Auteur: ioannes de limbourg

Pakistan, 30 juli 1993

ioannes de limbourg Juli, Karakoram Highway , ,

Ka­ra­ko­ram High­way

1993 – 2018: vijf­en­twin­tig jaar ge­le­den

Pa­ki­stan – Kash­mir – Chi­na

Dag­boek 1993

(Dag 7853) Ik ben on­der­weg in Pa­ki­stan. Ik reis met Da­vid, een En­gel­se on­der­wij­zer, over de Ka­ra­ko­ram High­way naar het zui­den. We zijn in Kash­mir. Van­daag gaan we met een jeep van Sust naar Pa­su / Pas­su.
1.) Ik reis zon­der ca­me­ra, daar­om plaats ik bij al­le in­te­res­san­te plaat­sen een link naar de fo­to’s in Goog­le Maps.
2.) De munt­een­heid in Pa­ki­stan is de Roe­pie: (PKR.) (f. 1,00 (gul­den) = 14 Roe­pie, dus 100 Roe­pie = f. 7,00.)
3.) Voor be­zoe­kers die via the-face.com op deze web­si­te ko­men: als de in­ter­ne links niet wer­ken (mo­bie­le te­le­foon) klikt u voor het ori­gi­ne­le adres van dit be­richt op: ira­da.com.
4.) Dit reis­ver­slag komt uit mijn dag­boek 1993 en is mijn in­ter­pre­ta­tie van de wer­ke­lijk­heid.

Menu – Index en het einde.

 
 

Vrijdag, 30 juli 1993.
Dag 20. Sust – Pasu / Passu.
Droom: ik droomde dat ik al thuis was. Het was vrij­dag en ik zat aan de ta­fel met MN. (M) en VD. (V) (Of ie­mand an­ders.) Ik had twee boe­ken op ta­fel lig­gen en een Pent­house. Plot­se­ling her­in­ner­de ik me dat ik XX. (V) ver­ge­ten was te bel­len. Ik stond op en ging naar bui­ten, een (mijn?) au­to. Ik re­a­li­seer­de me dat het niet goed was (voor mijn ima­go?) dat ik de Pent­house op die ta­fel liet lig­gen, dat het be­ter was die mee te ne­men. Ik ging te­rug naar bin­nen om hem op te ha­len. Toen werd ik wak­ker en bleek ik nog steeds in Pa­ki­stan te zijn.

Menu – Be­gin – Index en het einde.

Havermout

We stonden rond 4.00 uur op om de bus naar Pa­su te ne­men, die om 5.00 uur moet ko­men.
Net als Da­vid een eind is gaan wan­de­len komt de bus langs. Het is dan 6.30 uur. Ik hou hem aan en zeg dat ik mee wil naar Pa­su, maar ik mag al­leen maar mee als ik naar Gil­git ga. (Wat idi­oot, want Pa­su ligt op de weg naar Gil­git.) Mis­schien in­sis­teer ik niet ge­noeg, maar David is niet in de buurt. Als ik zijn lood­zwa­re ba­ga­ge in­laad, zal hij dan op tijd te­rug zijn? Waar is hij?
We eten in het Moun­tain Re­fu­ge ho­tel een ont­bijt: al­weer ha­ver­mout.
Ik lees in al­le wacht­tij­den in Wuthe­ring Heights van Emi­ly Bron­të*(1), met de slaap­zak om­ge­sla­gen, want het is koud.

Menu – Be­gin – Index en het einde.

Jeep

Om circa 8.15 horen we dat er een bus naar Pa­su gaat, rond 11.00 uur. Ik lees tot circa 10.15 uur, maar die bus gaat ook niet. Wel spe­cial ar­ran­ge­ment voor 300 of 400 Roe­pie.
Ik loop naar Sust Dou­a­ne en pro­beer daar ver­voer te re­ge­len. Al­leen maar het du­re ta­rief wil luk­ken. Een chauf­feur wil voor het du­re ta­rief rij­den, maar weet niet hoe hoog dat is. Hij gaat vra­gen. On­der­tus­sen heeft David al een jeep ge­re­geld, voor 40 Roe­pie per per­soon, waar ook al ie­mand an­ders in zit. We rij­den die veer­tig ki­lo­me­ter naar Pa­su in cir­ca an­der­half uur. De zon brandt op mijn ar­men.

Menu – Be­gin – Index en het einde.

Pasu / Passu

We nemen in de Pasu Inn een twee­per­soons­ka­mer met dou­che, toi­let en was­bak voor 225 Roe­pie.
Buiten onder een boom zit­ten. Een Frans­man (Bru­no) kijkt heel veel naar me, met zijn licht blau­we ogen, maar zijn friend blijkt toch een jon­ge vrouw te zijn. (Die al doc­tor is in de plas­ma­fy­si­ca.)

Menu – Be­gin – Index en het einde.

Jamaat Khana

Ik wandel wat door het dorp. De ‘mos­kee’ Ja­ma’­at Kha­na*(2) wekt mijn in­te­res­se. Spe­ciaal een steen / te­gel in een van de pi­la­ren van de toe­gangs­poort.

Menu – Be­gin – Index en het einde.

Soep

We eten het di­ner: soep, hoofd­maal­tijd en thee. (We mis­sen, nu al twee da­gen, de pud­ding (cus­tard) van het Moun­tain Re­fu­ge ho­tel in Sust.)
Bed circa 21.30 uur.

