Tarim

Jemen, 24 april 1996

ioannes de limbourg Jemen , , ,
Say'un
Een impressie van Say’un vanaf het balkon van het Kathiri-paleis. (Gasr al-Thawra.)

Athaaf al-Nadiem AR en NL

Twintig jaar geleden: dagboekfragment 24 april 1996 (woensdag).

Tarim (Tarim, Say’un).
Op 4.20 uur.
Om 5.00 staat, zoals afgesproken, Hamid B. met zijn taxi voor de deur. Hij brengt ons naar de luchthaven in Say’un, waar we tegen 5.45 uur zijn.
Abd al-Rahmaan A. komt circa 6.30 uur.
Nico vertrekt om 7.30 uur.
Ik ga met Hamid naar Say’un, maar we zijn te vroeg om geld te wisselen. Op zijn kosten drink ik een kop thee (à 5 rial)(1) en dan wissel ik 500 dollar voor 127 rial per dollar. Vóór de Ied al-Adha (het Slachtfeest) is de ‘markt’ lauw, wordt me verteld. Dit feest is zondag en maandag a.s.
Voor de deur van het Kathiripaleis (Gasr al-Thawra) wacht ik op Abd al-Rah­maan met wie ik om 9.00 uur een afspraak heb.
Ik zit tegenover een kapperszaak waar al druk geknipt wordt en waar veel klan­ten op een beurt wachten. Er komt een jongen aanlopen die iets heeft wat maar weinig mannen hier (zichtbaar) hebben of tonen, namelijk een kont. Ik vind zijn figuur aantrekkelijk. Een volle kont. Dan komt Muhammad al-H., de chef van Abd al-Rahmaan, die me mee naar boven nodigt. Vanaf het balkon kan ik nog wel de kapperszaak zien, maar de jongen niet meer.
Tegen 9.10 uur gaan Abd al-Rahmaan en ik met de taxi van Hamid naar de al-Ahgaaf-bibliotheek in Tarim. Ik werk daar zeer tegen de zin van Abd al-Gaadir en misschien ook van Abd al-Rahmaan, tot circa 15.00 uur.
Rond 12.00 had ik tijdens werkzaamheden met een schroevendraaier driftig en krachtig in het vlees tussen mijn linker duim en wijsvinger gestoken. Zoals ge­woonlijk bij dit soort dingen (bloed) werd ik niet goed, dreigde flauw te val­len, en slechts het ijskoude water dat Abd al-Rahmaan voor mij haalde ‘redde’ mij, samen met een koude cola.
Ik had mijn verbandmiddelen bij me. (Niet toevallig, want ik ‘sleep’ die al vier we­ken mee.)
Gelukkig zaten in de container eenvoudig te openen levensmiddelen, (zakjes en potjes) want met mijn gewonde linker hand ik kan geen moeilijke handelingen verrichten bij het koken.
Met deze ‘gapende’ wond durf ik niet in het zwembad, dat geen chloor bevat en dat maar weinig doorstroomt.
Ik verhuisde vandaag ook van kamer 8 naar de kamer van Nico, nummer 12.
Alle levensmiddelen ordenen.
Na koken en eten (ravioli à la bolognaise, met zuurvlees) val ik tegen 20.00 uur doodmoe in bed.
Omdat Nico de dekens niet gebruikte en ze in het stof gooide (dat in deze ka­mer, evenals in nr. 8, overvloedig aanwezig is), kan ik die niet gebruiken. Ik lag naakt onder Nico’s klamboe, maar met airco en ventilator werd het me al gauw te koud. Ik zocht wat kleding bij elkaar.

Dit is het einde van de tekst in mijn dagboek.

Na het vertrek van Nico maakte ik dagelijks een verslag van de zakelijke kant van het project. In dat verslag staat op sommige dagen interessante informatie, die niet in mijn dagboek voorkomt. Hier volgt een deel uit die tekst.

