Orient Express II

Naar Jeruzalem v.v. (1994)

25 jaar geleden: 1994 – 2019.

---

Vandaag is het 4 juli 1994. We (Iris, Kim en ik) trekken van­daag er­op­uit met een pro­fes­sor van de Uni­ver­si­teit van Da­mas­cus. We gaan naar haar fa­cul­teit, eten sa­men in een duur res­tau­rant en be­zoe­ken haar fa­mi­lie in een ‘ten­ten­kamp’: een apo­the­ker en een tand­arts. Bij een apo­the­ker ho­ren we hoe een abor­tus snel kan wor­den ge­pleegd, de tand­arts kijkt naar voet­bal op de Tv ter­wijl hij een pa­tiënt be­han­delt. In het huis van de zus­ter van de pro­fes­sor spre­ken we met haar mooie nicht, die in ver­wach­ting is.

– – – –

1.) De na­men Iris en Kim zijn om pri­va­cy­re­de­nen ge­fin­geerd.
2.) Wij alle drie, zowel Iris, Kim en ik, stu­de­ren Ara­bi­sche Taal en Let­ter­kun­de aan de Uni­ver­si­teit Leiden. Bei­de jonge vrouw­en (ik noem hen in dit ver­slag soms ‘de meisjes’) zijn voor­aan in de twin­tig. Ik ben 43 jaar oud. Ik ben een laat­bloeier!
3.) Ik reis zon­der ca­me­ra, daar­om plaats ik bij al­le in­te­res­san­te oor­den een link naar de fo­to’s in Goog­le Maps.
4.) Dit reis­ver­slag komt uit mijn dag­boek 1994 en is mijn in­ter­pre­ta­tie van de wer­ke­lijk­heid.
5.) De munteenheid in Syrië is de Syrische Lira / Pond (SL.) en de wis­sel­koers is: 1 SL. = f. 0,04. 25 SL. is dus f. 1,00. (€ 0,70 in 2018.)

---

Maandag, 4 juli 1994

Dag 9 / 72: Damascus.
Ik slaap ’s nachts slecht van­we­ge de ve­le kop­pen thee en de ster­ke kof­fie die ik dronk. Boven­dien ben ik on­ge­rust over mo­ge­lij­ke con­se­quen­ties na­dat Iris in het bij­zijn van Sy­riërs ons reis­doel, Je­ru­za­lem, heeft ge­noemd. Pas na zelf­be­vre­di­ging kan ik goed sla­pen. Dat is na 02.30 uur.
Opstaan: 7.00 uur. Douchen.
Winkel: brood en mineraal­water. Kaas kan ik ner­gens vin­den.
Tegen 8.30 uur gaan we de stad in. De boek­han­dels zijn ge­slo­ten.
Naar de ijswinkel nabij het Shaam Ho­tel. (Foen­doeq Shaam = Ho­tel Shaam = Ho­tel Sy­rië.) Ik drink kof­fie en eet een piz­zaa­tje.
We hebben sinds het begin van de­ze reis een ‘pot’ en we dra­gen ieder 150 SL. bij.

Universiteit van Damascus

Rond 10.00 uur staan we voor de deur van de Am­bas­sa­de, waar Iris een af­spraak heeft met pro­fes­sor KQ. van de Uni­ver­si­teit van Da­mas­cus, die ze een week voor we ver­trok­ken in Am­ster­dam op een Ot­to­maans Con­gres ont­moet­te, waar Iris hielp in de be­die­ning.
Zij, de professor, neemt ons mee naar de uni­ver­si­teit, waar ik nau­we­lijks kan ver­staan wat er ge­zegd wordt. Zij, de pro­fes­sor, spreekt frank en vrij met ons over ons reis­doel, maar noemt de Kha­li­diy­ya-bi­blio­theek een Pa­les­tijn­se bi­blio­theek. (Wat cor­rect is.) Nie­mand fronst de wenk­brau­wen.
Als ze zich tot ons richt kan ik het Ara­bisch wel ver­staan, naar als ze on­der­ling pra­ten kan ik het niet vol­gen. Terug­spre­ken kan ik niet, twee jaar ge­le­den wel, maar ik word nu psy­cho­lo­gisch ge­remd door Kim en Iris, die wel uit hun woor­den kun­nen ko­men. Ik voel me soms wan­ho­pig, maar niet vol­ko­men, want ik weet ze­ker en ik ben er­van over­tuigd dat ik dat Amiyya / Lah­na = dia­lect kan le­ren als ik daar maar lang ge­noeg blijf.
Na een poosje gaan we in de uni­ver­si­teit naar een an­de­re af­de­ling. Daar, waar men de mo­der­ne ge­schie­de­nis her­schrijft. De di­rec­teur spreekt En­gels met ons, want hij wil niet dat de stu­dent, die er bij zit, ons kan ver­staan. Even la­ter gaan we naar de re­dac­tie van het tijd­schrift van de her­schre­ven Ara­bi­sche ge­schie­de­nis. Een ge­schie­de­nis zon­der ko­lo­ni­a­le in­vloed.

