Goilberdingerdijk: Motorengeronk

14 Augustus 2019


Motoren-terreur

Goilberdingerdijk.


Ik heb de Goilberdingerdijk he­le­maal ge­lo­pen, van­af Cu­lem­borg tot aan Fort Ever­din­gen en te­rug. Al die uren dat ik op de dijk was, was het een ko­men en gaan van zwa­re mo­to­ren, die in­di­vi­du­eel of in groe­pen over de dijk re­den en soms raas­den. Als dat ie­de­re dag ge­beurt, zo­als dit bord sug­ge­reert, en je woont langs de dijk, dan kan ik me zeer goed voor­stel­len dat je van dat voort­du­ren­de ge­ronk hoorn­dol wordt, vooral ook om­dat het geen con­stant ge­ronk is, maar omdat het op wis­se­len­de tij­den, on­ver­wacht, op­duikt, ge­du­ren­de de he­le dag, zon­der dat je de klok er­op ge­lijk kunt zet­ten.


Achtergrondinformatie
Culemborg.


Menu – 24/08: BeginEinde.


Mobiele telefoon / Smartphone
the-face.com

Voor be­zoe­kers die via the-face.com op deze web­si­te ko­men: als de in­ter­ne links (me­nu, be­gin, ein­de) niet wer­ken (mo­bie­le te­le­foon / smart­phone) klikt u voor het ori­gi­ne­le adres van dit be­richt op: ira­da.com.


Goilberdingerdijk: Nevenbatterij

23 Augustus 2019


Nevenbatterij

Diefdijk
Nevenbatterij.
Oorspronkelijk bouwjaar: 1879.


Achtergrondinformatie
Culemborg.


Stichting Menno van Coehoorn
BatterijNevenbatterij.


Menu – 23/08: BeginEinde.


Mobiele telefoon / Smartphone
the-face.com

Voor be­zoe­kers die via the-face.com op deze web­si­te ko­men: als de in­ter­ne links (me­nu, be­gin, ein­de) niet wer­ken (mo­bie­le te­le­foon / smart­phone) klikt u voor het ori­gi­ne­le adres van dit be­richt op: ira­da.com.


Nevenbatterij

Nevenbatterij.


Menu – 23/08: BeginEinde.


Batterijopstelplaats

Hollandse waterlinie
Laat je verrassen

Foto: opbouw traversen met piepschuim.


Batterijopstelplaats

Voor u ligt een zogenaamde nevenbatterij. Deze werd in een serie van drie aan­ge­legd in 1879. In oor­logs­tijd kon­den er ka­non­nen wor­den op­ge­steld. Die be­stre­ken de oos­te­lij­ke stroom­rug van de Lek en de ver­der­op ge­le­gen Prijs­se­weg. Ach­ter de Dief­dijk liep in oor­logs­tijd een ge­dek­te ge­meen­schaps­weg: daar kon­den man­schap­pen be­schut lo­pen en pro­vi­and en ma­te­ri­eel kon­den zo wor­den aan­ge­voerd.

In vredestijd lag een deel van de bat­te­rij al klaar. Bij oor­logs­drei­ging wer­den die uit­ge­bouwd met aar­den wal­len, haaks op de dijk. De­ze be­scherm­den de man­schap­pen en ka­non­nen voor in­slaan­de pro­jec­tie­len. Hier­tus­sen wer­den de ka­non­nen op­ge­steld.

In 2016 zijn hier twee bat­te­rij­op­stel­plaat­sen her­bouwd. Om te voor­ko­men dat de dijk in­sta­biel wordt, zijn de ho­ge tra­ver­sen op­ge­vuld met lich­te piep­schuim­blok­ken. De oor­spron­ke­lij­ke hou­ten keer­wan­den zijn uit­ge­voerd in sta­len stips. Met een brui­ne steen­slag is op de weg aan­ge­ge­ven tot hoe ver de tra­ver­sen vroe­ger door­liepen. Het jaar­tal op de weg staat voor het oor­spron­ke­lij­ke bouw­jaar.

Stichting Menno van Coehoorn
Traverse.


Menu – 23/08: BeginEinde.


Diefdijklinie

Hollandse waterlinie
Laat je verrassen

Water als verdedigingswapen
De Nieuwe Hollandse Water­li­nie was een ver­de­di­gings­li­nie.
Water was het verdedings­wa­pen. Als de vij­and er­aan kwam, kon­den stro­ken wei­land tus­sen Mui­den en de Bies­bosch on­der wa­ter ge­zet wor­den. Het land werd daar­door moei­lijk be­gaan­baar voor de vij­and. De linie deed dienst van 1815 tot on­ge­veer 1940.

Tegenwoordig heeft de Nieuwe Hollandse Water­li­nie een nieu­we func­tie. Het is nu een prach­tig na­tuur­ge­bied, waar­in je de ge­schie­de­nis vol­op kunt be­le­ven. Laat je ver­ras­sen!


Diefdijklinie.

De Diefdijk, Meerdijk, Nieu­we Zui­der­lin­ge­dijk en de Zui­der­lin­ge­dijk vor­men sa­men de ‘Dief­dijk­li­nie’. De­ze Li­nie is 29 ki­lo­me­ter lang en loopt van Ever­din­gen tot aan Go­rin­chem. De Li­nie deelt het ge­bied tus­sen de Lek en de Waal in twee­ën. Als er er­gens in de Be­tu­we of Tie­ler- en Cu­lem­bor­ger­waar­den een dijk door­breekt kan het water niet ver­der dan de Dief­dijk. Zo blijft Zuid-Hol­land droog.

