in­di­vi­du­en! Het aan­tal drugs­doden (hij spreekt over 2.000 per jaar.) valt in het niet bij het aan­tal do­den van ro­ken, ver­keer­de levens­stijl, ver­keers­on­ge­luk­ken, etc.
We spreken lang over de ne­ga­tie­ve in­vloed van de gods­dienst. (Ook vol­gens hem.) Ik laat hem het woord voe­ren en stel slechts vra­gen.
Hij zegt: een ge­leer­de ging naar het Wes­ten en kwam te­rug. Hij zei toen: “In het Wes­ten vond ik is­lam, maar ik vond geen mos­lims. Hier (thuis) vind ik mos­lims, maar geen is­lam.”
Zedelijkheid is alles wat telt. Zijn de vrou­wen in een fa­mi­lie kuis, dan kun­nen ze voor de rest doen en la­ten wat ze wil­len. Zijn ze een­maal in Mekka*;2 ge­weest dan hoe­ven ze ner­gens meer re­ke­ning te hou­den, zo re­de­ne­ren de mos­lims, be­weert hij.
Het onderwijs is geïslamiseerd. Nie­mand weet meer iets van het gro­te ver­leden van dui­zend jaar ge­le­den. (Hij noemt al-Ma’arri*3.)
De om­ni­po­ten­tie van God en de vrees voor straf ver­lamt de men­sen. Er is geen sa­men­wer­king, maar slechts ri­va­li­teit. Er is stil­stand in de Ara­bi­sche we­reld, geen con­ti­nuïteit. Ieder­een be­gint op­nieuw het wiel uit te vin­den, want nie­mand draagt iets over aan een an­der, aan ken­nis*4.Er zou scheiding van kerk en staat moe­ten zijn.
Hij vraagt mijn adres. Ik geef hem mijn post­bus­num­mer. Hij geeft slechts zijn te­le­foon­num­mer.

De bedoeïen en zijn slaaf

Rond 20.00 uur hebben we een af­spraak met de Bedwi = be­doeïen. (Al­le drie zijn we zijn naam ver­ge­ten.) Hij werkt als gids in het Amfi­the­ater.
In tegenstelling met wat hij gis­te­ren zei gaan we niet naar een res­tau­rant, maar haalt hij een een­vou­dig, maar lek­ker maal naar het Amfi­the­ater en com­mandeert ‘zijn vriend’ als een slaaf. Hij was ver­ge­ten dat ik hem ge­zegd had dat ik geen vlees eet. Nu com­man­deert hij zijn vriend om fa­la­fel voor mij te ha­len. (Met pa­tat.) Drie fa­la­fels met yog­hurt en pa­tat: niet slecht.
Het gesprek wil, in tegenstel­ling met gis­te­ren­avond, maar niet vlot­ten.
Net nadat Iris over ons reis­doel (Je­ru­za­lem) heeft ver­teld, ko­men een drie­tal of vier­tal po­li­tie­agen­ten te voor­schijn. Dat wekt mijn wan­trouwen.
We drinken thee. Hij heeft vast niet veel geld. (Hij zal ook wel geen be­doeïen zijn.) Hij is 32 jaar oud. Zijn naam wis­ten we dus niet meer.
Tegen 22.30 uur naar het ho­tel. Bed rond 23.00 uur.
We betalen het hotel al­vast voor­uit: de ka­mer 3 x 2 JD. (2 JD. per bed) x 3 nachten = 18 JD. Ik 3 x 1,5 JD. = 4,5 JD. To­taal: 22,5 JD. = f. 60,75. Kim en Iris had­den een ka­mer met drie bed­den! Jor­da­nië is duur…


Menu – 07/07: BeginEinde.