Restaurant

We eten daarna, op haar kosten, in de soek bij res­tau­rant Abu al-Izz, vlak bij de Omaj­ja­den­mos­kee, met uit­zicht op die mos­kee (en om 14.00 uur live­mu­ziek), vlak­bij de bi­blio­theek. (Die we gis­te­ren ook be­zoch­ten en waar de broer van Salah al-Din (Sa­la­din) be­gra­ven is.)
Op de tweede verdieping krij­gen we een over­da­di­ge maal­tijd aan­ge­bo­den, voor­al de yog­hurt / kar­ne­melk is heer­lijk.
De pro­fes­sor betaalt cir­ca 1.000 SL. Het was een heer­lij­ke maal­tijd.
Met het vorderen van de tijd kwa­men er steeds meer men­sen en meis­jes met hoofd­doe­ken.

Apotheek

Daarna brengen we enige tijd door bij de pro­fes­sor thuis, tot circa 15.30 uur. We drin­ken kof­fie en ver­tel­len. Ze woont al­leen. Ze ver­telt aan één stuk door, non-stop. (Wat een lij­dens­weg voor Iris zal dat zijn ge­weest. Nu moest ze ‘zwij­gen’, an­ders spreekt zij aan één stuk door.)
Samen gaan we naar de Mu­khay­ma = ten­ten­kamp. Het ‘ten­ten­kamp’ be­staat in­mid­dels uit be­ton­nen flats. In de Mu­khay­ma wonen de (na­za­ten van de) Pa­les­tij­nen die uit Is­raël vlucht­ten, in 1948.
Zij gaat bij een neef op be­zoek die een Say­da­liy­ya = apo­theek, heeft. Het is een dra­ma om die te vin­den. Ie­de­re straat heeft mins­tens twee apo­the­ken! Als we er zijn krij­gen we fris te drin­ken.
Er komen twee vrouwen gie­che­lend bin­nen. We krij­gen uit­leg wat ze wil­len. Een van hen is in ver­wach­ting, voor de vier­de keer. Drie keer eer­der kwam ze voor een abor­tus­spuit, nu komt ze voor een spuit om de baby te be­hou­den. Ze krijgt die spuit. (Ge­ge­ven door een man. Ach­ter een scherm, dat wel.)

Tandarts

Dan gaan we naar haar tand­arts. Die heeft een pa­tiënt. Hij heeft de Tv aan staan met voet­bal erop.
“Kom maar binnen.”, zegt hij, maar wij wach­ten tot­dat hij klaar is en gaan dan naar binnen.
In de Verenigde Sta­ten wordt voor de We­reld­cup ge­speeld, dus ieder­een kijkt. (Ne­der­land te­gen Ier­land.)
Zijn di­plo­ma’s han­gen aan de muur. Hij stu­deer­de in Joe­go­sla­vië.
Buiten doen kinderen ver­ve­lend te­gen ons en de pro­fes­sor. De pro­fes­sor klaagt. Pa­les­tijn­se kin­de­ren: geen goed voor­beeld voor bui­ten­lan­ders. Ze moe­ten be­ter op­ge­voed wor­den. (Zij is ook een Pa­les­tijn­se.) “Ze zijn van nie­mand. Neem ze maar mee.”, is ken­ne­lijk het ant­woord.

