29 december 1997

9466-1997-12-29 (Tarim 97-IV_005 kopie)

Dit zijn bij­en­kor­ven die we za­gen, toen we op weg wa­ren naar het Mau­so­le­um van Sjeik ᶜOe­mar in de Wādī ᶜAdm. Dat was op 12 de­cem­ber jl.

Het Tarīm-project 1997

1997 – 2017: twin­tig jaar ge­le­den

Tarīm: Hadramaut, Jemen

Dagboek 1997

(Dag 9466) Sa­men met mijn col­le­ga Taw­fīq ar­ri­veer­de ik gis­te­ren van­uit de Ḥaḍramaut, na een au­to­rit door de woes­tijn, in Ṣanaᶜā’, de hoofd­stad van Je­men. – Wij lo­ge­ren in het Gas­mi-ho­tel. – Van­daag ne­men wij deel aan een gāt-ses­sie*(1) ten hui­ze van de hoog­ste di­plo­maat in Je­men uit een van de Golf­sta­ten. – Tij­dens de­ze gāt-ses­sie pleit de gast­heer, een mos­lim, voor het in­stel­len van al­ge­meen ho­mo­hu­we­lijk, ruim drie jaar voor­dat dat in Ne­der­land, als eer­ste land ter we­reld, op 1 april 2001 zal wor­den in­ge­voerd. (Maar: hier is het er en daar nog lang niet.) – Mijn ver­slag, op mijn lap­top ge­schre­ven, be­vat meer (ach­ter­grond)­in­for­ma­tie dan mijn dag­boek­ver­slag. – De munt­een­heid in Je­men is de Rial (YER). (1 rial = f. 0,015 (an­der­hal­ve cent), dus 100 rial = f. 1,50.)

MenuFo­toIndex en het eindeTrans­criptie.

 
 

Maandag, 29 december 1997.
Sana’a: 41/7. Na zons­on­der­gang be­gint de vas­ten­maand Ra­ma­ḍān*(2).
Op 6.30 uur.
Ontbijt.
Werkoverleg tussen Taw­fīq en mij.
Circa 10.30 uur in Ne­der­land­se Am­bas­sa­de.
Van 11.00 tot 11.45 uur een in­ter­view met de krant al-Ṯaw­ra. [De Re­vo­lu­tie.] (Geen fo­to’s.)
Rondhangen.
Tussen 13.00 en 15.00 uur over­leg / lunch met DK. van de Ne­der­land­se Am­bas­sa­de, Taw­fīq en Abd al-Aziz S. (1951–1999), hoofd­re­dac­teur van The Ye­men Ti­mes*(3).
Hotel.

MenuFo­toBe­ginIndex en het eindeTrans­criptie.

Gāt-sessie

Van 16.30 tot rond 21.00 uur of iets la­ter een gāt-ses­sie ten hui­ze van de hoog­ste di­plo­maat in Je­men uit een van de Golf­sta­ten.
We waren daar uit­ge­no­digd door een [lo­ca­le] me­de­wer­ker van de Ne­der­land­se Am­bas­sa­de.
Er werd daar voor­na­me­lijk Ara­bisch ge­spro­ken.
Tijdens het gesprek wer­den wel vra­gen aan Taw­fīq ge­steld. Toen het over het Ara­bisch – Is­ra­ë­lisch con­flict ging en de rol daar­in van Ne­der­land in de ja­ren ze­ven­tig, zei de gast­heer te­gen mij, op fluis­ter­toon (want hij had me al spoe­dig naast hem ge­no­digd), dat de mees­te Ara­bieren wat zoe­ken ach­ter al die Wes­ter­se be­lang­stel­ling voor de is­la­mi­tische we­reld, een sa­men­zwe­ring of iets der­ge­lijks*(4)
Mede geïn­spi­reerd door die op­mer­king stel ik een uur la­ter aan het ge­zel­schap de vraag of ieder­een zijn vi­sie op het Wes­ten, in het al­ge­meen, wil ge­ven, zon­der voor­in­ge­no­men­heid. De me­de­wer­ker van de Ne­der­land­se Am­bas­sa­de is mijn ver­ta­ler. Er zijn tus­sen de vijf­tien en twin­tig men­sen en de ant­woord­ses­sie duurt meer dan twee uur.
Tijdens die ses­sie, rond 20.45 uur, be­gint de vas­ten­maand Ra­ma­ḍān, een dag eer­der dan ver­wacht.
Taw­fīq wil­de dis­cus­sië­ren, maar dat wil­de ik niet toe­staan.
Welke ant­woor­den ont­ving ik? (Kri­tiek­loos op­ge­schre­ven.)
(Er waren kuns­te­naars, li­te­ra­to­ren, dich­ters, jour­na­lis­ten en di­plo­ma­ten.)
De Ambassadeur uit een van de Golf­sta­ten be­gint.

MenuFo­toBe­ginIndex en het eindeTrans­criptie.

