16 juli 1992

1992 – 2017: vijf­en­twin­tig jaar ge­le­den

Orient Express

Mijn eer­ste reis naar het Mid­den-Oos­ten

Dagboek 1992

(Dag 7474) Ik ver­bleef een paar da­gen in Bu­da­pest in hos­tel Fel­vin­ci út 8. De­ze stad is een tus­sen­stop tij­dens mijn reis naar Sy­rië. De­ze och­tend reis ik ver­der naar het zui­den, richting Is­tan­bul.

MenuIndex en het einde.

Donderdag, 16 juli 1992.
Op weg naar Is­tan­bul.
Slecht slapen. Op rond 04.00 uur.
Douche.
NJHC-kaart terug­ge­vraagd. [NJHC: Ne­der­land­se Jeugd­her­berg Cen­tra­le.]
Taxi laten bestellen. Ik ge­loof­de niet dat een taxi zou ko­men bin­nen de be­loof­de vijf mi­nu­ten, daar­om was ik zo vroeg.
De taxi kwam wel bin­nen vijf mi­nu­ten.
Ik stond dus om 05.00 uur op het Sta­tion. [Sta­tion Bu­da­pest Ke­leti.]
De taxi kostte forint (ft). 236. Ik gaf ft. 250 (f. 5,90).
Op het station spreek ik eerst twee, la­ter zelfs een der­de Ne­der­lander. Al­le­maal op weg naar Istan­bul. De trein ver­trekt 06.20 uur.
De eerste twee rei­zen sa­men. De der­de gaat met mij in de coupé.
Eén van de twee limona­de­blik­jes is kapot ge­sto­ten door een tang van mijn ge­reed­schap. De li­mo­na­de lekt uit de rug­zak. Ver­der geen schade.
Mijn medepas­sa­gier is de In­ter­rail-er*(1) J. van de HBO-Land­bouw­school De­ven­ter. Om­dat hij geen geld ge­noeg bij zich heeft wil hij geld van mij le­nen tot Istan­bul. (An­ders kan hij het vi­sum voor Bul­ga­rije niet be­ta­len. Ik las er­gens dat zo’n vi­sum­aan­vraag 24 uur duurt, dus trek ik niet zo aan zijn ver­zoek.) On­der­weg be­sluit hij ech­ter naar Thes­sa­lo­ní­ki te gaan en in Su­bo­ti­ca ver­wis­selt hij on­der luid pro­test van de con­duc­teur ijs­koud van trein. Ik hoop hem niet meer te­rug te zien.
Daar heb ik even la­ter spijt van, als twee on­gu­re ty­pes bij mij in de coupé stap­pen. Ik durf mijn ba­ga­ge niet meer al­leen te la­ten, ook niet als ik naar het toi­let moet. Het eni­ge bui­ten­lands dat ze spre­ken is: “Salz­burg?” en daar­bij ma­ken ze een be­we­ging als­of ze een auto­stuur vast­hou­den. Ge­luk­kig komt er in Novi Sad een fat­soen­lijk ge­zin bij, dat ook ‘scheef’ naar de twee kijkt. Eer­der had ik me al niet op het ge­mak ge­voeld, toen de con­duc­teur te­gen die twee mijn reis­be­stem­ming Istan­bul ver­tel­de.
Toen de politie de pas­sen con­tro­leer­de had ik ge­hoopt dat ze al­le twee, of min­stens één uit de trein ge­haald zou wor­den.
Toch vond ik het ook een be­scha­men­de ver­to­ning. De po­li­tie con­tro­leer­de ze­ker tien mi­nu­ten lang hun pas­poor­ten, ter­wijl zij zich als een kind zo rus­tig hiel­den.
Ik werd moe en be­gon te knik­ke­bol­len. Dus was ik blij dat in Novi Sad de be­we­gings­ruim­te in de coupé klei­ner werd, maar mijn per­soon­lij­ke be­we­gings­ruim­te gro­ter werd.
In Beograd stapt de hele han­del uit en krijg ik nieuwe me­de­rei­zi­gers. Een ou­de­re vrouw uit de om­ge­ving van Novi Sad, in de pro­vin­cie Voj­vo­di­na, die ook Duits spreekt. (Ze woont 18 km van de grens met Hon­ga­rije.) Een va­der met een doch­ter. Een meis­je en een jon­get­je. (Broer en zus.) Het meis­je is een en­gel­tje. Ik kan mijn ogen niet van haar af­hou­den. Soms lees ik en als ik op­kijk zie ik haar naar mij kij­ken. Ze heeft brui­ne ogen en don­ker­blond krul­lend haar. We kij­ken veel naar el­kaar, zon­der te blo­zen. Lang kij­ken we naar el­kaar en glim­la­chen. Zij is een won­der. Zij biedt koek­jes aan, aan de he­le coupé. Ik vraag haar of ze En­gels spreekt.
“A small”, zegt ze en we ver­tel­len een beet­je.
Ik lees het boek van Lonely Pla­net over Tur­kije. Zij be­kijkt de fo­to’s van Istan­bul. Ik ver­tel met haar in het En­gels en met be­hulp van de ou­de vrouw die tolkt tus­sen haar en mij in het Ser­vo-Kro­a­tisch en het Duits.
Op school is ze ver­plicht Rus­sisch te le­ren. Ik raad haar aan toch voor­al En­gels te le­ren. (Iets dat ze ken­ne­lijk zelf moet doen, want de school biedt daar geen pro­gram­ma voor aan.) “Want,” zeg ik, “met En­gels kun je wel in Rus­land te­recht, maar met Rus­sisch niet in En­ge­land.”
Haar Engels studie­boek keur ik af. Het is een soort ‘Hoe en wat’ in het En­gels, zon­der gram­ma­tica.
Zij is 17, heeft een vriend­je die bij een dans­groep zit en nu ver­plicht aan de kust moet dan­sen. Zij is op weg naar haar groot­ou­ders aan va­ders­kant in Pro­kup­lje. Zij komt uit Beo­grad. (Haar broer­tje is 13 jaar.) Zij is on­der de in­druk van mijn ta­len­ken­nis: Duits, Frans, En­gels, Ara­bisch.
In Niš stapt ze uit.
Ik reis verder met de an­de­re pas­sa­giers die eten en drin­ken met me de­len. Het brood (met vlees) is zo taai dat ik het niet weg­ge­werkt krijg (tij­dens mijn ver­de­re va­kan­tie zal ik nog va­ker zo’n brood moe­ten eten) en ik vraag of ik het tot la­ter mag be­wa­ren: dat is goed.
Als ze in Pirot uit­ge­stapt zijn, flik­ker ik het, als de ou­de even uit de coupé is, snel weg. (Naar bui­ten, zo­als ie­der­een hier doet.)
De oude vrouw deelt fruit en to­ma­ten met me en om­dat ik er niets te­gen­over kan stel­len, be­loof ik haar mijn blik­je li­mo­na­de, maar geef haar uit­ein­de­lijk mijn laat­ste Hon­gaar­se geld, te we­ten, ft. 573,5 (f. 13,50). Dus Hon­ga­rije kost­te 60 US$ rond. (f. 105,90.)
Zij vertelt een en an­der over haar leven. Zij is Kro­a­tische, die in Ser­vië woont. (Het en­gel­tje had haar ge­vraagd of Ser­visch was, zei ze. Ze had ge­ant­woord dat ze Joe­go­sla­visch was.)*(2)
Zij heet AD. Zij komt uit Som­bor, Voj­vo­di­na. Ze reist één keer per veer­tien da­gen naar Istan­bul, wat 240 Mark*(3) kost, om er kle­ren te ko­pen (par­tij­en van 300 stuks on­der­broe­ken, bij­voor­beeld) om die in Som­bor, in haar win­kel­tje te ver­ko­pen. Haar man en doch­ter zijn over­le­den. (Haar doch­ter één jaar en één dag ge­le­den.) Haar zoon zit zon­der werk thuis en krijgt per maand 1 Mark on­der­steu­ning. Zij moet wer­ken om te over­le­ven. Zij werk­te in Duits­land. In haar eer­ste hu­we­lijks­ja­ren wa­ren zij en haar man Do­nau­schip­pers.
Om 20.30 in Bul­ga­rije, dat is 21.30 Bul­gaar­se tijd.
Een tijdje spreekt zij met een jon­ge de­ser­teur uit Ko­so­vo die niet in het Joe­go­sla­vische le­ger wil vech­ten, maar nu heim­wee heeft. Toch kan hij niet te­rug, want wordt dan wel­licht ver­moord.