Familiebezoek

We gaan naar haar zuster, we tref­fen daar ook dier doch­ter, die in ver­wach­ting is. Zij ziet er­uit als een ech­te Ara­bi­sche. Ze heeft al twee kin­de­ren, twee zo­nen. Ik vind haar erg aan­trek­ke­lijk.
Iris, Kim en ik kijken naar de gha­lib [uit­spraak: ra­lib] = win­naar Ne­der­land, die op 2-0 staat, maar in de laat­ste mi­nuut een goal te­gen krijgt.
Ik vraag belangstellend naar de ach­ter­grond van de zus­ter van de pro­fes­sor, aan de zus zelf, maar de pro­fes­sor komt tus­sen­bei­de: “Dat ver­tel­de ik je toch al.” Ik was dat al ver­ge­ten, bo­ven­dien vind ik dat je iemand dat be­ter per­soon­lijk naar zo­iets kunt vra­gen.
Die zus is erg vrien­de­lijk, ze gaf ons ijs. Zij woont in een mooi, com­for­ta­bel huis en heeft een aan­trek­ke­lij­ke doch­ter.

Naar het hotel

De professor brengt ons terug naar het cen­trum en wijst ons on­der­weg het on­der­ko­men van de pre­si­dent, die dus niet in dat vre­se­lijke ‘kas­teel’, daar op die ka­le berg, woont. (Wel werkt.)
We zullen enkele tijd­schrif­ten mee naar Is­raël ne­men voor ie­mand in Tel Aviv, an­ders moet ze die via Lon­den ver­stu­ren.
Hotel tegen 21.30 uur. Dag­boek bij­wer­ken.
Volgens de professor was het min­der warm dan gis­te­ren. Ik merk­te geen ver­schil: het was smoor­heet.

---

Menu – 04/07: Begin – Einde.

---

Google Maps
Damascus – al-Rabie-Hotel.

---

Wikipedia
Damascus – Presidentieel paleis (Engels).

---

Websites
De waarde van de gulden in euro’s.

---

Menu – 04/07: Begin – Einde.

---

Orient Express I en II

Klik hier voor de chronologische volgorde van Orient Express I (1992).

Klik hier voor de chronologische volgorde van Orient Express II (1994).

---

Mobiele telefoon / Smartphone
the-face.com

Voor be­zoe­kers die via the-face.com op deze web­si­te ko­men: als de in­ter­ne links (me­nu, be­gin, ein­de) niet wer­ken (mo­bie­le te­le­foon / smart­phone) klikt u voor het ori­gi­ne­le adres van dit be­richt op: ira­da.com.

---

Links naar externe websites

De au­teur de­zes kan niet ga­ran­de­ren dat al­le links naar ex­ter­ne web­si­tes (dus die van der­de par­tij­en) al­tijd zul­len blij­ven be­staan. Fo­to’s in Goog­le Maps, bij­voor­beeld, kun­nen ver­dwij­nen wan­neer de ei­ge­naar ze weg­haalt. Ook aan an­de­re links kan een ein­de ko­men, of kun­nen in on­ge­bruik ra­ken.
Wan­neer u een niet wer­ken­de link con­sta­teert kunt u dat mel­den in het re­ac­tie­veld. Bij voor­baat dank.

---

Menu – 04/07: Begin.

---

Orient Express II

Naar Jeruzalem v.v. (1994)

25 jaar geleden: 1994 – 2019.

---

Vandaag is het 3 juli 1994. We (Kim, Iris en ik) gaan naar de Ne­der­land­se Am­bas­sa­de in Da­mas­cus, de hoofd­stad van Syrië. We be­zoe­ken een aan­tal mo­mu­men­ten en daar­bij ont­moet ik een ‘oude be­ken­de’. Ik koop de­len van de is­la­mi­ti­sche li­tur­gie. ’s Avonds luis­te­ren we in een zeer be­kend kof­fie­huis in het cen­trum van de stad naar eeuwen­oude ver­ha­len over een le­gen­da­ri­sche ko­ning en drin­ken er Turk­se kof­fie bij.

