Leiden, centrum
25-10-18 om 20.15 uur.
Nieuwstraat.
Leiden, centrum
25-10-18 om 20.15 uur.
Hooglandse Kerkgracht.
25-10-18 om 20.14 uur.
Nieuwstraat.
25-10-18 om 20.14 uur.
Hooglandse Kerkgracht.
Foto
Hortus Leiden
Caligo / Uilvlinder
Caligo / Uilvlinder
(Vleugels: buitenzijde)
Deze vlinder is ‘ontzettend’ groot. Hij heeft vleugels van wel 8 tot 10 cm. lengte. Hij fladdert rond in de Victoriakas, waar tropische temperaturen heersen.
De Orchideeën Hoeve: Caligo / Uilvlinder.
Hortus Leiden: Victoriakas.
(Vleugels: binnenzijde)
Hortus Leiden
Reuzenwaterlelie (Victoria amazonica)
Victoriakas
Victoria amazonica
Victoria amazonica
(30 augustus 2018)
Ik bezocht deze kas in de Hortus Botanicus Leiden op 30 augustus 2018. Hoewel het buiten niet koud was, was het in deze kas ‘verschrikkelijk’ heet en vochtig. Er wordt in de kas dan ook het klimaat van het Amazone-gebied nagebootst, anders zal die plant wel niet ‘willen’ groeien.
(30 augustus 2018)
Het blad van de Victoria amazonica kan tot drie meter in doorsnee worden; het zijn de grootste ongedeelde bladeren ter wereld. De bladeren zijn zo groot dat baby’s erop kunnen liggen zonder dat het blad zinkt. De plant wordt in onze kassen elk jaar opnieuw gezaaid en produceert in een seizoen tientallen bloemen, steeds één tegelijk. Die bloem bloeit de eerste nacht wit, de tweede nacht roze, en zinkt dan weer om zich onder water te ontwikkelen tot een gestekelde vrucht.
Wikipedia: Victoria amazonica.
Vanaf 1777 werden in de Hortus verschillende kleinere kassen gebouwd. De opvallendste was de gietijzeren Victoriakas, gebouwd in 1870. Deze kas, die niet meer bestaat, was speciaal ontworpen voor de Victoria amazonica, de grootste waterlelie ter wereld. Met succes want sinds 1872 is deze plant regelmatig in de Hortus in bloei te zien geweest. Onder leiding van de prefect Baas Becking en hortulanus Veendorp werd in 1937 begonnen met de bouw van het huidige kassencomplex. Onder de kassen was een stookplaats met een kolenbunker; aanvoer van kolen vond plaats per boot via de Witte Singel. In 1965 werden de kolen ingeruild voor stookolie. In koude winters werd wel 200.000 liter olie verstookt. In 2012 en 2013 zijn de kassen grondig gerenoveerd.
Hortus Leiden: Victoriakas.
Schloss Wiligrad
Schloss Wiligrad
Schloss Wiligrad
Schloss Wiligrad
Schweriner See
Schloss Wiligrad, (Kasteel Wiligrad) is gebouwd aan het einde van de negentiende eeuw: circa 1898.
Toen ik eind augustus in de passantenhaven van Leiden liep, lag daar een boot met de naam van de stad ‘Schwerin’ op de achterkant. Ik heb vanaf de kade beide passagiers aangesproken. Ik had namelijk het plan opgevat om Schwerin te bezoeken en daarom heb ik hen (man en vrouw) gevraagd of die stad de moeite van een bezoek waard is. Ik vertelde hen ook dat ik de nabijgelegen Hanzestad Wismar wilde bezoeken. Zij prezen beide plaatsen en vertelden mij dat er tussen Schwerin en Wismar ook nog een mooi kasteel ligt, namelijk Schloss Wiligrad en dat bij dat kasteel vooral een mooi Schlosspark (kasteelpark) hoort, zeker de moeite van een bezoek waard.