*1.
Interrail-ers rei­zen voor f. 570,00 dwars door Eu­ro­pa, Tur­kije en Ma­rok­ko, één maand lang. Zij ne­men bij voor­keur lan­ge trein­tra­jec­ten ’s nachts en spa­ren zo ho­tel­kos­ten. Het na­deel be­staat hier­uit: zij wil­len nie­mand in de cou­pé er­bij heb­ben en hou­den de deur dus ge­slo­ten. Zo is de kans om an­de­re men­sen te ont­moe­ten erg klein.
Wikipedia: Interrail/Geschiedenis.

Te­rug.

*2.
Ik kan me nog vaag her­in­ne­ren dat de ou­de­re vrouw ver­tel­de dat het meis­je (mijn ‘En­gel­tje‘) naar haar et­nische ach­ter­grond vroeg. Een eer­lijk ant­woord was in die ge­agi­teer­de tij­den van de bur­ger­oor­log ge­vaar­lijk. Aan haar naam kon men al zien dat zij een Kro­a­tische was en dus ook haar ge­loof: ka­tho­liek. Dat was van po­li­tiek be­lang. Vol­gens Wi­ki­pe­dia had Kro­a­tië zich al in 1991 van Joe­go­sla­vië af­ge­schei­den, dus voor Kro­a­ten in Ser­vië zal dat een las­tig ge­ge­ven zijn ge­weest.
Ondanks dat het meis­je dus een ‘Engeltje‘ was, kan ik mij (in 2017) niets meer van on­ze ont­moe­ting her­in­ne­ren. Ik her­in­ner me nog wel die ou­de­re vrouw.

Te­rug.

*3.
Duit­se Mark. Het wet­tig be­taal­mid­del in Duits­land tus­sen 1948 en 2002. Wi­ki­pe­dia.

Te­rug.


Meer informatie.

GM.: Google Maps. – Wi.: Wi­ki­pe­dia. – Web.: overige bron­nen.
Hon­ga­rije:
GM., Wi.
Bu­da­pest:
GM., Wi.
Hos­tel Fel­vin­ci:
GM., Web.
Sta­tion Ke­le­ti:
GM., Wi.
Su­bo­ti­ca:
GM., Wi.
No­vi Sad:
GM., Wi.
Beo­grad:
GM., Wi.
Voj­vo­di­na:
GM., Wi.
Pro­kup­lje:
GM., Wi.
Niš:
GM., Wi.
Pi­rot:
GM., Wi.
Ser­vië:
GM., Wi.
Som­bor:
GM., Wi.
Kro­a­tië:
GM., Wi.
Bul­gaar­se grens:
GM., Web.
Ko­so­vo:
GM., Wi.

Index

Index van ter­men:
Index van per­so­nen:
.
Index van lo­ca­ties:
.

Me­nuBe­ginHoofd­in­dex.
Over­zicht 1972-1990.
Chronologisch overzicht Orient Express 1992.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.