Menu – Be­gin – Index en het einde.

Noten

*(1)
Emily Brontë (1818-1848) was een Engelse schrijf­ster die leef­de in de eer­ste helft van de ne­gen­tien­de eeuw. Zij schreef de we­reld­be­roemd ge­wor­den ro­man Wu­the­ring Heights, in het Ne­der­lands ver­taald als ‘Woes­te Hoog­ten’.
Wikipedia: Emily Bron­të.

Te­rug.

*(2)
Jamaat Khana in Pasu / Pas­su: (Pas­su Vil­la­ge Ja­mat­kha­na, Gil­git, FA­NA, Pa­ki­stan.)
De Ja­ma’at Kha­na (Kha­na: uit­spraak: cha­na, de ‘ch’ als in het Ne­der­land­se woord ‘cha­os’.) is het ge­beds­huis van de Ni­za­ri Is­ma­’i­li’s, een sek­te bin­nen de Shi’­i­ti­sche is­lam. Hun lei­der is de Aga Khan. (Al­le­maal zeer in­te­res­san­te stof, voor wie er­in ge­ïn­te­res­seerd is.)
Wikipedia: Jama’at Khana.
Wikipedia: Nizari Isma’ili’s.
Wikipedia: Aga Khan.

Te­rug.

Menu – Be­gin – Index en het einde.

Meer infor­matie.

GM.: Google Maps. – Wi.: Wi­ki­pe­dia. – Web.: website. – F.: foto’s in Google Maps.
Pakistan:
GM., Wi., F.
:ﭘﺎﻛﺴﺘﺎﻥ
Kashmir:
GM., Wi., F.
:ﻛﺸﻤﻴﺮ
Sust / Sost:
GM., Wi., F.
:ﺳﻮﺳﺖ
Pasu / Passu:
GM., Wi., F.
:ﭘﻬﺴﻮ

Menu – Be­gin – Einde.

Index

Index van ter­men:
Index van per­so­nen:
.
Index van lo­ca­ties:

Me­nu – Be­gin.
Pa­ki­stan-Chi­na: Chro­no­lo­gi­sche weer­ga­ve.

De au­teur de­zes kan niet ga­ran­de­ren dat al­le links naar ex­ter­ne web­si­tes (dus die van der­de par­tij­en) al­tijd zul­len blij­ven be­staan. Fo­to’s in Goog­le Maps, bij­voor­beeld, kun­nen ver­dwij­nen wan­neer de ei­ge­naar ze weg­haalt. Ook aan an­de­re links kan een ein­de ko­men, of kun­nen in on­ge­bruik ra­ken.
Wan­neer u een niet wer­ken­de link con­sta­teert kunt u dat mel­den in het re­ac­tie­veld. Bij voor­baat dank.

Pakistan, 29 juli 1993

ioannes de limbourg Juli, Karakoram Highway , ,

Ka­ra­ko­ram High­way

1993 – 2018: vijf­en­twin­tig jaar ge­le­den

Pa­ki­stan – Kash­mir – Chi­na

Dag­boek 1993

(Dag 7852) Ik ben on­der­weg in Pa­ki­stan. Ik reis met Da­vid, een En­gel­se on­der­wij­zer, over de Ka­ra­ko­ram High­way naar het zui­den. Gis­te­ren kwa­men we in Sust / Sost aan, dat ligt in Kash­mir.
1.) Ik reis zon­der ca­me­ra, daar­om plaats ik bij al­le in­te­res­san­te plaat­sen een link naar de fo­to’s in Goog­le Maps.
2.) De munt­een­heid in Pa­ki­stan is de Roe­pie: (PKR.) (f. 1,00 (gul­den) = 14 Roe­pie, dus 100 Roe­pie = f. 7,00.)
3.) Voor be­zoe­kers die via the-face.com op deze web­si­te ko­men: als de in­ter­ne links niet wer­ken (mo­bie­le te­le­foon) klikt u voor het ori­gi­ne­le adres van dit be­richt op: ira­da.com.
4.) Dit reis­ver­slag komt uit mijn dag­boek 1993 en is mijn in­ter­pre­ta­tie van de wer­ke­lijk­heid.

Menu – Index en het einde.

 
 

Donderdag, 29 juli 1993.
Dag 19. Sust.
Wakker circa 5.30 uur.
Op rond 6.50 uur. Ik heb be­heers­ba­re diar­ree en een ver­koud­heid.
Als ont­bijt eet ik por­rid­ge: ha­ver­mout­pap, maar dat is te wei­nig. (Brood eten is te veel.)
Ik ga in het dorp twee fles­sen (drie li­ter) wa­ter ha­len (50 Roe­pie) en eet nog twee pa­ra­tha’s*(1) met jam in het ho­tel, maar die lig­gen me de ko­men­de uren nog zwaar op de maag.

Menu – Be­gin – Index en het einde.

Slechte conditie

Samen met David be­klim ik een berg op weg naar de Sust Na­la, maar dit is zwaar, want mijn con­di­tie is veel slech­ter dan ik ge­dacht had, voor­al berg­af­waarts ben ik snel bui­ten adem.
Na de Sust Na­la blijf ik ach­ter. Da­vid heeft nog wil­de plan­nen, maar heeft geen wa­ter bij zich. Ik wel en ook nog aman­dels. (Uit Kash­gar, van zon­dag jl.)