Het le­ven na de dood wordt niet on­der­zocht

*(01)
Hij vindt de Wes­ter­se waar­den ten op­zich­te van Wes­ter­se vrou­wen ver­wer­pe­lijk. De zwak­ke fa­mi­lie­ban­den sto­ren hem.
Er is veel on­be­grip over de is­lam en het heb­ben van meer­de­re vrou­wen is niet be­spreek­baar.
*(02)
De veel aan­ge­kon­dig­de World Order moet ko­men, er moet meer hu­ma­nis­me zijn.
*(03)
De relatie Noord / Zuid is pro­ble­ma­tisch. Het Noor­den legt zijn cul­tuur op, zon­der de po­li­tiek te dwin­gen zich te wij­zi­gen.
*(04)
Het Noorden pleegt cul­tuur­ko­lo­ni­a­lis­me door eco­no­misch over­wicht.
*(05)
NGO’s moe­ten ont­wik­ke­ling be­vor­de­ren zon­der po­li­tie­ke in­vloed uit te oe­fe­nen.

MenuFo­toBe­ginIndex en het eindeTrans­criptie.

*(06)
Cultuur van het Wes­ten en de­mo­cra­tie / vrou­wen­rech­ten en kun­sten zon­der meer im­ple­men­te­ren in de Ara­bische we­reld.
*(07)
Het Noorden wil al­leen tech­no­lo­gie bren­gen zon­der het sys­teem te wil­len wij­zi­gen.
*(08)
Nederland doet veel voor Je­men, maar be­han­delt het mi­li­eu zeer slecht, moet be­ter! Me­dische hulp zeer suc­ces­vol.
*(09)
Een dichter in het ge­zel­schap wil meer Wes­ter­se li­te­ra­tuur in het Ara­bisch lezen om meer be­grip van het Wes­ten te krij­gen.
*(10)
Meer ontwikkeling van het ge­wo­ne volk no­dig.

MenuFo­toBe­ginIndex en het eindeTrans­criptie.

*(11)
Er is sprake van Euro­cen­tris­me, dat brengt Na­zis­me en Fas­cis­me voort.
*(12)
Rigide levens­wij­ze van Wes­ter­lin­gen, ‘ti­me is mo­ney’ men­ta­li­teit. Op­per­vlak­ki­ge le­vens­stijl.
*(13)
Gebrek aan emoties. Af­stan­de­lij­ke Wes­ter­ling in­for­meert niet naar pri­vé­om­stan­dig­he­den.
*(14)
Noorderling ziet Zui­der­ling als iemand die in tra­di­tio­ne­le kle­ding moet lo­pen. Als die dat niet doet dan wordt de per­soon af­ge­we­zen: Cul­tuur­ko­lo­nia­list.
*(15)
Iemand klaagt er­over dat hij in Ne­der­land erg hard moest stu­de­ren en daar­om geen so­ci­aal le­ven kon op­bou­wen. Vol­gens hem werd hij ex­tra zwaar be­last bij zijn stu­die om­dat hij een bui­ten­lan­der was.

MenuFo­toBe­ginIndex en het eindeTrans­criptie.

*(16)
Rationalisme en vrij­heid erg goed. Oos­ten wil dit ook.
*(17)
Westen te vrij en te open. Drugs­ver­slaaf­den in het open­baar zicht­baar, wekt er­ger­nis. (Zegt iemand over Ne­der­land.)
*(18)
Materiële ont­wik­ke­ling goed voor de he­le we­reld, maar de aan­bid­ding van het li­chaam, seks, ho­mo­sek­sua­li­teit voelt als een te­leur­stel­ling over het Wes­ten.
*(19)
Onjuiste en on­recht­vaar­di­ge kijk op de is­lam.
*(20)
Alle ontwikkeling van het Wes­ten komt oor­spron­ke­lijk uit het Oos­ten.

MenuFo­toBe­ginIndex en het eindeTrans­criptie.

*(21)
Het Oosten is beter dan het Wes­ten.
*(22)
Noorderlingen pionier van de ont­wik­ke­ling, dus spe­cia­le ver­ant­woor­de­lijk­heid, maar ook de is­lam heeft die ver­ant­woor­de­lijk­heid.
*(23)
Een soort hok­jes­denken van het Wes­ten ten op­zich­te van het Oos­ten
Er volgt een lang ver­haal van een man met een stok. Ik kan er nau­we­lijks een touw aan vast­kno­pen. (Hij doet het in het En­gels.) Voort­du­rend valt hij weer in is­la­mi­tische dog­ma­tiek. Twee keer spoor ik hem aan zijn ei­gen me­nig weer te ge­ven.
Volgens hem wor­den es­sen­tië­le vra­gen niet ge­steld. Oor­sprong van de mens en dat er wat na de dood is, wordt niet on­der­zocht.
De Franse re­vo­lu­tie was er voor de blan­ke, niet voor de rest van de we­reld. Dit is de oor­zaak van het ex­tre­mis­me.
Secularis­me vindt zijn oor­sprong in de is­lam.
Wat be­doelt hij? Of be­grijp ik hem ver­keerd?.
*(24)
Westen nog steeds ex­pan­si­o­nis­tisch / ko­lo­ni­a­list. De­mo­cra­ti­se­ren goed voor de Der­de We­reld.
*(25)
Kloof tussen Noord en Zuid hin­dert we­der­zijds be­grip. Er is ge­brek aan ver­trou­wen van het Wes­ten in an­de­ren. Er is spra­ke van een pro­ble­ma­tische re­la­tie.