De unieke historie van de dijk gaat te­rug tot in de Mid­del­eeu­wen. Dijk­door­bra­ken en dijk­ver­be­te­rin­gen volg­den el­kaar op. Dat zie je in het land­schap door de ver­schil­lenvde soor­ten dij­ken en de wie­len. Langs de west­kant van de dijk ligt eeu­wen­oude lint­be­bou­wing in een klein­scha­lig cul­tuur­land­schap met fruit­boom­gaar­den, na­tuur en vele ou­de mi­li­tai­re ob­jec­ten. Die laat­sten vorm­den sa­men met de dijk de rug­gen­graat van de Nieu­we Hol­land­se Wa­ter­li­nie. De dijk, slui­zen en inun­da­tie­ka­na­len wer­den ge­bruikt om pol­ders aan de oost­kant on­der wa­ter te zet­ten. Kwets­ba­re plek­ken wer­den ver­sterkt met for­ten, be­ton­nen schuil­plaat­sen, loop­gra­ven en bat­te­rij­en.

Stichting Menno van Coehoorn
Linie.


Menu – 23/08: BeginEinde.


Goilberdingerdijk: Fort Everdingen

22 Augustus 2019


Fort Everdingen

(Foto: 01/18) Fort Everdingen.



Bouwjaar: 1842-1847.
Fort Everdingen is een Rijksmonument.


Achtergrondinformatie
Culemborg.


Google Maps
Fort Everdingen.


Wikipedia
FortFort Everdingen.


Foto’s: 01, 02, 03, 04, 05, 06, 07, 08, 09, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18.


Fort Everdingen
Rondleidingen.

U staat hier bij fort Everdingen, een ver­de­di­gings­werk in de Nieu­we Hol­land­se Wa­ter­li­nie. Het fort is ge­bouwd in 1846. Dit fort en fort Hons­wijk aan de over­kant van de ri­vier wor­den sa­men ‘de Wach­ters aan de Lek’ ge­noemd. Het fort heeft een lan­ge ge­schie­de­nis en veel ge­heim­zin­ni­ge plek­jes en don­ke­re gan­gen. Het is nu ei­gen­dom van fort­brou­we­rij Duits & Lau­ret.

Benieuwd hoe het fort van binnen uit ziet? De Stich­ting Hons­wijk Ever­din­gen geeft ie­de­re zon­dag om 14.00 uur een rond­lei­ding. Toe­gang € 4,50. Voor meer in­for­ma­tie en aan­mel­den voor een rond­lei­ding scan de QR code of ga naar:
For­ten Hons­wijk-Ever­din­gen.


Websites
Een tekening in kleur van het fort.
Speciaalbieren Duits & Lauret.


Rijksmonument 531650
Dit is het nummer van het complex Fort Everdingen.
Dit complex bestaat uit 17 Rijksmonumenten.

01.) 531651: Fortaanleg met aard­wer­ken waar­in drie ver­bruiks­ma­ga …
02.) 531652: Toren als markant ge­bouwd on­der­deel van het Fort …
03.) 531653: Contrescarpgalerij met toe­gangs­po­ter­ne als mar­kan­te ge­bouw­de …
04.) 531654: Remise met schuil- en berg­plaat­sen / bom­vrij ge­bouw A1 …
05.) 531655: Remise met schuil- en berg­plaat­sen / bom­vrij ge­bouw A2 …
06.) 531656: Gemetseld verbruiksma­ga­zijn / bom­vrij ge­bouw B1 …
07.) 531657: Gemetseld verbruiksma­ga­zijn / bom­vrij ge­bouw B2 …
08.) 531658: Gemetseld verbruiksma­ga­zijn / bom­vrij ge­bouw B3 …
09.) 531659: Groepsschuilplaatsen type P als in de mo­bi­li­sa­tie­pe­rio …
10.) 531663: Complete gietstalen koe­pel­ka­ze­mat type G …
11.) 531664: Inundatiesluis met schot­balk­ke­ring, beer en loop­brug * …
12.) 531666: Inundatiesluis met schot­balk­ke­ring * …
13.) 531680: Verdedigbare fort­wach­ters­wo­ning, bij de in­gang van het fort, …
14.) 531681: Houten loods (b) (2) (noord­west­bas­ti­on), als niet bom­vrije op­slag …
15.) 531682: Houten loods (zuid­west­zij­de ter­re­plein) (a) (3), als niet bom­vrije …
16.) 531684: Inundatiesluis / keer­sluis bij Fort Ever­din­gen * …
17.) 532024: Houten loods (noord­oos­te­lijk van to­ren) (d) (4), als …
*: de website van Cultureel Erf­goed toont ook een si­tu­a­tie­kaart­je.


Stichting Menno van Coehoorn
Enkele termen:
BastionBeerBom­vrijContres­carp­ga­lerijFortInun­da­tie­sluisKaze­matPoterneRemiseSchot­balk­sluisTerre­plein.
Stichting Menno van Coehoorn: termino­logie.


Menu – 22/08: BeginEinde.


Mobiele telefoon / Smartphone
the-face.com

Voor be­zoe­kers die via the-face.com op deze web­si­te ko­men: als de in­ter­ne links (me­nu, be­gin, ein­de) niet wer­ken (mo­bie­le te­le­foon / smart­phone) klikt u voor het ori­gi­ne­le adres van dit be­richt op: ira­da.com.


Foto’s: 01, 02, 03, 04, 05, 06, 07, 08, 09, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18.