Omdat ik vanuit Schwerin naar Schloss Wiligrad gelopen ben (circa 15 km), was ik er vrij laat. Ik heb daar koffie gedronken, heb het kasteel en omgeving bewonderd, een tijdje met een pensionado gekletst, die op zijn 75ste nog moest bijklussen als bewaker van het Schloss om in leven te kunnen blijven. (In Duitsland is het pensioenstelsel (Die Rente) niet bijster royaal voor hen die hun hele leven gewerkt hebben.) Ik ben een stukje door het kasteelpark gewandeld en heb langs de Schweriner See gelopen. Toen was het tijd om naar de bus te gaan, want de laatste vertrok al om 17.20 uur.
Wikipedia:
Schwerin.
Schloss Wiligrad. (Duits.)
Hansestadt Wismar
Hansestadt / Hanzestad.
Hansestadt Wismar
Hansestadt Wismar
Wikipedia: Hansestadt Wismar.
Wikipedia: Hansestadt / Hanzestad.
Achtergrondinformatie
Over dit pand aan de Bliedenstraße, met vermoedelijk huisnummer 16, kan ik niets op internet vinden, behalve onderstaande foto’s, waarbij ook sprake is van een Brick Award voor het bouwen met bakstenen.
Alamy Images: Bliedenstraße. Brick Award.
Monumenten
Wikipedia: Monumenten in Wismar bevat op 7 oktober 2018 in de Bliedenstraße vier panden met een even huisnummer. Het laagste even nummer is echter 28.
Achtergrondinformatie
Is dit een epigram? De Latijnse tekst luidt:
Haec domus aedificavit cum materialibus demolitionis Dominus Romanus ex pervetusta familia accipiter de perillustri sarmatica domo Witow et uxor sua. 1969-1985.
De vertaling hiervan is volgens Google Translate:
Dit huis werd gebouwd met materiaal van oude Romeinse dekolonisatie de havik familie huis van de Russische perillustri Witowt en zijn vrouw. 1969-1985.
Ik ken geen Latijn, maar ik twijfel aan de juistheid van de vertaling. Volgens mij is de vertaling van accipiter met havik niet correct.
Materialibus demolitionis Domus Romanus ex: Materiaal van de ruïne van het oude Romeinse huis. (?)
Accipiter: is een havik, maar ook de aanduiding voor een gierig man.
Pervetusta familia betekent: oude familie.
Perillustri: verhevene.
Sarmatica: een nomadenvolk aan het begin van onze jaartelling in Rusland.
Witów: een plaats in Polen.
Wie weet wat er werkelijk staat mag die vertaling hieronder in het commentaarveld schrijven.
Achtergrondinformatie
Is dit een epigram? De Latijnse tekst luidt:
In hoc territorio stabat veri similis arx principum venedorum olim.
1414-1554 erat sedes fratrum maiorum calendarum.
1560-1717 per incendium et bellum delebatur.
De vertaling hiervan is volgens Google Translate:
In dit land als Brazilië was waar Venedorum geleden.
1414-1554 was de zetel van onze voorouders maand mei.
1560-1717 oorlog met vuur en proberen te vernietigen door brand.
Naar mijn gevoel zou Google Translate geen diploma Latijns krijgen op het Gymnasium.
Wie weet wat er werkelijk staat mag die vertaling hieronder in het commentaarveld schrijven.
Achtergrondinformatie
De Duitse tekst is als volgt.
Beachte und ehre die Vergangenheit
Lebe in der Gegenwart
Arbeite für die Zukunft
Für Gluck ℧ und Frieden ✠
In het Nederlands:
Besteed aandacht aan en eer het verleden
leef in het heden
Werk voor de toekomst
Voor geluk ℧ en vrede ✠
Hansestadt Wismar
(Het Zwarte Klooster)
Bei der Klosterkirche 8
Hansestadt Wismar
Wikipedia: Hansestadt Wismar.
Wikipedia: Hansestadt / Hanzestad.