MenuFo­toBe­ginIndex en het eindeTrans­criptie.

*(26)
Oosten wil eigen weg be­wan­de­len. Pro­ble­men van het Wes­ten ir­ra­tio­neel voor op­los­sing. (??)
*(27)
Westen denkt alles te we­ten. Eu­ro­pe­an­en heb­ben een su­pe­ri­o­ri­teits­ge­voel.
*(28)
Realisering van de doe­len van de ont­wik­ke­ling: meer aan­dacht voor de ar­men. We zit­ten al­le­maal in de­zelf­de boot.
*(29)
In de oudheid was het Oos­ten de ba­sis van de cul­tuur. In de oud­heid was het Oos­ten ver­der ont­wik­keld dan het Wes­ten. Nu is het an­ders­om.
Oosterlingen ver­ach­ten de waar­den van het Wes­ten. Er is in het Wes­ten seks­mis­bruik, de lief­de wordt in het open­baar be­dre­ven. Ob­sce­ni­tei­ten in de film.
De persoon in kwes­tie werd in Tsje­chië bij een me­dische be­han­de­ling door een ver­pleeg­ster ge­dwon­gen zich ge­heel uit te kle­den. Hij wei­ger­de zijn on­der­broek uit te doen en werd dus be­schouwd als lid van een pri­mi­tie­ve sa­men­le­ving. Een on­der­ont­wik­keld iemand.
*(30)
Wetenschap in het Wes­ten ver ont­wik­keld.
Ver­sprei­ding van het ge­loof / de gods­dienst van­uit het Wes­ten suc­ces­vol.
Tech­no­lo­gie een suc­ces.

MenuFo­toBe­ginIndex en het eindeTrans­criptie.

*(31)
Historische ver­ant­woor­de­lijk­heid van het Wes­ten voor de we­reld.
Globalisering door­voe­ren, maar die is niet za­lig­ma­kend. Er zijn ook na­de­len.
*(32)
Vrijhandel van goe­de­ren te­gen­gaan, ma­te­ria­lis­me be­strij­den.
Diversiteit is de ba­sis van de ont­wik­ke­ling.
*(33)
Zuiden wijst Wes­ter­se le­vens­stijl af, ge­schokt door vrij­heid, met uit­zon­de­ring van de ho­ge­re, het Wes­ten imi­te­ren­de klas­se, die de­ze le­vens­stijl van op­per­vlak­kig­heid zon­der na­den­ken over­nam.
Meerderheid van de be­vol­king is con­ser­va­tief. Zij staat vij­an­dig te­gen­over het Wes­ten. Al­les uit het Wes­ten is ver­wer­pe­lijk.
*(34)
De gastheer is het laat­ste aan het woord. Hij zegt het met 99% van de spre­kers on­eens te zijn.
Waarden en zeker­he­den, zo be­na­drukt hij eni­ge ma­len, zijn niet ab­so­luut. Er zijn geen ab­so­luut­he­den. [Be­hal­ve de­ze dan!: dixi.]
Hij heeft geen kri­tiek op de ethische en mo­re­le waar­den van het Wes­ten.
Iedereen op de he­le we­reld moet vrij­heid heb­ben. Po­li­tie­ke wil op­leg­gen is niet goed. Hu­ma­nis­me vóór al­les. Westerse waar­den voor ieder­een, zon­der re­stric­tie. Iden­ti­teit niet vast, maar ver­an­der­lijk.
Iedereen moet over­al kun­nen sa­men­wo­nen met of zon­der hu­we­lijk: van on­ge­lijk en ge­lijk ge­slacht.
De dub­be­le stan­daard voor toe­pas­sing van de men­sen­rech­ten moet het Wes­ten la­ten val­len. Men­sen­rech­ten ei­sen van al­le lan­den! Zon­der re­stric­ties.

MenuFo­toBe­ginIndex en het eindeTrans­criptie.