Voetnoten

1.) Azaan. De Azaan is de islamitische ge­beds­op­roep die iede­re dag vijf keer van­af de mi­na­ret­ten klinkt, om de ge­lo­vi­gen aan te spo­ren om te gaan bid­den (wat Allah ver­plicht heeft ge­steld, dat vijf keer bid­den), of, nog be­ter, naar de mos­kee te ko­men om daar het ge­bed ge­za­men­lijk te ver­rich­ten.
Op YouTube zijn talloze Azaans te be­luis­teren:
De Soennitische gebeds­op­roep, deze vindt plaats in de Omaj­jaden / Grote moskee van Da­mas­cus en is meer­stem­mig. Deze heb ik zelf vaak ge­hoord en ook ge­zien.
De (soennitische) gebeds­op­roep te Mekka, voor het och­tend­ge­bed, want de moeëzzin (hij die tot het ge­bed op­roept) zegt: as-salah khayrum min an-nawm: de salaah (het ge­bed) is be­ter dan de slaap.
De Shi’itische gebeds­op­roep in Ker­ba­la (Irak) van­af de mos­kee van de ‘mar­te­laar’ Imam Hussein.

Retour noot 1.

2.) Mekka. Deze stad is het ultime be­de­vaarts­oord van de is­lam. (Er zijn er meer, maar Mekka is de be­lang­rijk­ste be­de­vaarts­plaats). De be­de­vaart naar Mekka heet Hadjdj, die al­leen in een be­paal­de tijd van het jaar gel­dig is, na­me­lijk ge­du­ren­de een paar da­gen in de is­la­mi­ti­sche ka­len­der­maand Dhoe al-Hidzjah. Als mos­lims daar hun re­li­gi­eu­ze plicht heb­ben ge­daan, mo­gen ze zich Hadjdji (man­nen) of Hadjdjah (vrou­wen) noe­men. Dat is een eer­vol­le ti­tel waar­mee je kunt op­schep­pen: “Ik ben in Mekka ge­weest!”

Retour noot 2.

3.) Abu Ala’a al-Ma’arri: een Arabische dich­ter, schrij­ver, fi­lo­soof en we­ten­schap­per, bo­ven­dien een over­tuigd atheïst, niet on­om­stre­den, van­we­ge dat atheïs­me. Zie ver­der bij Wi­ki­pe­dia: Aboe l-‘Alaa al-Ma’arri.

Retour noot 3.

4.) Van die Irakees ben ik nooit ver­ge­ten dat hij ver­tel­de dat als een on­der­ge­schik­te een bril­jant idee heeft, dat hij dat nooit zal door­ver­tel­len aan zijn chef, want dan eigent die zich dat idee toe en de on­der­ge­schik­te hoort er nooit meer wat over. Als zijn chef niet erg hoog in de or­ga­ni­sa­tie zit, zal die, als die al zo’n idee van een on­der­ge­schik­te zou krij­gen, dat ook niet ver­der ver­tel­len aan zijn chef, want an­ders eigent die zich dat idee toe en krijgt de pro­mo­tie. (Zelf denk ik er te­gen­woor­dig bij, uit er­va­ring ge­leerd: als ach­ter­af blijkt dat het toch niet zo’n goed idee was, dan krijgt de on­der­ge­schik­te straf om­dat hij zijn meer­de­re voor schut heeft ge­zet. Als de on­der­ge­schik­te nog iemand onder zich heeft zal hij pro­be­ren die de schuld te ge­ven en zo glijdt dat mis­luk­te idee steeds la­ger de or­ga­ni­sa­tie in tot­dat uit­ein­de­lijk het hulp­je van de por­tier, die er niets mee te ma­ken heeft, de schuld en de straf krijgt.)

Retour noot 4.


Menu – 07/07: BeginEinde.


Google Maps
Amman.


Wikipedia
AmmanWest­bankAmfitheater.


Websites
De waarde van de gulden in euro’s.


Menu – 07/07: BeginEinde.


Orient Express I en II

Klik hier voor de chronologische volgorde van Orient Express I (1992).

Klik hier voor de chronologische volgorde van Orient Express II (1994).