Achtergrondinformatie
Het Zwarte klooster was een klooster van de orde van de paters Dominicanen, gesticht in 1292/93 in de Hanzestad Wismar. Het is genoemd naar de kleur van de pijen van de monniken, die ook Zwarte Broeders genoemd werden, ter onderscheid van de Grijze Broeders, zoals de Franciscanen genoemd werden.
Tegenwoordig is in het Schwarzes Kloster de Gesamtschule Johann Wolfgang von Goethe gevestigd. (Gesamtschule is een soort van Scholengemeenschap.)
Wikipedia:
Schwarzes Kloster (Duits).
Dominicanen.
Franciscanen.
Johann Wolfgang von Goethe.
Foto’s
Wikipedia: Schwarzes Kloster.
Wikimedia: IGS Johann Wolfgang von Goethe. (Zwarte Klooster).
Monumenten
Wikipedia: Monumenten in Wismar bevat op 7 oktober 2018 summiere informatie over dit monument, namelijk: Goethe-Oberschule, Schule, i.e.: Goethe-Hoger Onderwijs, school. Het gaat om het monument met volgnummer 89.
Poort
Achtergrondinformatie
Een zijdeur van het Schwarzes Kloster. De versiering van het geheng en de afbeeldingen in het midden van beide deuren zijn in Jugendstil / Art Nouveau uitgevoerd. Ook de houten aanslaglijst van de rechter deur heeft een versiering in Jugendstil. De betekenis van beide figuren op de deuren is mij onbekend.
Wikipedia: Jugendstil.
Joost de Vree: Geheng.
Joost de Vree: Aanslaglijst.
Hansestadt Wismar
Hansestadt Wismar
Wikipedia: Hansestadt Wismar.
Wikipedia: Hansestadt / Hanzestad.
Monumenten
Wikipedia: Monumenten in Wismar bevat op 7 oktober 2018 geen informatie over Turnerweg 1.
Hansestadt Wismar
Mühlenstraße
Hansestadt Wismar
Wikipedia: Hansestadt Wismar.
Wikipedia: Hansestadt / Hanzestad.
Achtergrondinformatie
Wat interessant is aan deze reclamezuil is dat in de voet van de zuil staat: für alle Wäsche (voor alle was), waarbij de 3e letter van links in het woord Wäsche de ouderwetse schrijfwijze is van de ‘s’, maar dat het lettertype modern is. Vroeger, tot het midden van de jaren ’40, kwam deze letter alleen voor in het lettertype Fraktur, wat ook het schrift was van alle belangrijke Duitse publicaties en kranten.
Wikipedia: Frakturschrift. Duidelijk is te zien is dan niet alleen de ‘s’ een ‘moeilijke’ vorm heeft, die veel op de ‘f’ lijkt, maar meer letters vertonen ‘vervelende’ overeenkomsten, zoals ook uit het bijschrijft van de foto met voorbeelden blijkt.
Wikipedia: Persil (Wasmiddel).
Mühlenstraße
Hansestadt Wismar
Voormalige watertoren
Hansestadt Wismar
Wikipedia: Hansestadt Wismar.
Wikipedia: Hansestadt / Hanzestad.
Achtergrondinformatie
Wikipedia: Alter Wasserturm (Duits).
Foto’s
Wikimedia: de Oude Watertoren.
Monumenten
Wikipedia: Monumenten in Wismar bevat op 7 oktober 2018 summiere informatie over dit monument, namelijk: Wasserturm / Stadtturm, i.e. watertoren / stadstoren. Het gaat om het monument met volgnummer 82.
VOORMALIGE WATERTOREN
In de tweede helft van de 15e eeuw gebouwd als onderdeel van de middeleeuwse stadsomwalling. Al kort na de stichting van de stad is de bouw van een vestingwerk beschreven. Hij bestond uit een sterke stadsmuur met talrijke wachtposten en poorten en werd buiten de vestingring met grachten en wallen versterkt.