Fragment uit het verslag van 24 april.
In de bibliotheek verder werken aan de assemblage van het meubilair. Abd al-Rahmaan (de projectleider aan Jemenitische zijde) en Abd al-Gadir (de binder van de bibliotheek) werken mee tot laat in de middag. Het blijkt dat het ge­brui­ke­lijk voor dit ‘overwerk’ te betalen, hoewel Abd al-Gadir zegt dat hij zich wil op­of­fe­ren voor de bibliotheek en dat hij niet aan geld gedacht heeft. (Waar­schijn­lijk een beleefdheidsformule.)
Overwerk is de werktijd na 13.30 uur, de sluitingstijd van de bibliotheek. Abd al-Rahmaan en Abd al-Gadir werkten gisteren ook al over.
In overleg met Abd al-Rahmaan besluit ik tot het betalen van een vergoeding van 3.000 rial voor elk, voor hun bijdrage tot nu toe. Ook Sjeik AB (de directeur van de bibliotheek) werkte op 23 april enige tijd over en hij krijgt daarvoor 1.000 rial. Daarnaast stelde ik voor alle medewerkers van de bibliotheek een geschenk te geven voor het aanstaande slachtfeest, in de vorm van 1.000 rial per persoon. Er zijn zes mensen werkzaam in de bibliotheek.
Abd al-Rahmaan.
Sjeik AB.
Aydaroes.
Hussain al-K.
Abd al-Gadir.
Abu Alawi.
De totale kosten voor deze dag zijn dus 13.000 rial.

Einde van het verslag van 24 april.

(1) Ik weet nog dat ik met Hamid op een terras zat en daar thee dronk. Een men­taal gestoorde forse jongen, in een lange grijze djellaba, kwam bedelen. Hij werd door de klanten van het terras verdreven. Hij viel op straat in een vochtige plek (of zijn eigen urine?) en men liet hem gewoon liggen. Niemand keek naar hem om.

Dit is het einde van dag 39 (van 93 dagen totaal) van mijn verblijf in Jemen in 1996. Naar dag 1. (Naar alle gepubliceerde dagen.)
.

Top

Door op de twee eerste letters van een link te klikken, wordt in een nieuw tabblad de geografische locatie van de plaats in Google Maps weergegeven. Wanneer u op de derde en volgende letters klikt wordt u in een nieuw tabblad verbonden met de Wikipediapagina over deze locatie. Bij begrippen wordt alleen Wikipedia geopend.

Jemen, 23 april 1996

ioannes de limbourg Jemen , ,
Container
De container is er eindelijk. Een overzichtsbeeld van de vrachtauto met container in de straat van de al-Ahgaaf-bibliotheek. Samen met de vrachtwagen nam hij de hele straat voor de ingang van de mos­kee en bibliotheek in beslag.
Nico staat in de container, die al aardig leeg begint te raken. Het is een gezellige drukte in de straat. Helaas alleen maar met mannen.
Direct links naast de container is de uitbouw te zien (met donkere pijp) van ‘ons’ winkeltje, waar we onze dagelijkse kost (aardappelen, macaroni, uien en tomatenpuree) kochten. Brood haalden we rechtstreeks bij de bakker, die aan de andere kant van de moskee zijn winkel en oven had.
Rechts is de trap naar de bibliotheek te zien.

Athaaf al-Nadiem AR en NL

Twintig jaar geleden: dagboekfragment 23 april 1996 (dinsdag).