Mobiele telefoon / Smartphone
the-face.com

Voor be­zoe­kers die via the-face.com op deze web­si­te ko­men: als de in­ter­ne links (me­nu, be­gin, ein­de) niet wer­ken (mo­bie­le te­le­foon / smart­phone) klikt u voor het ori­gi­ne­le adres van dit be­richt op: ira­da.com.


Links naar externe websites

De au­teur de­zes kan niet ga­ran­de­ren dat al­le links naar ex­ter­ne web­si­tes (dus die van der­de par­tij­en) al­tijd zul­len blij­ven be­staan. Fo­to’s in Goog­le Maps, bij­voor­beeld, kun­nen ver­dwij­nen wan­neer de ei­ge­naar ze weg­haalt. Ook aan an­de­re links kan een ein­de ko­men, of kun­nen in on­ge­bruik ra­ken.
Wan­neer u een niet wer­ken­de link con­sta­teert kunt u dat mel­den in het re­ac­tie­veld. Bij voor­baat dank.


Menu – 07/07: Begin.


Orient Express: Amman

Orient Express II

Naar Jeruzalem v.v. (1994)

25 jaar geleden: 1994 – 2019.


Vandaag is het 6 juli 1994. Kim, Iris en ik zijn sinds gisteren­avond in Amman, de hoofd­stad van Jor­da­nië. We pro­be­ren goed­koop thee te drin­ken, wat mis­lukt. Kun­nen daar­na het Ne­der­lands Con­su­laat niet vin­den. Ik eet te veel zoet­wa­ren en word er ziek van. We be­klim­men een heu­vel en ko­men in een ka­tho­lie­ke buurt, waar men­sen Duit­se na­men heb­ben. Een Be­doeïen no­digt ons uit om mor­gen sa­men te gaan eten.

– – – –

1.) De na­men Iris en Kim zijn om pri­va­cy­re­de­nen ge­fin­geerd.
2.) Wij alle drie, zowel Iris, Kim en ik, stu­de­ren Ara­bi­sche Taal en Let­ter­kun­de aan de Uni­ver­si­teit Leiden. Bei­de jonge vrou­wen (ik noem hen in dit ver­slag soms ‘de meisjes’) zijn voor­aan in de twin­tig. Ik ben 43 jaar oud. Ik ben een laat­bloeier!
3.) Ik reis zon­der ca­me­ra, daar­om plaats ik bij al­le in­te­res­san­te oor­den een link naar de fo­to’s in Goog­le Maps.
4.) Dit reis­ver­slag komt uit mijn dag­boek 1994 en is mijn in­ter­pre­ta­tie van de wer­ke­lijk­heid.
5.) De munteenheid in Jor­da­nië is de Jor­daan­se Di­nar (JD.) en de wis­sel­koers is: 1 JD. = f. 2,76. (€ 1,94 in 2018.)


Woensdag, 6 juli 1994

Dag 11 / 72: Amman.
Ik slaap buiten, op het platte dak van het hotel. Te­gen de och­tend daalt de tem­pe­ra­tuur, maar blijft toch aan­ge­naam.
Kim, Iris en ik spre­ken af om een tocht door de woes­tijn te ma­ken, naar Qasr / Qusair Amra*1. (Ik heb niet veel zin en ik hoop dat het niet door­gaat.) (En het zal ook niet door­gaan!)