Goenboela (bom)

Gelukkig vraagt mij nie­mand wat ik er­van denk, of wat ik van de Ara­bische we­reld denk.
Ik had het over de open­heid van hen wil­len heb­ben, over het ont­bre­ken van een schei­ding tus­sen kerk en staat en het aan­we­zig zijn van een schei­ding tus­sen man en vrouw.
Ik dank hen voor hun bij­dra­ge en zeg al­les goed te zul­len be­stu­de­ren. (De ver­ta­ler, de me­de­wer­ker van de Am­bas­sa­de, lacht er een beet­je om.)
Taw­fīq, die eer­der ge­zegd had een bom (goen­boe­la) in het ge­zel­schap te wil­len gooi­en, doet dat als­nog. Die van zelf­kri­tiek. (Iets wat hij het ge­zel­schap im­pli­ciet ver­wijt, het ont­bre­ken er­van, na­tuur­lijk.)
Ik merkte dat dit een an­de­re bom was dan de oor­spron­ke­lijke. (Hij had wil­len ze­ggen, zo ver­telde hij me la­ter, dat chris­te­nen kun­nen zeg­gen dat de eer­ste chris­ten een jood was*(5).)
Taw­fīq kaart de schei­ding van de maat­schap­pij in een man­ne­lijk en een vrou­we­lijk deel aan. Waar zijn de vrou­we­lij­ke deel­ne­mers van de­ze gāt-ses­sie?
Er is hier vrij­heid van ge­spro­ken woor­den, maar is er ook vrij­heid van het ge­schre­ven woord?
Invloed van het Oosten op het Wes­ten groot. Hij (Taw­fīq) be­sluit met de woor­den: Ex oriente lux. (Uit het Oosten komt het licht.)
De tijd is op deze avond van het be­gin van de Ra­ma­ḍān om. De men­sen gaan één voor één naar huis.
Hoe zouden ze den­ken over de rest van de Ara­bische we­reld en hun puis­sant rij­ke ge­loofs­ge­no­ten? Ter­wijl Ne­der­land en Ja­pan de groot­ste geld­schie­ters zijn in Je­men?
Volgens de gastheer kan ieder­een bij een gāt-ses­sie zeg­gen wat hij wil, zon­der re­stric­ties. Hij kent niet al zijn be­zoe­kers. En­ke­len ko­men al­tijd, an­de­ren zijn nieuw, dat is geen be­lem­me­ring voor de vrij­heid van me­nings­ui­ting.

MenuFo­toBe­ginIndex en het eindeTrans­criptie.

Gebruikte ik Gāt?

Gebruikte ik gāt? Ja, in het begin kauw­de ik al­les fijn en pro­beer­de het spul in mijn mond te hou­den. Het speek­sel spoelt al­les naar be­ne­den. La­ter kauw ik niet meer en stop de blaad­jes me­teen in mijn wang. Dan bijt ik er een paar keer op. Ik neem niet zo­veel en merk dan ook niets van een ef­fect. (La­ter lees ik dat de be­gin­ner nooit iets van een ef­fect merkt.)
Hotel al-Gasmi circa 21.30 uur.
Normaal ge­spro­ken kan ik heel veel van mijn da­den van mi­nuut tot mi­nuut re­con­stru­e­ren. De­ze avond ech­ter kan ik me tot nu toe niet her­in­ne­ren hoe we ons ver­plaat­sten van het al-Gas­mi-ho­tel, naar het Taj She­ba hotel. Tot aan de over­kant van de Sayla [(dro­ge) ri­vier­bed­ding] lie­pen we. Tot aan de Alī Abd al-Moeġ­nī-straat, te­gen­over het Taj She­ba-ho­tel, weet ik niets meer.
Taw­fīq is erg stil. Door de gāt?
Hotel circa 23.00 uur.

MenuFo­toBe­ginIndex en het eindeTrans­criptie.

De rode hemel

Lezen: Yemen Times. Bed circa 00.00 uur.
Ik sprak even met de deur­wacht, ook be­dien­de op het ter­ras. Hij kijkt al­tijd naar me. Hij heeft een zach­te stem. Nu heeft hij een gāt-bult. [In zijn wang.]
Over twee of drie maan­den zal hij trou­wen, in een dorp in de buurt van (tus­sen) Ibb en Taᶜizz)
De hemel zal rood zijn van de af­ge­vuur­de ko­gels ter ere van hem!
En­ke­le da­gen la­ter vraag ik naar zijn naam. Hij heet NS.

MenuFo­toBe­ginIndex en het eindeTrans­criptie.

Verslag

Ik schreef, op mijn lap­top­com­pu­ter, een lange brief voor mijn re­la­ties in Ne­der­land. Die be­vat in­te­res­san­te ach­ter­grond­in­for­ma­tie, die ei­gen­lijk te veel was om ook nog eens ex­tra in mijn dag­boek neer te pen­nen. Ik ci­teer hier uit die tekst.

MenuFo­toBe­ginIndex en het eindeTrans­criptie.