Fort Everdingen

(Foto: 02/18) Fort Everdingen.


Foto’s van het in­te­ri­eur van het fort.
(ⒸStich­ting Hons­wijk Ever­din­gen.)


Menu – 22/08: BeginEinde.


Foto’s: 01, 02, 03, 04, 05, 06, 07, 08, 09, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18.


Fort Everdingen Maquette

(Foto: 03/18) Fort Everdingen.


De maquette van het fort in roestig ijzer.

De kijkrichting is van west naar oost. De ri­vier de Lek ligt dus links. De fort­wach­ters­wo­ning ligt aan de­ze zijde van het fort. De Beer­sluis ligt in de dijk aan oost­zij­de / over­zij­de van de ma­quet­te, op de mid­del­lijn.


Menu – 22/08: BeginEinde.


Foto’s: 01, 02, 03, 04, 05, 06, 07, 08, 09, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18.


Fort Everdingen Ingang

(Foto: 04/18) Fort Everdingen.


De ingang aan de west­zijde van het fort.
Toen ik daar was op die prach­ti­ge en uit­zon­der­lijk war­me en zon­ni­ge dag, 27 fe­bru­a­ri 2019, was, was het fort ge­slo­ten. Ik ben dus niet in / op het com­plex ge­weest.


Rijksmonument 531651.

FORTAANLEG MET AARDWERKEN WAARIN DRIE VERBRUIKS­MA­GA­ZIJ­NEN, (RES­TEN VAN) GE­SCHUTS­OP­STEL­PLAAT­SEN, NAT­TE GRACHT MET BUI­TEN­OE­VERS, MET IN­UN­DA­TIE­KA­NA­LEN, MET (OM­LEI­DINGS- EN ON­DER­HOUDS-)WE­GEN EN MET DOOR GRENS­PA­LEN AAN­GE­DUI­DE ZO­NE als ba­sa­le on­der­de­len van Fort Ever­din­gen. For­ten wer­den ge­woon­lijk ge­con­stru­eerd op ba­sis van voor­af aan­ge­brach­te aard­li­cha­men, die als een fun­de­ring fun­geer­den en weg­zak­ken in (een nat­te en slap­pe) bo­dem moes­ten voor­ko­men. Bij de bouw van de for­ten is, be­hal­ve dit ge­woon­lijk al tac­tisch ‘voor­ge­vorm­de’ aard­li­chaam – dat op zich­zelf reeds een weer­ba­re rol kon ver­vul­len – ook nog een spe­ci­fie­ke aan­leg ge­re­a­li­seerd die be­doeld was om de de­fen­sie­ve kracht te ver­gro­ten, de vei­lig­heid van de be­zet­ting te waar­bor­gen en in­tern en ex­tern trans­port en ver­keer te ver­ge­mak­ke­lij­ken. Zo ont­ston­den er on­der meer aar­den dek­kin­gen voor ver­schil­len­de bouw­wer­ken, om ze min­der kwets­baar te ma­ken voor in­sla­gen van vij­an­de­lijk vuur, aar­den wal­len die de be­bou­wing en open ter­rei­nen dek­ten en de con­tou­ren be­paal­den en be­stra­te pa­den en ap­pel­plaat­sen. For­ten wer­den ge­woon­lijk om­ge­ven door een of meer nat­te of dro­ge grach­ten om even­tu­e­le na­de­ring van de om­wal­ling of het fort­ter­rein door een vij­and tot het laatst toe te be­lem­me­ren. For­ten wa­ren ge­woon­lijk slechts te be­rei­ken via een of meer­de­re brug­gen of via een smal­le land­eng­te. Waar om wa­ter­staat­kun­di­ge of an­de­re re­de­nen een per­ma­nen­te di­rec­te ver­bin­ding tus­sen bin­nen- en bui­ten­ge­bied be­stond, was de­ze zo­da­nig uit­ge­voerd dat hij slechts met de groot­ste moei­te te pas­se­ren was. (Bron van dit tekst­frag­ment: Rijksmonument 531651.)
Beeld­bank: 510.454. (De kijkrichting is van noord naar zuid. Deze fo­to is waar­schijn­lijk voor de Twee­de We­reld­oor­log ge­no­men, om­dat de ka­ze­mat­ten aan de rech­ter­zij­de van de Dief­dijk (de weg naar het zui­den, te zien aan de bo­ven­kant van de foto) niet aan­we­zig zijn.)


Menu – 22/08: BeginEinde.


Foto’s: 01, 02, 03, 04, 05, 06, 07, 08, 09, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18.


Fort Everdingen

(Foto: 05/18) Fort Everdingen.


Het fort vanuit het zuid­wes­ten gezien.
He­le­maal links de fort­wach­ters­woning.


Menu – 22/08: BeginEinde.


Foto’s: 01, 02, 03, 04, 05, 06, 07, 08, 09, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18.


Fort Everdingen

(Foto: 06/18) Fort Everdingen.


Het zuidwestelijk bastion.


Websites
Kenniscentrum Waterlinies: Fort Everdingen
Wikipedia: Bastion.


Menu – 22/08: BeginEinde.


Foto’s: 01, 02, 03, 04, 05, 06, 07, 08, 09, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18.


Fort Everdingen

(Foto: 07/18) Fort Everdingen.


VII – Leven in het fort – 1841-1847 – Druipkoker – Water­vleer­muis – Jan Blankenpad.