Nederlands Consulaat

Om 9.00 uur staan we buiten het hotel en ko­pen le­vens­mid­de­len. Zij ko­pen fruit en ik deel mee in de kos­ten, maar heb nau­we­lijks kans om er­van te eten. Ik wil wel wat be­wa­ren, maar als ik een paar vruch­ten heb ge­had, heb ik vol­gens hen mijn deel ge­had. Dat zeg­gen ze niet, maar ze eten gewoon door tot­dat alles op is.
In een zaak voor halwiyaat (= zoe­tig­he­den) pro­be­ren we thee te krij­gen zon­der halwa = zoet/lek­kers te be­stel­len. De man be­looft, maar brengt geen thee. We voe­len ons be­schaamd/ver­le­gen, maar eten toch stie­kem ons ei­gen brood op. Na twin­tig mi­nu­ten op thee wach­ten, zon­der re­sul­taat, gaan we weg. We we­ten niet meer in wel­ke rich­ting we naar het Ne­der­lands Con­su­laat moe­ten gaan. Al­leen Iris weet de weg nog een beet­je te vin­den en na ver­schil­len­de men­sen ge­vraagd te heb­ben, ko­men we pre­cies op tijd (10.00 uur) bij het Con­su­laat van Ho­no­rair Con­sul Char­ley Sheikh­ali. Toen we nog in moei­lijk­he­den ver­keer­den om het juis­te adres te vin­den kwam Iris op het idee om een post­kan­toor bin­nen te wip­pen om er post­ze­gels te ko­pen! Ge­luk­kig riep Kim haar tot de orde. Te laat ko­men is haar spe­cia­li­teit. On­be­zon­nen din­gen doen, daar is iris goed in.
Van de Consul krijgen we met hulp van Schou­ten (Char­gé d’Af­faires van de Am­bas­sa­de te Da­mas­cus) een naam op het Mi­ni­ste­rie van Bin­nen­land­se Za­ken, waar we moe­ten zijn voor de per­mis­sie om de West­bank te mo­gen be­zoe­ken.

Ministerie van Binnenlandse Zaken

Met een taxi voor 0,750 JD. rij­den we een heel eind bui­ten het cen­trum naar Wi­za­rat al-Da­khi­liy­ya = het Mi­ni­ste­rie van Bin­nen­land­se Za­ken (BiZa). Mor­gen om 13.00 uur moe­ten we on­ze toe­stem­ming ko­men op­ha­len. “Ge­luk­kig!”, denk ik. De rit door de woes­tijn naar Qu­sair Amra gaat dus niet door. Ik zeg na­tuur­lijk niets over mijn ge­voelens.
Voor het legeszegel op het for­mu­lier moe­ten we 10 qurush = 100 fils be­talen.

Licht ziek

In hotel Marriott Hotel drinken we thee (Kim en ik) en met een taxi gaan we naar een post­kan­toor in de stad om post­ze­gels (ta­ba’at) te ko­pen. Scha­duw zoe­ken in een park. Kim en ik gaan in een café on­der een af­dak­je zit­ten, een beet­je warm, want geen wind, maar rus­tig. We ge­brui­ken een mi­ni­mum aan con­sump­ties.
Dagboek bijwerken en vertellen. Thee drin­ken. De wa­ter­fles van Iris wordt ge­ïn­spec­teerd, want de ober denkt dat die uit Is­raël komt.
We blijven tot circa 17.30 uur zit­ten, zon­der veel te ge­brui­ken. Kosten: 1,100 JD.
Ik deel mijn brood met Kim en we gaan de stad in, ‘zoet’ eten. Om­dat ik niet ge­noeg ge­ge­ten heb, valt dat to­taal ver­keerd en ik word snel ziek, al­thans, ik voel me erg on­pret­tig.

Jebel Amman

Daarna beklimmen we Jebel Amman (Berg Am­man), een stei­le weg met dui­zen­den trap­tre­den, zo lijkt het wel, we ko­men in de privé­sfeer van de be­vol­king. We wor­den over­al be­ke­ken en gel­den mis­schien als in­drin­gers. Ik kijk maar naar de grond als we vrou­wen pas­se­ren. Deu­ren en poor­ten gaan open, als we langs lo­pen, man­nen en vrou­wen sta­ren ons aan.
Het is een zware en ver­moei­ende tocht. Het valt Iris op dat er zo­veel ker­ken staan en bo­ven word ik aan­ge­spro­ken door een goud­smid die zegt ka­tho­liek te zijn en die me zijn zo­nen voor­stelt, met Duit­se na­men. Heet één van hen Rommel*2? Of heb ik dat ver­keerd ver­staan?