Menu – Be­gin – Index en het einde.

Enorme stilte

Er heerst een enorme stil­te. Ik hoor al­leen wa­ter rui­sen en even een trac­tor­mo­tor. Af en toe een stem of een vo­gel. Ik pro­beer de om­ge­ving te te­ke­nen, maar geef dat snel op. Ik lees een tijd­je in al-Mar­’a wa-l-qit­ta: (Ara­bisch) De vrouw en de kat, maar ik zit on­ge­mak­ke­lijk en heb niet veel zin. Bo­ven­dien is het hier net de maan: in de scha­duw is het fris, in de zon te warm.

Menu – Be­gin – Index en het einde.

Busstation

In het hotel nemen Da­vid en ik een lunch: rijst met groen­te. (Van gis­te­ren­avond / van­avond.)
We lo­pen naar het bus­sta­tion, maar het is niet ze­ker of er mor­gen bus­ver­voer is naar Pa­su, waar we heen wil­len.

Menu – Be­gin – Index en het einde.

Brabantse

We gaan sla­pen van 16.00 tot 19.00 uur en eten dan een lek­ker di­ner. (Het­zelf­de als gis­te­ren­avond en ver­le­den week woens­dag: dus al­tijd het­zelf­de.)
Gezellig natafelen met een Bra­bant­se, die in Ut­recht woont. Zij en haar vriend zijn zes da­gen in Pa­ki­stan en zes da­gen ziek om­dat ze al­les eten en drin­ken wat ze voor­ge­zet krij­gen en nog zijn ze (al­thans, hij) ei­gen­wijs, wat de hy­gië­ne be­treft en ze slik­ken maar af en toe ma­la­ria­pil­len. Maar niet­te­min: zij is heel leuk in de om­gang en ge­zel­lig.
Er zijn hier meer knap­pe jon­ge vrou­wen. Een aar­dig uit­zien­de En­gels­man en een té knap­pe Span­jaard.
(Met een siës­ta-slaap gaan de da­gen in deze Pa­ki­staan­se ge­van­ge­nis.*(2) snel voor­bij.)
Bed 22.00 uur.

Menu – Be­gin – Index en het einde.

Noten

*(1)
Paratha. Een soort brood, van de­ze re­gio en ook in In­dia.
Wikipedia: Pa­ra­tha.

Te­rug.

*(2)
De Pakistaanse ge­van­ge­nis: mijn ex-reis­ge­no­te Ke­nau wil­de maan­den ge­le­den al naar Pa­ki­stan, maar had geen reis­ge­noot. Ze vroeg mij om haar te ver­ge­zel­len en om­dat ik ver­liefd op haar was (zij niet op mij), stem­de ik daar­mee in. Per­soon­lijk had ik ‘niets’ met Pa­ki­stan, maar de lief­de … Dat was lang voor ons ver­trek op 11 juli jl.
La­ter ont­moet­te ik een an­de­re vrouw en doof­de mijn ver­liefd­heid voor Ke­nau, maar ik had haar dus be­loofd en ik had ook al een vlieg­tic­ket ge­kocht. Ik ben met haar mee­ge­gaan, maar voel­de me in Pa­ki­stan niet thuis. Daar­om spreek ik ge­re­geld van de ge­van­ge­nis Pa­ki­stan, waar ik nog zo lang moet ‘zit­ten’, tot be­gin sep­tem­ber, wan­neer mijn re­tour­vlucht is.
Zie ook: 25 juli jl.: Noten.

Te­rug.

Menu – Be­gin – Index en het einde.

Meer infor­matie.

GM.: Google Maps. – Wi.: Wi­ki­pe­dia. – Web.: website. – F.: foto’s in Google Maps.
Pakistan:
GM., Wi., F.
:ﭘﺎﻛﺴﺘﺎﻥ
Kashmir:
GM., Wi., F.
:ﻛﺸﻤﻴﺮ
Sust / Sost:
GM., Wi., F.
:ﺳﻮﺳﺖ

Menu – Be­gin – Einde.

Index

Index van ter­men:
Index van per­so­nen:
.
Index van lo­ca­ties:

Me­nu – Be­gin.
Pa­ki­stan-Chi­na: Chro­no­lo­gi­sche weer­ga­ve.

De au­teur de­zes kan niet ga­ran­de­ren dat al­le links naar ex­ter­ne web­si­tes (dus die van der­de par­tij­en) al­tijd zul­len blij­ven be­staan. Fo­to’s in Goog­le Maps, bij­voor­beeld, kun­nen ver­dwij­nen wan­neer de ei­ge­naar ze weg­haalt. Ook aan an­de­re links kan een ein­de ko­men, of kun­nen in on­ge­bruik ra­ken.
Wan­neer u een niet wer­ken­de link con­sta­teert kunt u dat mel­den in het re­ac­tie­veld. Bij voor­baat dank.