Er is geen god

De gast­heer heeft een heel an­de­re kijk op het Wes­ten en is het voor 99% on­eens met zijn gasten. Hij zegt dat er geen waar­den en ze­ker­heden zijn die ab­so­luut zijn. De man is voor vol­le­di­ge (per­soon­lij­ke) vrij­heid, waar­bij hij ex­pli­ciet zegt dat ie­der in­di­vi­du zo moet kun­nen le­ven zo­als hij of zij dat wil. Ge­huw­de of on­ge­huw­de re­la­ties, sa­men­le­vings­vor­men van ge­lijk of on­ge­lijk ge­slacht. Vol­gens de gast­heer moet dat al­le­maal mo­ge­lijk zijn. Hij heeft slechts kri­tiek op het eu­ro­cen­tris­me, ver­der om­helst hij al­le wes­ter­se waar­den.
Ik kon mijn oren niet geloven. Nog nooit heb ik een Ara­bier ont­moet die dit durf­de te zeg­gen en ook nog wel en plein public. Zijn af­wij­zing van ab­so­lu­te waar­he­den en ze­ker­he­den be­te­kent, dat vol­gens hem de is­lam, of eni­ge an­de­re gods­dienst, geen ab­so­luut ge­ge­ven is en als ge­volg van die uit­spraak, God ook niet. Er zijn maat­schap­pij­en die je voor min­der een kop­je klei­ner ma­ken.
Ik vroeg de man of dit geen con­se­quen­ties voor hem had, maar hij leg­de mij uit dat tij­dens een gāt-ses­sie ie­de­reen voor zijn me­ning uit mag ko­men, zon­der dat dat ge­vol­gen heeft voor de spre­ker. Toen ik ver­on­der­stel­de dat hij dat al­leen maar kon doen met de men­sen van zijn vas­te kring, zei hij dat som­mi­ge men­sen ie­de­re week ko­men (maan­dag was de vas­te bij­een­komst­dag) maar dat er ook ie­de­re week een aan­tal vreem­de, nieu­we, ge­zich­ten bij zijn. Vrije me­nings­ui­ting is dus tij­dens een gāt-zit­ting mo­ge­lijk.*(6)

MenuFo­toBe­ginIndex en het eindeTrans­criptie.

Wijnfeest

De maan­sik­kel werd dit jaar ge­du­ren­de mijn gāt-ses­sie, om on­ge­veer 20.45 uur waar­ge­no­men. Het be­gin van de Ra­ma­ḍān kwam ook voor de aan­we­zi­gen on­ver­wachts, hoe­wel ze er al enigs­zins re­ke­ning mee had­den ge­hou­den dat het zou kun­nen ge­beu­ren.
Men ver­tel­de mij, voor­dat we naar het huis van de gast­heer gin­gen, dat de voor­avond van de Ra­ma­ḍān in Soe­dan Ḵam­riy­ya heet. (De per­soon die ons mee nam naar deze gāt-ses­sie is een Soe­da­nees). Ḵamr is het Ara­bische woord voor wijn, een voor mos­lims ver­bo­den drank. Ḵam­riy­ya im­pli­ceert dan dat “los­ban­dig­heid” is toe­ge­staan. Ook het drin­ken van ḵamr, zo zei de Soe­da­nees. Al­les(?) is toe­ge­staan.
Onze gast­heer haal­de de drank ech­ter niet te­voor­schijn, hij had die waar­schijn­lijk niet in huis. Drank is of­fi­ci­eel niet te koop in Je­men.

MenuFo­toBe­ginIndex en het eindeTrans­criptie.

Noten

*(1)
Gāt-ses­sie. (ﺍﻟﻘﺎﺕ) Gāt geldt in Je­men als een ‘eer­ste le­vens­be­hoef­te’, maar in som­mi­ge Golf­sta­ten, zo­als in Ver­enig­de Ara­bische Emi­ra­ten en in Koe­weit, is het in be­zit heb­ben van gāt is al ge­noeg voor zes­tien jaar ge­van­ge­nis­straf, laat staan het ge­bruik ervan. Ik heb me zelfs la­ten ver­tel­len dat in Sa­oe­di-Ara­bië het hoofd van de romp ge­schei­den wordt, mid­dels een zwaard, wan­neer je dit spul al­leen maar bij je hebt.
Gāt is een licht ver­do­vend en ver­sla­vend mid­del. Ie­de­re na­mid­dag, 365 da­gen per jaar, valt in heel Noord-Je­men de eco­no­mie vol­le­dig stil voor het gāt-ge­bruik.
De gāt-blaad­jes ko­men van een struik (Catha edulis) en mo­gen niet in­ge­slikt worden, maar moe­ten in de mond ‘op­ge­sla­gen’ wor­den, in de wang. Daarom heet het ge­bruik er­van het op­slaan van de gāt: ḵazn al-gāt.
Volgens (niet door mij ge­con­tro­leer­de) bron­nen zou in Noord-Je­men 80% van de man­nen en 60% van de vrou­wen ver­slaafd aan de gāt.
Een bijkomend ef­fect van het mid­del, naast de roes, is dat het de eet­lust on­der­drukt. Veel Je­me­nie­ten zijn zo ma­ger als een lat en heb­ben be­nen niet veel dik­ker dan lu­ci­fer­stok­jes.
De bijeenkomst die ik bij­woon­de speel­de zich af in het woon­huis van de hoog­ste di­plo­maat uit een van de Golf­sta­ten. Er zat een groep van on­ge­veer acht­tien tot twin­tig man­nen op kus­sens op de grond langs de vier wan­den van de maf­raǧ. Wij moch­ten tus­sen hen plaats­ne­men en kre­gen van en­ke­len en­ke­le tak­ken gāt aan­ge­bo­den.
Wikipedia: Qat (drug).
Mafraǧ. Een ka­mer in een woon­huis die spe­ci­aal ge­bruikt wordt voor gāt-bij­een­kom­sten. Mees­tal be­vindt die zich op de hoog­ste ver­die­ping, maar het komt voor dat een gro­te ka­mer op een an­de­re ver­die­ping, of op de be­ga­ne grond, ge­bruikt wordt als maf­raǧ.
Interne link: Mafraǧ.