Bedoeïen

Beneden gaan we weer in het park zit­ten.
Kim en ik gaan rustig zit­ten, want ook zij heeft pro­ble­men met haar maag. Iris wil pra­ten (met Jor­da­niërs) en gaat on­der een lamp zit­ten. Men­sen kij­ken haar vreemd aan, maar lo­pen door. Het is hoogst ver­dacht voor hen, een vrouw al­leen.
Wij daarentegen hebben te­gen on­ze be­doe­ling / wens als­maar aan­spraak, eerst van een paar school­kin­de­ren, la­ter van een be­doeïen en school­kin­de­ren. Zij, Iris, heeft al­leen aan­spraak van be­del­kin­de­ren en snoep-ver­koop-kin­de­ren.
Een brengt me spul, dat Iris be­taalde, zegt hij. Dat is wer­ke­lijk on­mo­ge­lijk voor te stel­len: Iris be­taal­de! (Later blijkt het waar te zijn.)
De jongen duwde me ge­kook­te bo­nen in de hand, maar ik gaf die te­rug, ze vie­len op de grond en toen wil­de hij weer geld heb­ben!
De bedoeïen spreekt Ara­bisch, En­gels, Duits en He­breeuws. Hij no­digt ons uit om mor­gen­avond met hem in een res­tau­rant te gaan eten.
Tegen 23.00 uur zijn we in het ho­tel.
Na douchen ga ik op weer op het dak sla­pen.


Menu – 06/07: BeginEinde.


Voetnoten

1.) Qasr / Qusair Amra. Qasr be­te­kent ‘kas­teel’ / ‘burcht’ / ‘pa­leis’. Qusair is de ver­klein­vorm daar­van, dus ‘kas­teel­tje’ / ‘burch­tje’ / ‘pa­leis­je’.

Retour noot 1.

2.) Rommel. Het gaat bij deze ‘Rom­mel’ niet om wan­or­de van spul­len die er­gens rond­slin­ge­ren, maar om de Duit­se Veld­maar­schalk Er­win Rom­mel (1891-1944).

Retour noot 2.


Menu – 06/07: BeginEinde.


Google Maps
AmmanJabal AmmanQasr Amra (foto).


Wikipedia
AmmanJabal Amman (Engels) – Qusair AmraWest­bankErwin Rommel.


Websites
De waarde van de gulden in euro’s.


Menu – 06/07: BeginEinde.


Orient Express I en II

Klik hier voor de chronologische volgorde van Orient Express I (1992).

Klik hier voor de chronologische volgorde van Orient Express II (1994).


Mobiele telefoon / Smartphone
the-face.com

Voor be­zoe­kers die via the-face.com op deze web­si­te ko­men: als de in­ter­ne links (me­nu, be­gin, ein­de) niet wer­ken (mo­bie­le te­le­foon / smart­phone) klikt u voor het ori­gi­ne­le adres van dit be­richt op: ira­da.com.


Links naar externe websites

De au­teur de­zes kan niet ga­ran­de­ren dat al­le links naar ex­ter­ne web­si­tes (dus die van der­de par­tij­en) al­tijd zul­len blij­ven be­staan. Fo­to’s in Goog­le Maps, bij­voor­beeld, kun­nen ver­dwij­nen wan­neer de ei­ge­naar ze weg­haalt. Ook aan an­de­re links kan een ein­de ko­men, of kun­nen in on­ge­bruik ra­ken.
Wan­neer u een niet wer­ken­de link con­sta­teert kunt u dat mel­den in het re­ac­tie­veld. Bij voor­baat dank.


Menu – 06/07: Begin.


Orient Express: Amman

Orient Express II

Naar Jeruzalem v.v. (1994)

25 jaar geleden: 1994 – 2019.