Druipkoker – In de voor 1885 gebouwde for­ten wordt het re­gen­water, dat door de grond­dek­kin­gen op de bom­vrije ge­bou­wen neer­sij­pelt, af­ge­leid langs de af­wa­te­rings­vlak­ken van het ge­bouw naar ver­ti­ka­le druip­ko­kers, wel­ke in de recht­stands­mu­ren van de ge­wel­ven zijn uit­ge­spaard, waar­na ten slot­te door aan­slui­ten­de, hel­len­de buis­lei­din­gen, on­der den vloer van het ge­bouw het wa­ter wordt ge­voerd naar re­gen­bak­ken.
(Bron van deze tekst: Oosthoek 1916: encyclopedie 1916-1925.)
Wikipedia: Watervleermuis.


Menu – 22/08: BeginEinde.


Foto’s: 01, 02, 03, 04, 05, 06, 07, 08, 09, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18.


Fort Everdingen Beersluis

(Foto: 08/18) Fort Everdingen.


Beersluis.


Hollandse waterlinie
Laat je verrassen

Water als verdedigingswapen
De Nieuwe Hollandse Water­li­nie was een ver­de­di­gings­li­nie.
Water was het verdedings­wa­pen. Als de vij­and er­aan kwam, kon­den stro­ken wei­land tus­sen Mui­den en de Bies­bosch on­der wa­ter ge­zet wor­den. Het land werd daar­door moei­lijk be­gaan­baar voor de vij­and. De linie deed dienst van 1815 tot on­ge­veer 1940.

Tegenwoordig heeft de Nieuwe Hollandse Water­li­nie een nieu­we func­tie. Het is nu een prach­tig na­tuur­ge­bied, waar­in je de ge­schie­de­nis vol­op kunt be­le­ven. Laat je ver­ras­sen!


Sluizen Everdingen

Beersluis
Tussen 1842 en 1845 werd Fort Everdingen ge­bouwd om de toe­gang van de Lek te be­wa­ken. Dit ge­beur­de sa­men met Fort Hons­wijk aan de over­zij­de van de ri­vier. Bijna 30 jaar la­ter – in 1874 – wer­den hier ook de in­laat­sluis, beer­sluis en dam­sluis ge­bouwd. De slui­zen wa­ren no­dig om de Cu­lem­bor­ger­waard onder wa­ter te zet­ten als on­der­deel van de Nieu­we Hol­land­se Wa­ter­li­nie. Over de in­laat­sluis kwam een een­vou­di­ge hou­ten brug waar van­daan de lie­ren wer­den be­diend voor het uit­ha­len en in­la­ten van de schot­bal­ken.

De beersluis is een inundatie­sluis met schot­bal­ken­ke­ring. De sluis, ge­le­gen in de zui­de­lij­ke Lek­dijk bij Fort Ever­din­gen, is deels met ce­ment be­stre­ken, be­staat uit bak­ste­nen en een na­tuur­ste­nen sluis met vier hoof­den en drie door­la­ten. In de door­la­ten zijn schot­bal­ken aan­ge­bracht. Boven de door­la­ten zijn wind­wer­ken aan­ge­bracht. Ten oos­ten van de sluis ligt de zo­ge­noem­de ‘beer’: een ge­met­sel­de wa­ter­ke­ring met een scher­pe ‘ezels­rug’. De rug dien­de om in ge­val van be­le­ge­ring het lo­pen over de ke­ring moei­lijk te ma­ken. Over de sluis en de beer ligt een gro­ten­deels ijze­ren loop­brug, die door sier­smeed­ijze­ren hek is af­ge­slo­ten; de brug kon in ge­val van acu­te nood wor­den ver­wij­derd.


Menu – 22/08: BeginEinde.


Foto’s: 01, 02, 03, 04, 05, 06, 07, 08, 09, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18.


Fort Everdingen Beersluis

(Foto: 09/18) Fort Everdingen.


Beersluis.


Fort Everdingen
Sluizenstelsel.


Menu – 22/08: BeginEinde.


Foto’s: 01, 02, 03, 04, 05, 06, 07, 08, 09, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18.


Fort Everdingen Beersluis

(Foto: 10/18) Fort Everdingen.


XI – Beer op de weg 1875 – Sluisbeer – Grazers – Jan Blankenpad.


Joost de Vree, architectonische termen: Beer / sluisbeer.


Menu – 22/08: BeginEinde.


Foto’s: 01, 02, 03, 04, 05, 06, 07, 08, 09, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18.


Fort Everdingen Inlaatsluis

(Foto: 11/18) Fort Everdingen.


De inlaatsluis ligt aan de ri­vier de Lek. Ik be­zocht die sluis niet.


Sluizen Everdingen

Beersluis
Tussen 1842 en 1845 werd Fort Everdingen ge­bouwd om de toe­gang van de Lek te be­wa­ken. Dit ge­beur­de sa­men met Fort Hons­wijk aan de over­zij­de van de ri­vier. Bijna 30 jaar later – in 1874 – werden hier ook de in­laat­sluis, beer­sluis en dam­sluis ge­bouwd. De slui­zen wa­ren no­dig om de Cu­lem­bor­ger­waard on­der wa­ter te zet­ten als on­der­deel van de Nieu­we Hol­land­se Wa­ter­li­nie..

De inlaatsluis in de zomerkade van de Lek is een een­vou­di­ge bak­ste­nen en deels na­tuur­ste­nen sluis met twee schot­balk­ke­rin­gen. Op de hoof­den staan drie giet­ijze­ren wind­wer­ken waar­mee de schot­bal­ken kon­den wor­den op­ge­haald of neer­ge­la­ten. Op het mid­del­ste sluis­hoofd aan de land­zij­de zit een hard­ste­nen peil­schaal.