– – – –

1.) De na­men Iris en Kim zijn om pri­va­cy­re­de­nen ge­fin­geerd.
2.) Wij alle drie, zowel Iris, Kim en ik, stu­de­ren Ara­bi­sche Taal en Let­ter­kun­de aan de Uni­ver­si­teit Leiden. Bei­de jonge vrouw­en (ik noem hen in dit ver­slag soms ‘de meisjes’) zijn voor­aan in de twin­tig. Ik ben 43 jaar oud. Ik ben een laat­bloeier!
3.) Ik reis zon­der ca­me­ra, daar­om plaats ik bij al­le in­te­res­san­te oor­den een link naar de fo­to’s in Goog­le Maps.
4.) Dit reis­ver­slag komt uit mijn dag­boek 1994 en is mijn in­ter­pre­ta­tie van de wer­ke­lijk­heid.
5.) De munteenheid in Syrië is de Syrische Lira / Pond (SL.) en de wis­sel­koers is: 1 SL. = f. 0,04. 25 SL. is dus f. 1,00. (€ 0,70 in 2018.)

---

Zondag, 3 juli 1994

Dag 8 / 72: Damascus.
Ik word al om 6.00 uur wak­ker van het luid­ruch­tig schra­pen van de ke­len van de over­bu­ren. Ik soes daar­na een tijd­je ver­der en sta rond 8 uur op.
Douche: eerst warm en daarna koud.
Circa 9.30 de stad in. Ik koop voor een Tra­vel­ler­che­que van 50 US$ 2.100 SL. Dat is de­zelf­de koers als twee jaar ge­le­den. (Dat kan eigen­lijk niet, toch?)
Iris koopt haar geld er­gens an­ders en krijgt even­veel.
We kopen bij een win­kel bak­la­va en di­ver­se an­de­re zoe­te din­gen, al­les rij­ke­lijk gevuld met pis­tache­no­ten en rozen­water. We eten dat op. (Ik maar een beet­je, want ik kan niet te­gen al dat mier­zoe­te voed­sel), met een kop thee bij een res­tau­rant. Ik had ook al een fa­la­fel van 10 SL. gekocht.

Ambassades

Daarna gaan Kim en ik naar de Jor­daan­se Am­bas­sa­de om in­for­ma­tie over de West­bank te ha­len. Iris gaat naar de Neder­land­se Am­bas­sa­de. De Jor­daan­se is ge­slo­ten en we ko­men er niet in, zegt de poort­wacht. We zijn vóór Iris op de Ne­der­land­se Am­bas­sa­de, want zij had het ver­keer­de adres en ik wist waar die was, want ik was er twee jaar ge­le­den ook al.
Na circa een half uur wach­ten wor­den we ont­van­gen door de Chargé d’Af­fai­res (vice-am­bas­sa­deur), de heer Schou­ten. (Pas aan het eind van mijn va­kan­tie, in Is­tan­boel, hoor ik dat hij de hoog­ste baas is, omdat de Am­bas­sa­deur ont­sla­gen is: die zou gek zijn ge­weest.)
Hij schenkt ons twee uur van zijn tijd om ons al­ler­lei in­for­ma­tie te ver­strek­ken over po­li­tiek etc. Iris gaat na­me­lijk een jaar in Da­mas­cus stu­de­ren en daar­om heeft zij die con­tac­ten met zul­ke in­te­res­san­te men­sen. (Nodig.)

Disneyland

Een Syrische medewerkster van de Am­bas­sa­de schrikt (en ik ook) als Iris aan de te­le­foon de naam van ons reis­doel laat val­len: Je­ru­za­lem. Ik vrees het erg­ste en denk dat we nog pro­ble­men zul­len krijg­en.
Misschien ben ik para­noïde, twee jaar ge­le­den spra­ken we over Dis­ney­land^*1, nu staat de naam Is­raël in de krant. Mis­schien is het nu iets min­der erns­tig al­le­maal?
De Kim en Iris zijn en­thou­si­ast over het be­reik­te re­sul­taat en vin­den mij maar een zwart­kij­ker. (Ik schrijf in mijn dag­boek: “Ik hoop dat ze ge­lijk heb­ben, maar vrees van niet.” Maar ze had­den wel ge­lijk.)