Pakistan, 28 juli 1993

ioannes de limbourg Juli, Karakoram Highway , ,

Ka­ra­ko­ram High­way

1993 – 2018: vijf­en­twin­tig jaar ge­le­den

Pa­ki­stan – Kash­mir – Chi­na

Dag­boek 1993

(Dag 7851) Ik ben on­der­weg in China, op weg naar Pa­ki­stan. Ik maak ken­nis met de En­gels­man Da­vid. Van­af van­daag zul­len we een aan­tal da­gen sa­men op­trek­ken. Laat in de mid­dag be­rei­ken we Sust / Sost, in Pa­ki­stan.
1.) Ik reis zon­der ca­me­ra, daar­om plaats ik bij al­le in­te­res­san­te plaat­sen een link naar de fo­to’s in Goog­le Maps.
2.) De munt­een­heid in Chi­na is de Yu­an / Ren­min­bi (Rmb), maar toe­ris­ten moe­ten Foreign Ex­change Cer­ti­fi­ca­tes (FEC) ko­pen. De wis­sel­koers is f. 1,00 = 3 FEC. 1 FEC = f. 0,33. FEC 100 = 145 Yu­an, dus f. 1,00 = 4,35 Yu­an / Rmb en 100 Yu­an / Rmb = f. 23,00.
3.) De munt­een­heid in Pa­ki­stan is de Roe­pie: (PKR.) (f. 1,00 (gul­den) = 14 Roe­pie, dus 100 Roe­pie = f. 7,00.)
4.) Voor be­zoe­kers die via the-face.com op deze web­si­te ko­men: als de in­ter­ne links niet wer­ken (mo­bie­le te­le­foon) klikt u voor het ori­gi­ne­le adres van dit be­richt op: ira­da.com.
5.) Dit reis­ver­slag komt uit mijn dag­boek 1993 en is mijn in­ter­pre­ta­tie van de wer­ke­lijk­heid.

Menu – Index en het einde.

 
 

Woensdag, 28 juli 1993.
Dag 18. Tashkurghan – Sust.
Rond 7.00 uur Beijing-tijd*(1) sta ik op. (Dat is rond 04.00 uur Pa­ki­staan­se tijd.)
Ik eet een ont­bijt met to­ma­ten, eie­ren en brood. Ik slik de ma­la­ria­pil­len, want die ver­gat ik gis­te­ren­avond.
In het ho­tel moest ik gis­te­ren­avond mijn pas­poort af­ge­ven. Dat krijg ik pas van­och­tend weer te­rug.

Menu – Be­gin – Index en het einde.

Ontbijt

De Pakistani, Da­vid, en ik gaan in een res­tau­rant­je te­gen­over het bus­sta­tion het ont­bijt ge­brui­ken. Dat wil zeg­gen: zij, want ik at dus al. (Nu reis­de ik alleen en had dus wel eten bij mij!)

Menu – Be­gin – Index en het einde.

Beesten

De Chinezen be­han­de­len de Pa­ki­sta­ni als bees­ten en de Pa­ki­sta­ni ge­dra­gen zich als bees­ten. In het res­tau­rant­je veeg­de een Pa­ki­sta­ni zijn vet­ti­ge han­den aan de gor­dij­nen af en een an­der spuw­de op de grond in een hoek. (Op de grond spu­wen, waar ze zit­ten, doen ze al­le­maal.)
In het Traf­fic-ho­tel is ’s nachts geen elek­tri­ci­teit en geen wa­ter in de toi­let­ten. Zo wor­den de Pa­ki­sta­ni door de Azi­a­ten ge­pakt*(2).
De Chi­ne­zen, ook de vrou­wen, spu­wen ook waar ze zit­ten.

Menu – Be­gin – Index en het einde.

Spannend

De rit van Tash­kur­ghan is voor­al aan de Pa­ki­staan­se zij­de van de grens meer dan span­nend. Ener­zijds om­dat de Chi­ne­se chauf­feur zijn bus bij een hel­ling naar be­ne­den de ver­snel­ling in de vrij-stand zet en de bus de berg af laat rol­len. (In het En­gels: coas­ting.) Dit blin­de ver­trou­wen op de rem­men ver­ont­rust mij zeer. Waar­om niet op de mo­tor rem­men? Dat is toch veel vei­li­ger.
An­der­zijds komt de span­ning door de KKH [Ka­ra­ko­ram High­way]. Hij is in slech­te con­di­tie.
De chauf­feur wil over een gro­te steen rij­den. Die breekt dan door­mid­den, pre­cies on­der de deur. De bus kan niet ver­der en de pas­sa­giers moe­ten door de ra­men naar bui­ten, want de deur is ge­blok­keerd. Veel men­sen lo­pen door. Ik blijf eerst bij de bus han­gen, maar als ik om­hoog kijk en die berg zie, die uit lei­steen­pla­ten be­staat, die lood­recht naar be­ne­den han­gen, lijkt het mij ook ver­stan­dig om door te lo­pen. De bus komt wel weer los.

Menu – Be­gin – Index en het einde.

Aardverschuiving

De volgende stop: (De pas­sa­giers schreeu­wen: “Sabr, sabr” [ge­duld, ge­duld / kalm aan, kalm aan] en de bus stopt.) Ie­der­een, be­hal­ve de ge­lo­vi­ge Af­ghaan*(3), mijn ka­mer­ge­noot, af­ge­lo­pen nacht, stapt uit en rent naar vo­ren. Ik begrijp er eerst niets van, maar dan zie ik de re­den: de landslide [aard­ver­schui­ving] van los­se ste­nen is nog steeds be­zig. De wind blaast het zand rond de ste­nen weg, die naar be­ne­den rol­len en weer op an­de­re ste­nen sto­ten, die weer val­len, dus zet ik het ook op een lo­pen. De bus komt bij­na leeg aan­ge­reden. Even lijkt het er­op of hij het ra­vijn in kie­pert en ie­der­een houdt zijn adem in. Dan komt de bus met een rot vaart over de steen­ho­pen die op de KKH lig­gen, aan­ge­re­den en wij al­le­maal ap­plau­dis­se­ren. De chauf­feur ver­roert geen spier.
De ver­dere reis ver­loopt zon­der veel moei­lijk­he­den.