Het noord-zuid gericht inundatie­ka­naal zorg­de voor de toe­voer van wa­ter van de Lek naar het ach­ter­lig­gend pol­der­ge­bied via de fort­gracht.

De brug over de inlaatsluis is in­mid­dels in ori­gi­ne­le staat te­rug­ge­bracht. Nu is een vei­li­ge wan­de­ling over de sluis weer mo­ge­lijk. Ge­niet ook van de spec­ta­cu­lai­re wan­de­ling over de me­ters­ho­ge Beer­sluis naar het ter­rein van Fort Ever­din­gen.


Menu – 22/08: BeginEinde.


Foto’s: 01, 02, 03, 04, 05, 06, 07, 08, 09, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18.


Fort Everdingen Inlaatsluis

(Foto: 12/18) Fort Everdingen.


De inundatiesluis.
De vier wind­wer­ken zijn zicht­baar.
Met de windwerken word­en de schot­balk­ke­rin­gen op­ge­haald of neer­ge­la­ten: schot­balk­sluis.
Wikipedia: Inundatiesluis.
Menno van Coehoorn: Schotbalksluis. (Met tekening.)


Menu – 22/08: BeginEinde.


Foto’s: 01, 02, 03, 04, 05, 06, 07, 08, 09, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18.


Fort Everdingen Inlaatsluis

(Foto: 13/18) Fort Everdingen.


De inundatiesluis.


Menu – 22/08: BeginEinde.


Foto’s: 01, 02, 03, 04, 05, 06, 07, 08, 09, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18.


Fort Everdingen Inlaatsluis

(Foto: 14/18) Fort Everdingen.


De inundatiesluis.


Menu – 22/08: BeginEinde.


Foto’s: 01, 02, 03, 04, 05, 06, 07, 08, 09, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18.


Geriefhout Fort Everdingen

(Foto: 15/18) Fort Everdingen.


IX – Geriefhout 1850 – Griend – Wilgentenen – Jan BlankenpadGeriefhout.
Geriefhout: wilgen­hak­hout voor veel ge­bruiks­doel­ein­den.


Menu – 22/08: BeginEinde.


Foto’s: 01, 02, 03, 04, 05, 06, 07, 08, 09, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18.


Fort Everdingen

(Foto: 16/18) Fort Everdingen.


De zwart-wit foto, links, toont het contrescarp.
De grote kleurenfoto rechts­boven is een lucht­foto van Werk aan het Spoel.


Hollandse waterlinie
Laat je verrassen
Gang rondom het fort, con­tres­carp ge­noemd.

Wandelend verkennen

Wandeling in de geschiedenis
Maak kennis met de histo­rie van de Nieu­we Hol­land­se Wa­ter­li­nie. Ron­dom Fort Ever­din­gen is ge­noeg te zien en te doen. Loop de ‘Jan Blan­ken­pad’ wan­del­rou­te of vaar met de Li­nie­pont naar de over­zij­de en werp een blik op Fort Hons­wijk.

Jan Blankenpad
Sinds eind 2013 is het Jan Blanken­pad ge­opend. De­ze bij­zon­de­re struin­rou­te loopt door de ui­ter­waar­den en over de dijk tus­sen de wa­ter­li­nie­for­ten Werk aan het Spoel en Fort Ever­din­gen. Het pad leidt langs de twaalf ‘Mo­men­ten van Wa­ter­kracht’.
Ontdek de bijzondere his­to­rie en na­tuur in dit land van wa­ter­staat en wa­ter­li­nie.
Tussen de twee forten loop je in de ver­bo­den krin­gen. De bun­kers die er lig­gen zijn on­der­deel van de oude tank­gracht. In de ui­ter­waar­de is de na­tuur­ont­wik­ke­ling vol­op aan­we­zig. De 3,5 ki­lo­me­ter wan­de­ling start en ein­digt op Werk aan het Spoel.

Liniepontje
Pak de liniepont naar de over­kant en ge­niet van het uit­zicht naar Fort Hons­wijk.
De wandeling langs de Lek geeft een im­pres­sie van de mooie na­tuur en his­to­rie van de om­ge­ving.


Menu – 22/08: BeginEinde.


Foto’s: 01, 02, 03, 04, 05, 06, 07, 08, 09, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18.


Fort Everdingen

(Foto: 17/18) Fort Everdingen.


.


Hollandse waterlinie
Laat je verrassen
Tekening Fort bij Everdingen, rond 1912

In de omgeving
De tekst komt overeen met die op foto 16.


Menu – 22/08: BeginEinde.


Foto’s: 01, 02, 03, 04, 05, 06, 07, 08, 09, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18.


Situatie Fort Everdingen

(Foto: 18/18) Fort Everdingen.


De ligging van Fort Everdingen (in de rode cirkel, bij nr. 40) ten opzicht van Cu­lem­borg.
Links boven, aan de andere zij­de van de Lek lig­gen nog drie ver­de­di­gings­wer­ken: Fort Honswijk, Lu­net aan de Snel en Werk aan de Kor­te Uit­weg. Iets ten oos­ten van fort Ever­din­gen (op de kaart naar rechts) ligt Werk aan het Spoel


Leven langs de linie: Ervaar de betekenis van de Hol­land­se Wa­ter­linie.


Menu – 22/08: Begin.


Foto’s: 01, 02, 03, 04, 05, 06, 07, 08, 09, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18.


Goilberdingerdijk: Hoeve De Put

21 Augustus 2019


Hoeve De Put

Hoeve De Put, aan Goilberdingerdijk.
Bouwjaar: 1910.