Vandaag is het 5 juli 1994. Iris, Kim en ik rei­zen de­ze mid­dag in de dienst­auto met chauf­feur (en air­co) van de Char­gé d’Af­faires van de Ne­der­land­se Am­bas­sa­de te Da­mas­cus, de heer Schou­ten, naar Am­man, de hoofd­stad van Jor­da­nië. In Am­man zal ik de ko­men­de nach­ten op het (plat­te) dak van een ho­tel sla­pen. Bui­ten, dus.

– – – –

1.) De na­men Iris en Kim zijn om pri­va­cy­re­de­nen ge­fin­geerd.
2.) Wij alle drie, zowel Iris, Kim en ik, stu­de­ren Ara­bi­sche Taal en Let­ter­kun­de aan de Uni­ver­si­teit Leiden. Bei­de jonge vrouw­en (ik noem hen in dit ver­slag soms ‘de meisjes’) zijn voor­aan in de twin­tig. Ik ben 43 jaar oud. Ik ben een laat­bloeier!
3.) Ik reis zon­der ca­me­ra, daar­om plaats ik bij al­le in­te­res­san­te oor­den een link naar de fo­to’s in Goog­le Maps.
4.) Dit reis­ver­slag komt uit mijn dag­boek 1994 en is mijn in­ter­pre­ta­tie van de wer­ke­lijk­heid.
5.) De munteenheid in Syrië is de Syrische Lira / Pond (SL.) en de wis­sel­koers is: 1 SL. = f. 0,04. 25 SL. is dus f. 1,00. (€ 0,70 in 2018.)
6.) De munteenheid in Jor­da­nië is de Jor­daan­se Di­nar (JD.) en de wis­sel­koers is: 1 JD. = f. 2,76. (€ 1,94 in 2018.)


Dinsdag, 5 juli 1994

Dag 10 / 72: Damascus – Amman.
Opstaan 9.00 uur.
Hotel al-Rabie kost 3x 250 SL. + 3x 150 SL. = 1.200 SL. (Voor ons drieën.)
Buiten, op de binnenplaats, wacht ik op Kim en Iris. Iris heeft om 9.30 uur een af­spraak op de uni­ver­si­teit. Zij komt daar om 9.50 uur ach­ter als ze met de heer Schou­ten belt. Zij had ook een af­spraak om om 8.30 te bel­len. Paniek.
Om 11.00 uur is ze terug. De af­spraak was met de voor­zit­ter van de raad van be­stuur van de Uni­ver­si­teit van Da­mas­cus. Een be­lang­rijk per­soon dus. Zij gaat van­af sep­tem­ber één jaar in Damas­cus stu­deren.

Boekhandel

Na een hoop gedoe zijn we om 12.00 uur zo ver dat we de stad in kun­nen gaan. We gaan naar boek­han­del Nobel en daar koop ik en­ke­le boe­ken van al-Tayyib Salih en de gram­ma­ti­ca van Wright*1 voor res­pec­tie­ve­lijk 450 en 600 SL. = f. 18,00 en f. 24,00.
In het hotel halen we nu de ba­ga­ge op en (na on­der­weg eerst kof­fie en thee drin­ken) nog een keer naar boek­han­del Nobel om er een al-Maw­rid Ara­bisch – En­gels woor­den­boek van Ruhi al-Ba’al­baki te ko­pen voor Karima. (Zij zal hem wel moe­ten be­ta­len.)

Naar Amman

Met een taxi om circa 14.30 uur naar de Am­bas­sa­de.
De heer Scholten had be­loofd om ons naar Am­man te bren­gen. Hij moet er ook zijn, maar pas mor­gen­och­tend.
We rijden in een Buick met chauf­feur (en air­co) naar Am­man. Onderweg krijgen we wat informatie over de po­li­tie­ke toe­stand in Ne­der­land. De rit duurt 2,5 uur plus een half uur grens­for­ma­li­tei­ten. Schou­ten hoeft niet uit te stap­pen. Dat re­gelt zijn chauf­feur.
De chauffeur rijdt te hard en krijgt in Jor­da­nië een be­keu­ring.
In de auto is het tus­sen de 15° en 19°C. Bui­ten is het 33°C.!
Aan de grens wis­sel ik mijn laat­ste 275 SL. voor 3,500 JD. JD. = Jordan Dinars. 1 JD. = f. 2,76. Fl. 100,00 = 36,200 JD. Ik wis­sel ook f. 500,00 (con­tant) voor 18,100 JD.
Rond 17.30 uur zijn we in Amman. Hus­sein, de chauf­feur, brengt Schou­ten eerst naar een duur ho­tel en dan ons naar het stads­cen­trum: wast al-balad.
Hij toont ons het con­su­laat, waar we mor­gen­och­tend om 10.00 uur moe­ten zijn.