Menu – Be­gin – Index en het einde.

Gezellig

Deze busreis van Kash­gar naar Sust was bei­de da­gen ge­zel­lig. Span­nend was ze voor­al de twee­de dag en dat voor­al aan de Pa­ki­staan­se zij­de, van­af cir­ca vijf­tig ki­lo­me­ter voor Sust. Daar was de KKH in slech­te con­di­tie.
Het land­schap was veel mooi­er dan de reis in de an­de­re rich­ting, om­dat ik nu meer kon zien, in de bus, dan van­uit die jeep [Op 22 en 23 juli jl.] Geen oog heb ik dicht­ge­daan. Daar was het land­schap te mooi voor.

Menu – Be­gin – Index en het einde.

Vrek

In Sust duurt het even voor­dat ik een C-for­mu­lier [grens­for­mu­lier] heb en Da­vid, met wie ik naar het ho­tel zal gaan, wordt on­ge­dul­dig, maar hij wil er ook een.
Daar­na gaan we naar het Moun­tain Re­fu­ge ho­tel, maar het is veel ver­der dan ik dacht. We lo­pen na­me­lijk.
Ik ver­gis­te me. De dou­a­ne­post is ver­der bui­ten het dorp dan ik dacht. David vloekt en steunt en kreunt. Hij draagt ruim 30 kg. en ik maar cir­ca 15 kg. op de rug.
Ik sla een ta­xi af. Die vraagt 35 Roe­pie en wil het niet doen voor 30 Roe­pie. Da­vid is daar ook kwaad over, dat ik be­zui­nig­de op één dol­lar. Niet­te­min ne­men we in het Moun­tain Re­fu­ge ho­tel een twee­per­soons­ka­mer.

Menu – Be­gin – Index en het einde.

Wantrouwen

Bij de Pa­ki­sta­ni [Tash­kur­ghan] liet ik mijn spul­len on­be­heerd ach­ter, maar wie is Da­vid? Ik neig er­naar hem te ver­trou­wen, maar neem mijn broek toch mee de dou­che in, want mijn geld en pa­pie­ren zit­ten er­in.

Menu – Be­gin – Index en het einde.

Avondmaal

We gebruiken het avond­maal in het ho­tel en Da­vid is wild en­thou­si­ast. Dit is het bes­te maal sinds zijn ver­trek, be­gin ju­ni, uit Bos­ton. (Hij vloog naar War­schau en ging van­daar met de trein naar Kiev en Bo­cha­ra, Sa­mar­kand, Al­ma Ata en Urum­qi. (En nog wat tus­sen­lig­gen­de plaat­sen.) Van­uit Urum­qi vloog hij naar Kash­gar en ging de dag er­na di­rect op de bus.

Menu – Be­gin – Index en het einde.

Uitzicht

Ik heb nog 2.593 Roepie en 125 US$ cash over en nog wat tra­vel­ler­che­ques.
Van­avond wan­del­en Da­vid en ik een heu­vel op. We had­den op een rus­ti­ge plaats een mooi uit­zicht. Van hem krijg ik en­ke­le tips om mijn re­tour­vlucht te ver­vroe­gen. (Hoe te han­de­len, na­me­lijk via een reis­bu­reau.)

Menu – Be­gin – Index en het einde.

Noten

*(1)
Beijing-tijd. In heel Chi­na geldt een stan­daard­tijd, na­me­lijk die van Bei­jing, de hoofd­stad. Om­dat die stad cir­ca 3.500 km oos­te­lij­ker ligt, is het in west-Chi­na pas 05.00 uur, wan­neer het in Bei­jing al 08.00 uur is. Voor de amb­te­na­rij is het mis­schien zin­vol om de stan­daard­tijd aan te hou­den, maar de lo­ka­le be­vol­king in het wes­ten, han­teert een (ver­bo­den) lo­ka­le tijd.

Te­rug.

*(2)
Geen water in de toi­let­ten: de over­gro­te meer­der­heid van de mos­lims veegt, na de gro­te bood­schap, de kont niet met pa­pier af, maar met wa­ter en de lin­ker­hand.
Geen wa­ter be­te­kent: geen kont af­ve­gen.
Om­dat de lin­ker­hand bij het af­ve­gen van hun kont wordt ge­bruikt is die hand on­rein. Je mag met de lin­ker­hand nooit aan het eten ko­men (ook niet als wes­ter­ling), ook niet bij het be­rei­den van een maal­tijd. Je mag nie­mand de lin­ker­hand ge­ven, of aan iemand iets teruggeven met je linkerhand. Dat alles is verboden. (Als een mos­lim dat toch doet, dan geldt dat als een te­ken van min­ach­ting voor de ‘ont­van­ger’ van die hand of het ge­ge­ven goed.)
(In het Ita­li­aans is het woord voor links, ook po­li­tiek links,: si­nis­tra (si­nis­ter) dus in de Ita­li­aan­se cul­tuur is er ook wat aan de hand wat links / de lin­ker­hand).
(Een les­je over de lin­ker­hand en de is­lam. Bij het met mes en vork eten, zo­als veel wes­ter­lin­gen doen ge­bruikt men de lin­ker­hand om het eten, met de vork, naar de mond te bren­gen. Dat doen mos­lims niet. Vrij­wel al­le mos­lims eten met hun blo­te han­den en ge­brui­ken daar­bij nooit de lin­ker­hand. Wanneer zij ge­bruik maken van be­stek, dan eten ze al­leen een vork en een le­pel. De le­pel ligt dan in de rech­ter­hand en daar­mee wordt het eten naar de mond ge­bracht. Een mes aan / op tafel is ta­boe.)