Achtergrondinformatie
Culemborg.


Hoeve De Put

32. Eenmaal heeft de gemeente Ever­din­gen een bij­na hon­derd­ja­ri­ge in haar mid­den ge­had, te we­ten An­tho­nie van Eck, ge­bo­ren te Ever­din­gen op 12 sep­tem­ber 1835. Reeds was men al aan het voor­be­rei­din­gen tref­fen voor een fees­te­lij­ke vie­ring van dit feit, toen hij vrij plot­se­ling, in juli 1935, over­leed. De heer Van Eck be­woon­de eerst ja­ren­lang hoe­ve “De Put” aan de Goil­ber­din­gen­dijk on­der de ge­meen­te Cu­lem­borg. Vanaf mei 1927 heeft hij met zijn doch­ter Trijn­tje te Zij­der­veld in de Kerk­buurt ge­woond.
(Bron: Europese bibliotheek: Everdingen – Ha­ge­stein en Zij­der­veld in oude an­sich­ten).


Menu – 21/08: BeginEinde.


Mobiele telefoon / Smartphone
the-face.com

Voor be­zoe­kers die via the-face.com op deze web­si­te ko­men: als de in­ter­ne links (me­nu, be­gin, ein­de) niet wer­ken (mo­bie­le te­le­foon / smart­phone) klikt u voor het ori­gi­ne­le adres van dit be­richt op: ira­da.com.


Hoeve De Put

Hoeve De Put.


Menu – 21/08: BeginEinde.


Goilberdingerdijk: Boerderij

20 Augustus 2019


Boerderij achter de dijk

Boerderij achter de Goilberdingerdijk.
Bouwjaar: 1900.


Achtergrondinformatie
Culemborg.


Menu – 20/08: BeginEinde.


Mobiele telefoon / Smartphone
the-face.com

Voor be­zoe­kers die via the-face.com op deze web­si­te ko­men: als de in­ter­ne links (me­nu, be­gin, ein­de) niet wer­ken (mo­bie­le te­le­foon / smart­phone) klikt u voor het ori­gi­ne­le adres van dit be­richt op: ira­da.com.


Boerderijen achter de dijk

Boerderij achter de Goilberdingerdijk.


Menu – 20/08: BeginEinde.


Boerderij achter de dijk


Boerderij achter de Goilberdingerdijk.


Menu – 20/08: BeginEinde.


Goilberdingerdijk: Woonhuis

19 Augustus 2019


Boerderijen achter de dijk

Woonhuis (links/wit) en boerderij achter de Goilberdingerdijk.


Achtergrondinformatie
Culemborg.


Menu – 19/08: BeginEinde.


Mobiele telefoon / Smartphone
the-face.com

Voor be­zoe­kers die via the-face.com op deze web­si­te ko­men: als de in­ter­ne links (me­nu, be­gin, ein­de) niet wer­ken (mo­bie­le te­le­foon / smart­phone) klikt u voor het ori­gi­ne­le adres van dit be­richt op: ira­da.com.


Golberdingerdijk 48

Woonhuis achter de Goilberdingerdijk.
Bouwjaar: 1920.


Menu – 19/08: BeginEinde.


Golberdingerdijk 48

Woonhuis achter de Goilberdingerdijk.


Menu – 19/08: BeginEinde.


Goilberdingerdijk: Woonhuis

18 Augustus 2019


Goilberdingerdijk 46

Woonhuis achter de Goilberdingerdijk.
Bouwjaar: 1900.


Achtergrondinformatie
Culemborg.


Menu – 18/08: BeginEinde.


Mobiele telefoon / Smartphone
the-face.com

Voor be­zoe­kers die via the-face.com op deze web­si­te ko­men: als de in­ter­ne links (me­nu, be­gin, ein­de) niet wer­ken (mo­bie­le te­le­foon / smart­phone) klikt u voor het ori­gi­ne­le adres van dit be­richt op: ira­da.com.


Goilberdingerdijk 46

Woonhuis achter de Goilberdingerdijk.


Menu – 18/08: BeginEinde.


Goilberdingerdijk: Tankversperring

17 Augustus 2019


Tankversperring

Tankversperring 1940.
Goilberdingerdijk.
De tankversperring is een Rijksmonument.


Achtergrondinformatie
Culemborg.


Rijksmonument 531698


BETONBLOK VAN TANKVERSPERRING als onderdeel van een acces­ver­de­di­ging in de Zui­de­lij­ke Lek­dijk / Goil­ber­din­ger­dijk. Het op­wer­pen van hin­der­nis­sen om het op­ruk­ken van vij­an­de­lij­ke troe­pen te be­lem­me­ren of te ver­tra­gen kent een lan­ge his­to­rie. Be­lang­rij­ke kunst­ma­ti­ge hin­der­nis­sen wa­ren van ouds­her on­der meer grach­ten, wa­ter­li­nies, om­ge­hak­te bo­men en on­klaar ge­maak­te brug­gen. Met de op­komst van me­cha­ni­sche (zo­als de stoom­trein) en ge­mo­to­ri­seer­de (pant­ser­voer­tui­gen en tank) ver­keers­mid­de­len is nog zwaar­der ma­te­ri­eel in­ge­zet, waar­on­der de sta­len en (ge­wa­pend) be­ton­nen ver­sper­ring. Eén van de van­af het mid­den van de ja­ren ’30 toe­ge­pas­te sys­te­men be­stond uit schuin recht­op ge­plaat­ste en ge­pun­te, sta­len (H-)pro­fiel­bal­ken, die niet al­leen de door­gang voor zul­ke ver­keers­mid­de­len sterk be­moei­lijk­ten, maar die daar­aan ook zwa­re scha­de kon­den toe­bren­gen. (Bron van dit tekst­frag­ment: Rijksmonument 531698.)