Hamidiyya-soek

We gaan de stad in en eten ijs in de Hamidiyya-soek. Daar­na be­zoe­ken we het mau­so­le­um van Salah al-Din (Saladin), dat kon ik twee jaar niet vin­den en ver­vol­gens gaan we naar de Omaj­ja­den­mos­kee / de Grote Moskee, waar ik aan­ge­spro­ken wordt door een jon­ge­man die gods­dienst­we­ten­schap­pen stu­deert^*2 en die verleden keer met ons, onder anderen MG. en die Belg uit Lissabon (die met mij een paar dagen de hotelkamer deelde) uit eten ging. “In de Nadi al-‘Ummaal” (De arbeidersclub). Dat zeg ik, maar hij ont­kent: “Nee, want daar heb­ben ze al­cohol.” Ja, nu weet ik het weer, er­gens op een ver­die­ping: we wa­ren met een he­le groep. Die Oos­ten­rijk­se broers ook? [Zie 7 augustus 1992.]

Soera Yoesoef

In de soek, koop ik voor 50 SL. een klei­ne ko­ran. Eer­der kocht ik twee cas­set­te­band­jes. Een met Soera Yoesoef [ko­ran­hoofd­stuk Yoe­soef (Jozef)] en een met Da’a­waat: ge­be­den] voor 50 SL. elk, ge­re­ci­teerd door Mu­ham­mad al-Bar­rak^*3.
We bezoeken het Azm-paleis. (Dat deed ik ook in 1992.)

al-Malik Zahir al-Baibars

We gaan naar het ter­ras­ca­fé al-Naw­fara^*4 ach­ter de Omaj­ja­den­mos­kee en drin­ken er thee. ’s Avonds leest een ver­tel­ler ver­ha­len voor in het Amiyya. (Amiyya: het lo­ka­le dia­lect.) Hij heeft een man­tel aan, draagt een tar­bush (fez) en slaat af en toe met een zwaard op een ta­fel. Hij zit op een stoel die op een ta­fel staat. Zijn ver­haal­trant is vrij een­to­nig. Af en toe gaat de toon om­hoog, een beet­je schreeu­we­rig en hij sluit dat af met een slag van het zwaard op de ta­fel. On­der zijn toe­hoor­ders zijn twee blon­di­nes, en­ke­le Fran­se stu­den­ten van het Frans In­sti­tuut en wij. Veel ver­sta (ver­staan wij) er niet van, maar na af­loop ma­ken we in het Ara­bisch (voor­na­me­lijk Kim en Iris) een praat­je met de ver­tel­ler en zijn zoon (die een beet­je En­gels spreekt) over die teks­ten, die eigen­dom zijn van het ca­fé. Het zijn hand­schrif­ten die in het Amiyya ge­schre­ven zijn. Het verhaal heet: Qis­sa al-Ma­lik Za­hir al-Bai­bars: (Het ver­haal van ko­ning Za­hir al-Bai­bars.)
De cafébaas had eer­der voor alle gas­ten ster­ke Turk­se kof­fie ge­schon­ken.
Ik leerde een nieuwe uit­druk­king: Shloe­nak = Shoe law­nak: Hoe is je kleur? (Hoe gaat het met je?)

Rubberpudding?

Via een uitgestor­ven soek gaan we te­rug naar de nieuwe stad. On­der­weg eten we een rijst­pud­ding, die naar rub­ber smaakt. (Ik at nooit rub­ber.) Ik laat die na een poos­je staan. Een en ander was om mijn hon­ge­ri­ge maag te vul­len. Ik dronk bij­na al­leen maar en at wei­nig. Ik ben ook be­gon­nen om het lo­ka­le wa­ter te drin­ken, beet­je bij beet­je.
In de stad stroomt al­tijd koud water. Kim en Iris drin­ken over­al en al­tijd uit de kraan.

---

Menu – 03/07: Begin – Einde.

---

Voetnoten

1.) Disneyland. In 1992 sprak iedere wes­ter­ling die ik ont­moet­te over Dis­ney­land als ze Is­raël be­doel­den. Het was, zo zei men, niet on­ge­vaar­lijk om open en bloot over dat land te spre­ken. Syrië was (en is?) een land vol ge­hei­me dien­sten (7! ge­hei­me dien­sten) die el­kaar en el­ke bur­ger en toe­rist in de ga­ten moes­ten hou­den. Je zat nooit er­gens al­leen op een ter­ras. Er was al­tijd wel iemand in de buurt die mee­luis­ter­de als er ge­spro­ken werd. (Zie ook noot 2).