Te­rug.

*(3)
De gelovige Afghaan stap­te niet uit de bus toen die dreig­de te ver­on­ge­luk­ken. Als het zijn tijd was om dood te gaan, zo zei hij, dan zou hij dood gaan, of hij nu uit­stap­te of niet.

Te­rug.

Menu – Be­gin – Index en het einde.

Meer infor­matie.

GM.: Google Maps. – Wi.: Wi­ki­pe­dia. – Web.: website. – F.: foto’s in Google Maps.
Xinjiang / Sin­kiang:
GM., Wi., F.
 
Karakoram High­way:
GM., Wi., F.
 
Tashkurghan:
GM., Wi., F.
 
Pakistan:
GM., Wi., F.
:ﭘﺎﻛﺴﺘﺎﻥ
Sust / Sost:
GM., Wi., F.
:ﺳﻮﺳﺖ

Menu – Be­gin – Einde.

Index

Index van ter­men:
Index van per­so­nen:
.
Index van lo­ca­ties:

Me­nu – Be­gin.
Pa­ki­stan-Chi­na: Chro­no­lo­gi­sche weer­ga­ve.

De au­teur de­zes kan niet ga­ran­de­ren dat al­le links naar ex­ter­ne web­si­tes (dus die van der­de par­tij­en) al­tijd zul­len blij­ven be­staan. Fo­to’s in Goog­le Maps, bij­voor­beeld, kun­nen ver­dwij­nen wan­neer de ei­ge­naar ze weg­haalt. Ook aan an­de­re links kan een ein­de ko­men, of kun­nen in on­ge­bruik ra­ken.
Wan­neer u een niet wer­ken­de link con­sta­teert kunt u dat mel­den in het re­ac­tie­veld. Bij voor­baat dank.

China, 27 juli 1993

ioannes de limbourg Juli, Karakoram Highway ,

Ka­ra­ko­ram High­way

1993 – 2018: vijf­en­twin­tig jaar ge­le­den

Pa­ki­stan – Kash­mir – Chi­na

Dag­boek 1993

(Dag 7850) Sa­men met Ke­nau*, Bul­le­bak* (Bull) en Adel­heid* kwam ik af­ge­lo­pen vrij­dag in Kash­gar aan, in de re­gio Xin­jiang / Sin­kiang in Chi­na. We lo­ge­ren in het Qi­ni­bagh-ho­tel. Van­daag schei­den zich on­ze we­gen. Zij rei­zen ver­der door Chi­na, ik ga over de Ka­ra­ko­ram High­way (KKH) te­rug naar Pa­ki­stan.
1.) Ik reis zon­der ca­me­ra, daar­om plaats ik bij al­le in­te­res­san­te plaat­sen een link naar de fo­to’s in Goog­le Maps.
2.) De munt­een­heid in Chi­na is de Yu­an / Ren­min­bi (Rmb), maar toe­ris­ten moe­ten Foreign Ex­change Cer­ti­fi­ca­tes (FEC) ko­pen. De wis­sel­koers is f. 1,00 = 3 FEC. 1 FEC = f. 0,33. FEC 100 = 145 Yu­an, dus f. 1,00 = 4,35 Yu­an / Rmb en 100 Yu­an / Rmb = f. 23,00.
3.) Voor be­zoe­kers die via the-face.com op deze web­si­te ko­men: als de in­ter­ne links niet wer­ken (mo­bie­le te­le­foon) klikt u voor het ori­gi­ne­le adres van dit be­richt op: ira­da.com.
4.) * De na­men Ke­nau, Bul­le­bak (Bull) en Adel­heid zijn om pri­va­cy­re­de­nen ge­fin­geerd. Dit reis­ver­slag komt uit mijn dag­boek 1993 en is mijn in­ter­pre­ta­tie van de wer­ke­lijk­heid.

Menu – Index en het einde.

 
 

Dinsdag, 27 juli 1993.
Dag 17. Kashgar – Tashkurghan.
(Later blijkt dat ik nu op de helft van mijn va­kan­tie was, maar dat wist ik niet eer­der dan later.)
Om 6.00 uur staan Adel­heid, Ke­nau en Bull op. Om 7.15 uur nemen we af­scheid. Zij gaan een 18-urige trip ma­ken naar Kodja / Kuqa. Ik blijf nog één of twee da­gen hier.
Ke­nau be­moe­dert weer: “Wees voor­zich­tig. Geen hon­derd pro­cent ver­trou­wen in de men­sen heb­ben.”
Nau­we­lijks twee maan­den ge­le­den kon ik me een va­kan­tie (zelfs één dag) zon­der haar niet voor­stel­len, nu doet het me niets, to­taal niets, dat ze weg­gaat. Wel vind ik het erg al­leen te moe­ten rei­zen, maar het ha­ni­ge, macho­ge­drag van Bull, die zich voor Ke­nau als een pan­tof­fel­held ge­draagt, werd me te veel.
(Ik had het mis­schien nog wel kun­nen vol­hou­den tot het eind van de va­kan­tie, maar het zou toch steeds meer zijn gaan ir­ri­te­ren.)