Wikipedia
Tankversperring.


Website
De positie van monument 531698 in het landschap: Tankversperring.


Menu – 17/08: BeginEinde.


Mobiele telefoon / Smartphone
the-face.com

Voor be­zoe­kers die via the-face.com op deze web­si­te ko­men: als de in­ter­ne links (me­nu, be­gin, ein­de) niet wer­ken (mo­bie­le te­le­foon / smart­phone) klikt u voor het ori­gi­ne­le adres van dit be­richt op: ira­da.com.


Tankversperring

Tankversperring 1940.
Hollandsewaterlinie – Laat je verrassen
Goilberdingerdijk.


Menu – 17/08: BeginEinde.


Tankversperring

Goilberdingerdijk.
XII – Gemengd berijf – 1940 – Armenboomgaard – Tankversperring – Jan Blankenpad.


Wikipedia
Gemengd bedrijfJan Blanken.


Websites
Jan Blankenpad (pdf)Jan BlankenpadArmenboomgaard.


Menu – 17/08: BeginEinde.


Goilberdingerdijk: Klompenpad

16 Augustus 2019


Goilberdingerpad

Klompenpaden: Goilberdingerpad.

Gezicht op de kerk van Goilberdingen (ge­meen­te Cu­lem­borg)
door Ja­co­bus Stel­ling­werff (1682 [sic] -1727)


Wandelen door weilanden en uiterwaarden, over na­tuur­vrien­de­lij­ke oe­vers, for­ten en dij­ken in het prach­ti­ge bui­ten­ge­bied van Cu­lem­borg


Goilberdingerpad 15 KM

Op dit punt begint een rondwandeling. Het Goil­ber­din­ger­pad voert u door het prach­ti­ge bui­ten­ge­bied van Cu­lem­borg. Door wei­lan­den en de ui­ter­waar­den van de Lek, over fort Ever­din­gen en langs het cul­tuur­his­to­ri­sche ver­le­den van de Nieu­we Hol­land­se Wa­ter­li­nie. On­der be­ge­lei­ding van Stich­ting Land­schaps­be­heer Gel­der­land en in sa­men­wer­king met Staats­bos­be­heer, Gel­dersch Land­schap & Kas­teelen, Ut­rechts Land­schap, Wa­ter­schap Ri­vie­ren­land, lo­ka­le vrij­wil­li­gers, al­le grond­ei­ge­na­ren en pach­ters is de­ze rou­te tot stand ge­ko­men. Klom­pen aan, rug­zak op en gaan!


De Diefdijk

Het Goilberdingerpad leidt u ver­schil­len­de ke­ren op of over de Dief­dijk. In de loop van de 13de eeuw was de wa­ter­over­last in de­len van Ne­der­land zo groot, dat groot­scha­li­ge maat­re­ge­len nood­za­ke­lijk wer­den. Het groot­ste pro­bleem was dat het ri­vie­ren­ge­bied van oost naar west af­liep – en loopt -, waar­door de laagst ge­le­gen pol­ders in het wes­ten al het wa­ter van de ho­ge­re gron­den in het oos­ten te ver­wer­ken kre­gen. Om te voor­ko­men dat het wa­ter uit het oos­ten de wa­ter­over­last nog lan­ger zou ver­ster­ken, richt­ten vijf be­lang­rij­ke edel­man­nen in 1284 een heem­raad­schap op. Het wa­ren de he­ren Van Ar­kel, Ter Lee­de, Ever­din­gen, Ha­ge­stein en Vi­a­nen. Als eer­ste maat­re­gel leg­den zij de Dief­dijk aan, een zo­ge­naam­de dwars­ka­de. Dwars­ka­des la­gen min of meer noord-zuid ge­richt, tus­sen de gro­te ri­vie­ren in.

In eerste instantie had de Diefdijk dus een wa­ter­staat­kun­di­ge func­tie, maar in de 18e eeuw werd de Dief­dijk ook on­der­deel van de Hol­land­se Wa­ter­li­nie. Voor de Nieu­we Hol­land­se Wa­ter­li­nie wer­den in de 19de bij de dijk ver­ster­kin­gen en slui­zen aan­ge­legd. In het noor­den, bij de aan­slui­ting van de Dief­dijk op de Lek­dijk werd fort Ever­din­gen ge­bouwd en in het zui­den fort As­pe­ren bij Leer­dam. Het ge­bied tot Cu­lem­borg kon ge­ïnun­deerd wor­den te­gen de vij­and. Er ont­stond dan aan de oost­zij­de van de Dief­dijk een wa­ter­vlak­te van meer dan vier ki­lo­me­ter breed.


Achtergrondinformatie
Culemborg.


Wikipedia
Jacobus Stellingwerff (1667-1727).


Websites
Klompenpad: Goilberdingerpad
RKD: Jacobus Stellingwerff (1667-1727).


Menu – 16/08: BeginEinde.


Mobiele telefoon / Smartphone
the-face.com

Voor be­zoe­kers die via the-face.com op deze web­si­te ko­men: als de in­ter­ne links (me­nu, be­gin, ein­de) niet wer­ken (mo­bie­le te­le­foon / smart­phone) klikt u voor het ori­gi­ne­le adres van dit be­richt op: ira­da.com.