Hotel

Op zoek naar een hotel. De Iris en Kim kun­nen in één ka­mer slapen, ik bij an­de­ren. Ik wei­ger, maar als we na ve­le trap­pen klim­men (want de mees­te ho­tels zit­ten bo­ven win­kels, op de twee­de of nog ho­ge­re ver­die­ping) niets kun­nen vin­den ga ik ak­koord met het eer­ste: Fun­duq Rami. (Ho­tel Rami.) Ik mag, des­ge­wenst, op al-Sath (het dak) sla­pen. Mijn ba­ga­ge en waar­de­vol­le spul­len zet ik bij Kim en Iris op de ka­mer, want ik werd ge­waar­schuwd voor (gauw-)die­ven.

In de stad

In de stad gaan Kim en ik rijst en kip eten. In een goor res­tau­rant, maar het eten is goed. Iris drinkt al­leen maar wa­ter.
In een park (het is er mooi, druk en warm) eten we ijs, Iris na­tuur­lijk ook! Fruit en zoet, daar leeft ze op.
Voor totaal 1,5 JD. fooi be­zoeken we het Ro­mein­se am­fi­the­ater en klim­men tot de top er­van. Wat is het vre­se­lijk steil! Maar bo­ven is het uit­zicht prach­tig: we kun­nen een groot deel van Am­man zien.
Hotel rond 22.30 uur. Mezelf af­spoe­len.
Slapen op het dak blijkt een genot, lek­ker koel. Een wel­daad.


Menu – 05/07: BeginEinde.


Voetnoten

1.) De schrijver al-Tayyib Salih (1929-2009) was een Soe­da­ne­se schrij­ver, die een paar zeer goe­de ro­mans heeft ge­schre­ven.
A Grammar of The Arabic Language by William Wright, in te zien (ook te down­loaden), als PDF, op de web­site van Internet Archive.

Retour noot 1.


Menu – 05/07: BeginEinde.


Google Maps
Damascusal-Rabie-HotelAmman.


Wikipedia
DamascusAmmanAl-Tayyib Salih.


Websites
De waarde van de gulden in euro’s.


Menu – 05/07: BeginEinde.


Orient Express I en II

Klik hier voor de chronologische volgorde van Orient Express I (1992).

Klik hier voor de chronologische volgorde van Orient Express II (1994).


Mobiele telefoon / Smartphone
the-face.com

Voor be­zoe­kers die via the-face.com op deze web­si­te ko­men: als de in­ter­ne links (me­nu, be­gin, ein­de) niet wer­ken (mo­bie­le te­le­foon / smart­phone) klikt u voor het ori­gi­ne­le adres van dit be­richt op: ira­da.com.


Links naar externe websites

De au­teur de­zes kan niet ga­ran­de­ren dat al­le links naar ex­ter­ne web­si­tes (dus die van der­de par­tij­en) al­tijd zul­len blij­ven be­staan. Fo­to’s in Goog­le Maps, bij­voor­beeld, kun­nen ver­dwij­nen wan­neer de ei­ge­naar ze weg­haalt. Ook aan an­de­re links kan een ein­de ko­men, of kun­nen in on­ge­bruik ra­ken.
Wan­neer u een niet wer­ken­de link con­sta­teert kunt u dat mel­den in het re­ac­tie­veld. Bij voor­baat dank.


Menu – 05/07: Begin.