Te­rug.

*(2)
Ra­ma­ḍān. Ra­ma­ḍān, is de naam van de ne­gen­de maand van de is­la­mi­tische ka­len­der en is de maand waar­in mos­lims tus­sen zons­op­gang en zons­on­der­gang ver­plicht zijn te vas­ten. Het naam Ra­ma­ḍān is in on­ze stre­ken min of meer een sy­no­niem ge­wor­den voor ‘vas­ten’, maar in het Ara­bisch heet de­ze (in-)ac­ti­vi­teit: al-ṣaum: het vas­ten, ge­du­ren­de de maand Ra­ma­ḍān.
Het vas­ten, an sich, heet: ṣiyām en een man die zich daar­aan houdt is een ṣā­’im en een vrouw een ṣā­’ima. (Meer ge­slach­ten kent de is­lam niet.)
De islam kent twaalf maan-maan­den. Hier­van heb­ben zes maan­den 29 da­gen en de ove­ri­ge maan­den 30 da­gen. De acht­ste maand heet Šaᶜ­bān [Sja’­baan] en om­vat 30 da­gen. Om het begin van el­ke maand, dus ook van de Ra­ma­ḍān, vast te stel­len moet de nieu­we maan waar­ge­no­men wor­den door iemand die te goe­der naam en faam be­kend staat (een per­soon die ᶜadl is) en het be­gin van de maan­den mag niet be­re­kend wor­den.
Een is­la­mi­tsche nieu­we dag be­gint niet, zo­als in on­ze stre­ken ge­brui­ke­lijk is, om mid­der­nacht, maar vangt aan di­rect na zons­on­der­gang.
Wanneer nu aan het eind van de 29e Šaᶜbān, dat is vlak voor zons­on­der­gang, of in avond of nacht van de 30e Šaᶜbān (de nieu­we dag be­gint im­mers na zons­on­der­gang), maar dus nog voor­dat het dag­licht van de laat­ste dag aan­breekt, een ᶜadl de nieu­we maan waar­neemt, moet nog die och­tend de maand Ra­ma­ḍān be­gin­nen en dus ook het vas­ten een aan­vang ne­men. Wan­neer de nieu­we maan on­zicht­baar is ge­ble­ven, door be­wol­king, of door een an­de­re oor­zaak, dan vangt de maand Ra­ma­ḍān pas aan na af­loop van de der­tig­ste dag van de acht­ste maand Šaᶜbān. Dus wan­neer die ‘vol’ is: 30 da­gen lang is. De der­tig­ste Šaᶜbān geldt dan als een ‘twij­fel­dag’. Wan­neer de nieu­we maan wordt waar­ge­nomen en de vol­gen­de och­tend de maand Ra­ma­ḍān aan­vangt, maakt men dit be­kend mid­dels een ka­non­schot. Hoe dat daar­voor ge­beur­de, voor­dat ka­non­nen in de is­la­mi­tische we­reld wer­den ge­ïntro­du­ceerd, weet ik niet, waar­schijn­lijk werd de blij­de bood­schap (want Ra­ma­ḍān is de maand waar­in mos­lims niet dood kun­nen gaan, zie: 4 de­cem­ber jl.) van­af de mi­na­ret­ten rond ge­schreeuwd.

MenuFo­toBe­ginIndex en het eindeTrans­criptie.
Te­rug.