Menu – Be­gin – Index en het einde.

Vertrek

Ik heb nog 57 Yu­an over en 238,34 FEC. (Een van de­ze da­gen wis­sel­de ik nog een 50 FEC voor 74 Yu­an.)
Ik re­ken al­le kos­ten voor twee da­gen nog eens door en be­sluit nog maar één dag te blij­ven. Niet lang daar­na ga ik vra­gen of ik van­daag nog kan ver­trek­ken. Dat kan en ik be­taal 198 FEC voor een kaar­tje naar Sust. (Pa­ki­stan)

Menu – Be­gin – Index en het einde.

Proviand

Ik ga de stad in. Ik koop zes hard ge­kook­te ei­e­ren, vijf brood­jes, een hal­ve ki­lo to­ma­ten en een fles Se­ven-up. Ik be­zoek even de Id Qah-mos­kee en ga naar het ho­tel te­rug.
De mier­zoete Se­ven-up gooi ik weg en de hals snij ik van de fles af. De romp ge­bruik ik om de to­ma­ten in op te slaan.
Ik maak me reis­klaar en zorg er­voor die spul­len die ik ’s nachts in het ho­tel van Tash­kur­ghan denk no­dig te heb­ben, bui­ten de rug­zak blij­ven, want die blijft op het dak van de bus ge­du­ren­de de nacht.

Menu – Be­gin – Index en het einde.

Boek

In de stad kocht ik ook nog een boek voor de Uni­ver­si­teits­bi­blio­theek Lei­den (zie ook 25-7-93) voor 15 Yu­an. Het boek heeft 590 blad­zij­den en zou een Uy­ghur-Ur­du [Oei­goer-Oer­doe] woor­den­boek zijn, maar het be­han­delt vol­gens mij ook de gram­ma­ti­ca van een van die ta­len.

Menu – Be­gin – Index en het einde.

Qinibagh-hotel

Het hotel heet Qi­ni­wake. (De ‘q’ wordt uit­ge­spro­ken als een dj: Dji­ni­baagh.

Menu – Be­gin – Index en het einde.

Eijsden

Ik sta bui­ten wat met Duit­sers en Bel­gen te pra­ten. De bus zou om 11.00 uur ver­trek­ken, maar dat wordt pas 14.00 uur. In Chi­na ver­trekt een bus pas als hij vol is.
Alle bui­ten­lan­ders ge­dra­gen zich ont­span­nen en er is niet, zo­als bij Ke­nau, Adel­heid en Bull de ner­vo­si­teit om de ba­ga­ge maar op de bus te krij­gen.
De Chinezen ne­men de pas­poor­ten in en hou­den die om­hoog, als de pas­sa­giers­lijs­ten klaar zijn, bij de deur van de bus. De ei­ge­naar van die pas mag de bus in. De Bel­gen waar­schu­wen me, ze za­gen een pas met Eijs­den*(1) er­op. Ik loop naar die bus, maar ik denk: “Dat zijn te veel pas­sen voor die bus.” En wil te­rug­lo­pen naar de an­de­re bus, maar men over­tuigt mij er­van toch bij die bus te blij­ven en plots is daar weer mijn pas. Met rug­zak en al mag ik de bus in. De rug­zak in het gang­pad, on­der een gang­pad­stoel, die ge­du­ren­de de he­le twee­daag­se rit naar Sust leeg zal blij­ven.

Menu – Be­gin – Index en het einde.

A journey of a life­time

Ik zit naast een En­gel­se, die nog­al zwijg­zaam is. Ik doe een po­ging met haar te pra­ten. La­ter wil ik haar wat te eten ge­ven, maar het wordt niets.
Schuin achter mij zit een En­gels­man druk met een Pa­ki­sta­ni te pra­ten.
De bus gaat rond 13.00 uur rij­den. Op straat trekt de ho­ge dak-la­ding een te­le­foon­lei­ding uit de mas­ten en we blij­ven nog een uur staan. Om 14.00 uur rij­den we ein­de­lijk, maar kort. (Van 14.40 tot 15.30 uur wordt ge­stopt om te eten.) Daar­na wordt tot 22.30 uur aan één stuk door ge­re­den. Met uit­zon­de­ring van twee pas­poort­con­tro­les en rom­mel op de weg, ko­men we niet meer uit de bus.
Net als ik in Wuthe­ring Heights van Emi­ly Bron­të*(2) wil be­gin­nen te le­zen, hoor ik de En­gels­man te­gen zijn Pa­ki­staan­se buur­man zeg­gen: “A jour­ney of a life­time.” Ik vind dat hij ge­lijk heeft en ik stop het boek weg. Tot Sust zal ik er niet meer in le­zen. Ik kijk al­leen nog maar om mij heen en zal geen en­ke­le keer door slaap over­mand wor­den.

Menu – Be­gin – Index en het einde.