Retour noot 1.

2.) De student Gods­dienst­we­ten­schap­pen. Wat ik hier­bo­ven, bij noot 1 schreef, na­me­lijk dat ge­hei­me dien­sten ie­der­een al­tijd in de ga­ten hou­den, gold ook voor al die stu­den­ten, die je als toe­rist tel­kens weer ont­moet­te, die be­wust op je toe­stap­ten. Die leid­den je rond en hoor­den je uit, hielden je in de ga­ten en no­teer­den wel­licht ook wat je zei. Een stu­dent die con­tact zocht met toe­ris­ten was bij­na per de­fi­ni­tie iemand van een van de ge­hei­me dien­sten. Syrië was (en is) im­mers een dic­ta­tuur en daar gold (geldt) geen vrij­heid van me­nings­ui­ting.

Retour noot 2.

3.) Luister op YouTube veer­tig mi­nu­ten naar Muhammad al-Barak / Barrak, die (met een iel kin­der­stem­me­tje) de ge­he­le soe­rat Yoesoef (soe­ra 12) re­ci­teert vol­gens de re­gels der kunst, want dat is het re­ci­te­ren: een kunst.
Ik vond het indertijd een in­te­res­san­te luis­ter­oe­fe­ning, om­dat het ver­haal van Yoe­soef (Jo­zef) in de ko­ran een dui­de­lij­ke tekst is, recht door zee, zon­der on­dui­de­lij­ke pas­sa­ges die veel an­de­re soe­ra’s (hoofd­stuk­ken) van dat boek ken­mer­ken. Het gaat bij de­ze Jozef om de zoon van (de bij­bel­se) Ja­cob en Ra­chel, die door zijn broers ge­haat werd en als slaaf naar Egyp­te ver­kocht werd.

Retour noot 3.

4.) Kijk op YouTube naar een re­por­ta­ge van al-Ja­zee­ra over het beroemde Koffiehuis al-Nawfara: Maqha al-Nawfara, waar ook de ver­tel­ler in beeld komt (maar nu zon­der zwaard). Het ge­spro­ken woord is Ara­bisch, maar de beel­den spre­ken voor zich.

Retour noot 4.

---

Menu – 03/07: Begin – Einde.

---

Google Maps
Damascus – al-Rabie-Hotel – Hamidiya-soek – Omaj­ja­den­mos­kee – Mau­so­le­um Salah al-Din – Azm-paleis – Kof­fie­huis al-Naw­fara.

---

Wikipedia
Damascus – Azm-pa­leis – Bak­la­va – Cas­set­te­band – Fala­fel – Hamid­iya-soek (Engels) – Mau­so­leum Sa­lah al-Din (Engels) – Omaj­ja­den­mos­kee – Rozen­water – Salah al-Din – West­bank – Zahir Baibars.

---

Websites
De waarde van de gulden in euro’s.

---

Menu – 03/07: Begin – Einde.

---

Orient Express I en II

Klik hier voor de chronologische volgorde van Orient Express I (1992).

Klik hier voor de chronologische volgorde van Orient Express II (1994).

---

Mobiele telefoon / Smartphone
the-face.com

Voor be­zoe­kers die via the-face.com op deze web­si­te ko­men: als de in­ter­ne links (me­nu, be­gin, ein­de) niet wer­ken (mo­bie­le te­le­foon / smart­phone) klikt u voor het ori­gi­ne­le adres van dit be­richt op: ira­da.com.

---

Links naar externe websites

De au­teur de­zes kan niet ga­ran­de­ren dat al­le links naar ex­ter­ne web­si­tes (dus die van der­de par­tij­en) al­tijd zul­len blij­ven be­staan. Fo­to’s in Goog­le Maps, bij­voor­beeld, kun­nen ver­dwij­nen wan­neer de ei­ge­naar ze weg­haalt. Ook aan an­de­re links kan een ein­de ko­men, of kun­nen in on­ge­bruik ra­ken.
Wan­neer u een niet wer­ken­de link con­sta­teert kunt u dat mel­den in het re­ac­tie­veld. Bij voor­baat dank.

---

Menu – 03/07: Begin.

---