 
Een vas­ten­dag in de maand Ra­ma­ḍān vangt aan bij zons­op­gang (faǧr) en ein­digt bij zons­on­der­gang (maġrib). De eerste avond­maal­tijd na het vas­ten heet fa­ṭoer en de laat­ste (och­tend) maal­tijd heet sa­ḥoer.
Dat vasten is zeer wel doen­lijk wan­neer men in stre­ken tus­sen bei­de keer­krin­gen woont, maar de al­mach­ti­ge en al­we­ten­de god, die de­ze vas­ten­pe­ri­o­de ver­or­don­neer­de, wist waar­schijn­lijk niet dat de aar­de een bol was en dat mos­lims in de buurt van de po­len zou­den gaan wo­nen, waar het zon­licht niet al­tijd door­dringt, of, in een an­der jaar­ge­tij­de, nooit on­der­gaat. In ieder geval schrijft de we­reld­rei­zi­ger Ibn Baṭṭoeṭa (Tan­ger, 1304 – Fez, 1368 of 1369 AD.) in zijn reis­ver­slag over het on­ge­mak dat mos­lims in Rus­land er­va­ren, met na­me in de zo­mer, wan­neer net is op­ge­roe­pen voor het avond­ge­bed, na zons­on­der­gang en men dus het vas­ten mag bre­ken, bin­nen de kort­ste ke­ren al­weer op­ge­roe­pen wordt voor het och­tend­ge­bed, bij zons­op­gang, en men dus weer moet be­gin­nen met vas­ten.
Het vas­ten be­staat voor een mos­lim in een vol­strek­te ont­hou­ding van zo­wel al­le spijs en drank als van de ech­te­lij­ke om­gang met zijn vrouw of vrou­wen. De wet is in dit op­zicht zeer streng. De ge­ring­ste vas­te of vloei­ba­re voe­dings­be­stand­de­len, zelfs de rook van ta­bak of opium, wel­ke in het li­chaam ko­men, ma­ken het vas­ten voor de ge­he­le dag on­gel­dig en ie­de­re han­de­ling ter be­vre­di­ging van de wel­lust is een vas­ten­de vol­strekt ver­bo­den. Van de vroeg­ste mor­gen­stond tot na zons­on­der­gang heeft men on­af­ge­bro­ken in de­ze toe­stand van ont­hou­ding door te bren­gen.
Alvorens men aan­vangt met vas­ten moet men de in­ten­tie tot vas­ten for­mu­le­ren. (De niey­yah.)
Aanbevelens­waar­dig geldt het om de ge­he­le dag in ge­pas­te stem­ming door te bren­gen. Voor­al ont­houdt men zich van twis­ten, schel­den, lie­gen en kwaad­spre­ken, ook van ‘bo­ze be­geer­ten’. Daar­en­te­gen be­ij­vert men zich, naar ver­mo­gen, in het vol­bren­gen van goe­de wer­ken, zo­als het re­ci­te­ren van de ko­ran of naar een re­ci­ta­tie van de ko­ran luis­te­ren.

MenuFo­toBe­ginIndex en het eindeTrans­criptie.
Te­rug.

 
Verplicht tot vas­ten is ie­de­re meer­der­ja­rige mos­lim die in het be­zit is van zijn / haar ver­stan­de­lij­ke ver­mo­gens. (ᶜAgil en Bāliġ.)
Minder­ja­ri­gen zijn niet tot vas­ten ver­plicht, maar moe­ten van­af hun ze­ven­de jaar daar­toe aan­ge­spoord wor­den.
Krankzin­ni­gen zijn uit­ge­sloten van vas­ten, om­dat zij niet in staat zijn de in­ten­tie (de niey­yah) te for­mu­le­ren.
Vrouwen, die door de men­stru­a­tie in een ri­tu­eel on­rei­ne toe­stand ver­ke­ren, zijn daar­door wet­te­lijk ver­hin­derd te vas­ten en moe­ten de ver­zuim­de vas­ten­da­gen la­ter in­ha­len.
Vrij­stel­ling tot vas­ten geldt voor:
1.) Zieken en rei­zi­gers. Ver­zuim­de da­gen moe­ten la­ter wor­den in­ge­haald. Met hen ge­lijk­ge­steld zijn per­so­nen die ie­de­re nacht zwa­re ar­beid moe­ten ver­rich­ten en daar­door niet tot vas­ten in staat zijn.
2.) Zwangere en zo­gen­de vrou­wen, maar ook zij moe­ten de ver­zuim­de da­gen la­ter in­ha­len.
3.) Ouderen en zie­ken, die niet meer op her­stel kun­nen re­ke­nen, hoe­ven niet te vas­ten en kun­nen de ver­zuim­de da­gen ook la­ter niet meer in­ha­len. Zij moe­ten daar­om een los­prijs of zoen­geld (fidya) be­ste­den om een be­paal­de hoe­veel­heid le­vens­mid­de­len aan de ar­men te ge­ven. De hoe­veel­heid is in de is­la­mi­tische wet vast­ge­steld.
Op het op­zet­te­lijk ver­bre­ken van de vas­ten staat een niet mal­se boe­te.

Een deel van bo­ven­staan­de tekst is ge­ba­seerd op:
Hand­lei­ding tot de ken­nis van De Mo­ham­me­daan­sche wet vol­gens de leer der Sjā­fiᶜi­tische school, door Dr. Th. W. Juyn­boll. 4e druk. Lei­den, E.J. Brill (1930).
WorldCat: Hand­lei­ding tot de ken­nis ….

Te­rug.

*(3)
Interview met al-Ṯawra en The Yemen Times over de al-Aḥgāf-bi­blio­theek voor hand­schrif­ten (ma­nus­crip­ten) te Tarīm, waar wij een maand werk­ten, in het ka­der van het ge­schenk van de Ne­der­land­se re­ge­ring aan die bi­blio­theek.

Te­rug.