In 1682 werd een rosmolen** in een nevenpand ingericht. Sindsdien verzorgde de toren tot in de 19e eeuw de watervoorziening.
In 1996-97 een omvangrijke restauratie.
BAKSTEENGOTIEK
In de gotische periode (13e tot de 15e eeuw) valt de verstedelijking van Wismar evenals zijn bloeitijd als belangrijk lid van de Wendische stedenbond** van de Hanze. De baksteengotiek** kenmerkt de tot heden behouden historische gedaante van de Hanzestad.
EHEM. WASSERTURM
In der 2. Hälfte des 15. Jhs. erbaut als Teil der mittelalterlichen Stadtbefestigung. Schon wenige Jahre nach Stadtgründung ist die Errichtung einer Stadtbefestigung belegt. Sie bestand aus einer starken Stadtmauer mit zahlreichen Wieckhäusern und Toren und wurde außerhalb des Mauerringes mit Gräben und Wallanlagen verstärkt.
1682 Einbau eines Göpelwerkes in ein Nebengebäude, seitdem diente der Turm bis ins 19. Jh. der Wasserversorgung.
1996-97 umfangreiche Restaurierung.
FORMER WATER TOWER: zie de foto.
BACKSTEINGOTIK
In die Zeit der Gotik (13.-15. Jh.) fällt Wismars Stadtwerdung sowie seine Blütezeit als bedeutendes Mitglied des wendischen Quartiers der Hanse. Die Backsteingotik prägt die bis heute erhaltene historische Stadtgestalt der Hansestadt.
Noten
Baksteengotiek. Baksteengotiek is een stijl binnen de gotische architectuur die zich met name kenmerkt door:
– in vele maar niet alle gebouwen in alle regio’s het ontbreken van architectonische beeldhouwkunst, die in andere gotische stijlen uitbundig aanwezig is.
– veelvuldige toepassing van creatieve indelingen van muren, steenverbanden, opgebouwde ornamenten en afwisseling van steenkleuren en pleisterwerk.
(Bron: Wikipedia: Baksteengotiek.)
Rosmolen. Een rosmolen is een molen waarbij de aandrijvingkracht wordt geleverd door een paard (ros) of een ezel. In het verleden waren er boerderijen die zelf een rosmolen hadden maar meestal stond er in een dorp een grotere rosmolen, vaak aangedreven door twee paarden.
(Bron: Wikipedia: Rosmolen.)
Wendische stedenbond. De Wendische stedenbond ontstond in 1259 tussen de Hanzesteden: Lübeck, Stralsund, Wismar, Rostock, Kiel, Hamburg, Lüneburg, Greifswald, Stettin en Anklam. Het doel was de beveiliging van de handelswegen te land en ter zee. Wendisch verwijst naar de Wenden, een andere naam voor de Slavische stam van de Sorben.
(Bron: Wikipedia: Wendische Stedenbond.)
Hansestadt Wismar
Hansestadt Wismar
Wikipedia: Hansestadt Wismar.
Wikipedia: Hansestadt / Hanzestad.
Achtergrondinformatie
Twee vakwerkhuizen aan de overkant van de gracht, genaamd Frische Grube. Het rechtse pand, het pand met de witte bovenverdieping, heeft als adres Ziegenmarkt 15, wat aangeeft dat de voordeur om de hoek ligt. Het andere huis heeft als adres Frische Grube 62.
Monumenten
Wikipedia: Monumenten in Wismar bevat op 7 oktober 2018 geen informatie over Frische Grube 62, maar over Ziegenmarkt 15 vermeldt de lijst dat het een Wohnhaus, i.e. woonhuis, is. Het gaat om het monument met volgnummer 403.
Feuerwache i.e. Brandweerkazerne
Foto
Wikimedia: Frische Grube 13 (November 2016).
Monumenten
Wikipedia: Monumenten in Wismar bevat op 7 oktober 2018 slechts summiere informatie over Frische Grube 13: Feuerwache. Het gaat om het monument met volgnummer 178.