Sneeuwtoppen

Rond Kashgar is het vlak en rij­den we door en­ke­le oa­sen-dorp­jes. Lang­zaam maar ze­ker be­gin­nen de ber­gen en die wor­den steeds ho­ger. Prach­ti­ge sneeuw­top­pen wor­den zicht­baar. Op een berg staat op de top zelfs een berg­geit.
De te­rug­weg [naar Pa­ki­stan] is nog mooi­er dan de heen­weg, de te­rug­weg maakt nu veel meer in­druk op mij dan de heen­weg. Het is in­druk­wek­kend mooi, maar je moet er zelf rei­zen om het te zien. In de buurt van Ka­ra Kul zijn een he­le reeks wit­te top­pen.

Menu – Be­gin – Index en het einde.

Migrant

In de bus spreek ik met een jon­gen van cir­ca twin­tig jaar uit Now­she­ra, die op weg was naar Hong­kong om er te wer­ken, maar we­gens geld­ge­brek niet ver­der kwam dan Kash­gar. Hij heet MA. en wil ook wel in Ne­der­land wer­ken. Zijn En­gels is erg slecht.

Menu – Be­gin – Index en het einde.

Gods wil

Ik slaap weer in het Traff­ic-ho­tel in Tash­kur­ghan. Ik laat nu mijn ka­mer­deur open, want de Chi­ne­se sleu­tel­da­me is bij­zon­der on­wil­lig om mijn deur open te ma­ken. In mijn ka­mer lig­gen mijn spul­len en ik zit in een an­dere ka­mer. (Al­leen geld en pa­pie­ren heb ik bij me.) Ik ben niet bang dat ik iets kwijt raak.
Ik zit in een an­de­re ka­mer te ver­tel­len met Pa­ki­sta­ni en de En­gels­man, die Da­vid heet. Ik dacht, mis­schien kent hij [mijn broer] J., want J. reis­de ook met een En­gel­se Da­vid en die zat en­ke­le we­ken ge­le­den ook in Pa­ki­stan. Maar de­ze Da­vid heeft een re­gu­lie­re on­der­wijs­baan in de Ver­enig­de Sta­ten van Ame­ri­ka.
Voor­dat ik in bed ga ver­tel ik nog even met een Af­ghaan en die zegt, dat als ik snurk, dat het Gods wil is. Hij zal er niet over kla­gen.
Waar­schijn­lijk ook Gods wil is het dat een Pun­ja­bi en een Pasj­toe op één ka­mer sla­pen en dat daar ru­zie over ont­staat.
Ik slaap rond 01.00 uur Pe­king-tijd. [Bei­jing-tijd.*(3)]

Menu – Be­gin – Index en het einde.

Noten

*(1)
Eijsden: ik woon­de van 1979 tot en met 1989 in Eijs­den. Mijn pas­poort is dus mins­tens vier jaar oud.

Te­rug.

*(2)
Emily Brontë (1818-1848) was een Engelse schrijf­ster die leef­de in de eer­ste helft van de ne­gen­tien­de eeuw. Zij schreef de we­reld­be­roemd ge­wor­den ro­man Wu­the­ring Heights, in het Ne­der­lands ver­taald als ‘Woes­te Hoog­ten’.
Wikipedia: Emily Bron­të.

Te­rug.

*(3)
Beijing-tijd. In heel Chi­na geldt een stan­daard­tijd, na­me­lijk die van Bei­jing, de hoofd­stad. Om­dat die stad cir­ca 3.500 km oos­te­lij­ker ligt, is het in west-Chi­na pas 05.00 uur, wan­neer het in Bei­jing al 08.00 uur is. Voor de amb­te­na­rij is het mis­schien zin­vol om de stan­daard­tijd aan te hou­den, maar de lo­ka­le be­vol­king in het wes­ten, han­teert een (ver­bo­den) lo­ka­le tijd.

Te­rug.

Menu – Be­gin – Index en het einde.

Meer infor­matie.

GM.: Google Maps. – Wi.: Wi­ki­pe­dia. – Web.: website. – F.: foto’s in Google Maps.
Xinjiang / Sin­kiang:
GM., Wi., F.
 
Kashgar:
GM., Wi., F.
 
Id Qah-moskee:
GM., Wi., F.
 
Karakoram High­way:
GM., Wi., F.
 
Qinibagh Ho­tel:
GM., Wi., F.
 
Karakul:
GM., Wi., F.
 
Tashkurghan:
GM., Wi., F.
 
Koja / Kuqa:
GM., Wi., F.
 
Nowshera:
GM., Wi., F.
:ﻧﻮﺷﻬﺮﻩ

Menu – Be­gin – Einde.

Index

Index van ter­men:
Index van per­so­nen:
.
Index van lo­ca­ties:

Me­nu – Be­gin.
Pa­ki­stan-Chi­na: Chro­no­lo­gi­sche weer­ga­ve.

De au­teur de­zes kan niet ga­ran­de­ren dat al­le links naar ex­ter­ne web­si­tes (dus die van der­de par­tij­en) al­tijd zul­len blij­ven be­staan. Fo­to’s in Goog­le Maps, bij­voor­beeld, kun­nen ver­dwij­nen wan­neer de ei­ge­naar ze weg­haalt. Ook aan an­de­re links kan een ein­de ko­men, of kun­nen in on­ge­bruik ra­ken.
Wan­neer u een niet wer­ken­de link con­sta­teert kunt u dat mel­den in het re­ac­tie­veld. Bij voor­baat dank.