Goilberdingerdijk: Werk aan het Spoel

15 Augustus 2019


Werk aan het Spoel

Werk aan het Spoel
Dit is het Bomvrije gebouw A / Noord
Goilberdingerdijk 40, Culemborg.
Dit voormalige militaire complex is een Rijksmonument.


Dit is Bomvrij gebouw A en heeft monumentnummer: 531714.


Het militaire complex Werk aan het Spoel bestaat (in 2019) uit tien Rijks­mo­nu­men­ten, die ge­deel­te­lijk ver­spreid in de om­ge­ving lig­gen, om­dat Werk in het Spoel deel uit­maak­te van de (Nieu­we) Hol­land­se Wa­ter­li­nie en een li­nie nu een­maal een ‘li­nie’ is: een rij naast el­kaar ge­le­gen ver­de­di­gings­wer­ken, met eni­ge ruim­te er­tus­sen.


Achtergrondinformatie
Culemborg.


Rijksmonument Werk aan het Spoel. Complexnummer: 531712

Dit complex bestaat uit de volgende tien monumenten.
Rijksmonumentnummer 531713 t/m. 531719 en 531721 t/m. 571723.
Een deel van deze monumenten is kort voor het begin van de Twee­de We­reld­oor­log ge­bouwd.
Nr.: 531713: Complex van sluizen, Prijsschedijk.
Nr.: 531714: Bomvrij gebouw A, Goilberdingerdijk 40.
Nr.: 531715: Fortwachterswoning, Goilberdingerdijk 40.
Nr.: 531716: Bomvrij gebouw D, Goilberdingerdijk 40.
Nr.: 531717: Groepsschuilplaatsen type P, bunkers in een weiland.
Nr.: 531718: Kogelpoort / restant schietbaan, in een weiland.
Nr.: 531719: Twee betonblokken van gietstalen koepelkazematten type G.
Nr.: 531721: De houten loods, nabij de uiterwaarde van de Lek.
Nr.: 531722: Inundatiesluis / keersluis, Prijssedijk
Nr.: 531723: Tankversperring, Goilberdingerdijk.


Google Maps
Werk aan het Spoel.


Websites
Werk aan het Spoel.
Situatiekaart met de diverse Rijksmonumenten,
rond Werk aan het Spoel en Fort Everdingen.


Menu – 15/08: BeginEinde.


Mobiele telefoon / Smartphone
the-face.com

Voor be­zoe­kers die via the-face.com op deze web­si­te ko­men: als de in­ter­ne links (me­nu, be­gin, ein­de) niet wer­ken (mo­bie­le te­le­foon / smart­phone) klikt u voor het ori­gi­ne­le adres van dit be­richt op: ira­da.com.


Werk aan het Spoel

Welkomstbord met enkele ‘spelregels’ voor het bezoek aan het complex.


Menu – 15/08: BeginEinde.


Werk aan het Spoel

Op de achtergrond Bomvrij gebouw A en rechts de Genieloods.


Menu – 15/08: BeginEinde.


Werk aan het Spoel

Fortwachterswoning
Goilberdingerdijk 40.
Monumentnummer: 531715.


Menu – 15/08: BeginEinde.


Werk aan het Spoel

Wandelnetwerk Rivierenland
Knooppunt: Werk aan het Spoel.


Menu – 15/08: BeginEinde.


Werk aan het Spoel

Werk aan het Spoel

Het Spoel was eeuwenlang een plek waar wa­ter op de Lek kon wor­den ge­loosd (“ge­spoeld”).
In 1794 verrees hier een ‘Dijk-post’ die in 1815 werd ver­van­gen door een fort (‘werk’) ter ver­de­di­ging van een toen ook aan­ge­leg­de waai­er­sluis. Mid­dels de­ze sluis kon de pol­der on­der wa­ter wor­den ge­zet waar­door men de vij­and kon stop­pen.
Werk aan het Spoel was on­der­deel van de Nieu­we Hol­land­se Wa­ter­li­nie.

In 2011 is de renovatie en her­in­rich­ting af­ge­rond, naar ont­wer­pen van Riet­veld Land­scape, Ate­lier de Lyon en Monk Ar­chi­tek­ten (fort­huis). Het fort is nu open voor het pu­bliek.
De Stichting Werk aan het Spoel biedt ruim­te voor ac­ti­vi­tei­ten waar­bij cul­tuur, na­tuur en his­to­rie hand in hand gaan.
Werk aan het Spoel is een hal­te­plaats aan het LAW-Wa­ter­li­nie­pad en het voet-/fiets­veer ‘de Li­nie­pont’.

1: Bomvrij gebouw Noord.
2: Genieloods.
3: Fortwachterswoning (met atelier)
4: Forthuis, De Veldkeuken, biologisch restaurant.
5: Openluchttheater.
6: Bomvrij gebouw Zuid.
7: Aanlegsteiger Liniepont.
8: Voormalige waaiersluis.


Wikipedia
Waaiersluis.


Menu – 15/08: BeginEinde.


Werk aan het Spoel

I: Hoofdrolspelers – 1755 -1838 – IJsvogel. – Jan Blanken – Jan Blankenpad.
(Ik ben er niet in geslaagd te ach­ter­ha­len wat de ijs­vo­gel met Jan Blan­ken of met het mi­li­tai­re com­plex te ma­ken heeft.)


Wikipedia
IJsvogelJan Blanken (1755-1838).


Websites
Jan BlankenpadIJsvogels.


Menu – 15/08: BeginEinde.