*(4)
Samenzwering. Zie ook Abd al-Karīm op 10 december jl.
De di­plo­maat, in wiens huis wij te gast wa­ren tij­dens de­ze gāt-ses­sie, fluis­ter­de in mijn oor dat men in de Ara­bische we­reld wes­ter­se oriën­ta­lis­ten ziet als een soort spi­on­nen, men­sen die iets te ver­ber­gen heb­ben, men­sen die voor een wes­ter­se mo­gend­heid wer­ken, die per de­fi­ni­tie, zo lijkt het wel, pro-Is­ra­ë­lisch is. Men kan zich niet voor­stel­len dat er in het Wes­ten men­sen zijn die se­rieus be­lang­stel­ling heb­ben voor de Ara­bische / is­la­mi­tische we­reld en zich toch niet tot de is­lam be­ke­ren. Een ver­ge­lijk­ba­re be­lang­stel­ling voor het Wes­ten komt in de Ara­bische we­reld niet voor. Oc­ci­den­ta­lis­ten zijn er niet.

Te­rug.

*(5)
Anti-semi­tisme. Men mag ver­on­der­stel­len, dat, zacht ge­zegd, er in de is­la­mi­tische we­reld geen gun­sti­ge opi­nie be­staat over Jo­den in de we­reld. Uit ei­gen er­va­ring kan ik er een en an­der over mel­den.
Zie 1992:
28 juli, waar­op men in Sy­rië mij ver­telt dat het jam­mer is dat Adolf Hit­ler dood is, want nu is er nie­mand meer die de jo­den ver­moordt.
5 augustus, wan­neer een com­mu­nist van de Koer­dische PKK-­par­tij me in Da­mas­cus ver­telt dat Adolf Hit­ler een goe­de vent was.
7 augustus, als een Fran­se vrien­din in Da­mas­cus mij er­op wijst dat de Sy­riër, die ons na­mens zijn re­ge­ring moet be­spi­o­ne­ren, een fan van Adolf Hit­ler is.
Zie 1996:
3 juni wan­neer een fa­mi­lie­lid van de gast­heer, in wiens huis in Ta­rīm ik aan een avond­maal­tijd aan­ge­scho­ven ben, mij ver­schrikt vraagt: “Toch ze­ker geen Jo­den?”, na­dat ik hem uit­ge­legd had dat in Ne­der­land al­le gods­dien­sten aan­we­zig zijn en een ge­lijk­waar­di­ge plaats heb­ben.

Te­rug.

*(6)
Het vrije woord. Het op­schrij­ven en pu­bli­ce­ren van je ei­gen kri­tische me­ning is na­tuur­lijk een an­der ver­haal, zo­als ik hoor­de van de hoofd­re­dac­teur van de in het En­gels ver­schij­nen­de kri­tische krant The Ye­men Ti­mes. Als je bij­voor­beeld zou wil­len pu­bli­ce­ren over cor­rup­te amb­te­na­ren of mi­nis­ters kan dat je dood be­te­ke­nen. Je kri­tisch uit­la­ten over de is­lam ligt even­eens moei­lijk. The Ye­men Ti­mes is (in 1997 / 98) op In­ter­net te vin­den, maar nu (2017) niet meer, als ge­volg van de bur­ger­oor­log in Je­men.

Te­rug.


MenuFo­toBe­ginEindeTrans­criptie.

Index

Index van ter­men:
Index van per­so­nen:
.
Index van lo­ca­ties:

Me­nuFo­toBe­ginHoofd­in­dex.

Trans­crip­tie van de klin­kers in Ara­bische woor­den.

A / a klinkt als ‘a’ in ‘pan’, I / i klinkt als ‘i’ in ‘pin’, U / u klinkt als ‘oe’ in ‘poen’.
Ā / ā klinkt als ‘a’ in ‘ma’, Ī / ī klinkt als ‘i’ in ‘mi’, Ū / ū klinkt als ‘oe’ in ‘moe’.

Klik hier voor het over­zicht van de trans­crip­tie in Ara­bische woor­den.

Me­nuFo­toBe­ginHoofd­in­dex.


Jemen 1997
Jemen 1997 (be­knopt over­zicht).
Je­men 1997: de da­gen in chro­no­lo­gische volg­or­de.
Je­men 1997: al­le foto’s.


Jemen 1996
Jemen 1996 (be­knopt over­zicht).
Je­men 1996: de da­gen in chro­no­lo­gische volg­or­de.
Je­men 1996: al­le foto’s.


De au­teur de­zes kan niet ga­ran­de­ren dat al­le links naar ex­ter­ne web­si­tes (dus die van der­de par­tij­en) al­tijd zul­len blij­ven be­staan. Fo­to’s in Goog­le Maps, bij­voor­beeld, kun­nen ver­dwij­nen wan­neer de ei­ge­naar ze weg­haalt. Ook aan an­de­re links kan een ein­de ko­men, of kun­nen in on­ge­bruik ra­ken.
Wan­neer u een niet wer­ken­de link con­sta­teert kunt u dat mel­den in het re­ac­tie­veld. Bij voor­baat dank.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.