Tarim (Tarim).
Tekenen van 6.00 tot 7.30 uur. Dan wordt er op de deur geklopt. Ik reageer eerst niet omdat dat wel vaker gebeurt, bij toeristengroepen, als de leider de leden wakker maakt. Nu blijft het geklop voortduren.
Als ik de deur open staat er een onduidelijk figuur die kennelijk weet dat westerlingen geen Arabisch kennen, dus meteen maar een soort kindertaal uitslaat: de bibliotheek heeft gebeld, en de ander, is die in “room twelve?”
Ook bij Nico meldt hij dat de bibliotheek belde.
We kleden ons eerst aan en ontbijten.
We lopen, zoals gewoonlijk, naar de bibliotheek.
In het smalle straatje staat een enorme vrachtwagen met daarop een even grote container. De man van Red Sea Packing wil onmiddellijk beginnen met uit­la­den.
We geven toestemming en we moeten snel met fotograferen beginnen, willen we het begin vastgelegd krijgen. Even ontstaat er nog een discussie over wie de sjouwers betaalt en hoeveel.
“Mish mushkilla” (geen probleem) zegt Nico en anderhalf uur later is de con­tai­ner leeg, voor 10.000 rial: f. 130,00. Veel van de werkzaamheden fo­to­gra­feer­de ik.
Met een Toyota Hilux brengen we onze spullen, die we vanaf het begin apart hielden, naar het hotel. Hierbij zit ook de (alcoholische) drank.
Douche.
We gaan terug naar de bibliotheek. Van 12.30 tot 16.30 werken we, badend in ons zweet, om veel te installeren. Het is immers Nico’s laatste dag in Tarim.
In het hotel gaan we nog een tijdje zwemmen. Daarna drinken we een aperitief (Drambuie likeur) en maken we soep en een warme Italiaanse maaltijd. Ik eet gnocchetti, maar moet nog veel (Arabische) macaroni toevoegen om een en ander droog te krijgen.
We doen de boekhouding.
Nico gaat inpakken en ik ga naar mijn kamer, op bed liggen. Ik val onmiddellijk in slaap.
Na 23.00 nog even bij Nico op bezoek en we drinken whisky Famous Grouse.
Na circa een half uur ga ik definitief en doodmoe naar bed.
Ik heb alle drank in mijn koffer opgeslagen. (Met nummerslot.)
Wat hebben we een overdaad aan eten! Nico gaat morgen weg, dus alles is voor mij.
De boekhouding werd aldus afgesloten.
Saldo in kas: 39.490 rial. (Voor Nico 20.000 en voor mij 19.490)
We wisselden (of gaven uit) 4.397 USD, waarvoor we 551.113 rial kregen.
De uitgaven voor het project waren 280.905 rial en de privéuitgaven bedroegen 230.718 rial.

Al-Mukalla, al-Fudjayra (Mukalla, Fudjayra).
Over de container kan ik nog het volgende melden. (Deze tekst staat niet in mijn dagboek, maar ik maakte (terug in Nederland) een uitgebreide be­schrij­ving bij de dia’s en daar staan deze wetenswaardigheden in.)
De eerste dia’s van het uitpakken werden door Nico met de geavanceerde ca­me­ra van Jan Just Witkam gemaakt. Ik hielp mee in de container, voornamelijk om aanwijzingen te geven welke dozen voorlopig in de container moesten blijven. Dozen die onze levensmiddelen bevatten en enige flessen alcoholische drank. Toen de camera van Jan Just ging weigeren opnames te maken omdat er te weinig licht was, nam ik het fotograferen van Nico over. Mijn camera is erg eenvoudig en maakt soms geen goede foto’s (ik maak ook niet altijd goede foto’s), maar de camera weigert nooit.
Hier zijn dragers uit Tarim bezig met het uitladen van de om 7.00 uur ’s och­tends uit al-Mukalla gearriveerde container uit Nederland leeg te maken.
De container zou, volgens berichten in Nederland, op 30 maart in al-Mukalla aankomen. Dat bleek een fout, die wij ontdekten toen we al drie weken in Tarim waren. De container zou op 30 maart in de overslaghaven van al-Fudjayra ar­ri­ve­ren en op 17 april in al-Mukalla, zo werd ons half april duidelijk gemaakt.
Op 23 april was het ding in Tarim en blokkeerde de hele straat voor de ingang van de bibliotheek. Plotseling wist de hele buurt wat wij in Tarim kwamen doen.
Rechts langs de wand in de container staan enkele van de in het totaal zes of zeven dozen levensmiddelen voor ons.

Na afloop van het werk kwamen de financiële zaken aan de orde.
De dragers wilden 10.000 rial hebben voor hun werk. Zij waren met z’n negenen of tienen. De politie (die toezicht had gehouden) wilde haar diensten betaald hebben. De officier zei tegen Nico: “Je weet wel wat mijn dienst waard is.” Dat wist Nico niet en de man wilde ongeveer tweeduizend rial hebben, vonden we na lang aandringen uit. De timmerman die ondertussen ook aan het werk was in de bibliotheek, wilde de vitrine, die hij maakte, betaald hebben: 20.000 rial (ongeveer tweehonderdzestig gulden!) en we moesten hem 40.000 rial vooruit betalen voor de nieuwe voordeur die hij zou gaan maken.

Dit is het einde van dag 38 (van 93 dagen totaal) van mijn verblijf in Jemen in 1996. Naar dag 1. (Naar alle gepubliceerde dagen.)

Top

Door op de twee eerste letters van een link te klikken, wordt in een nieuw tabblad de geografische locatie van de plaats in Google Maps weergegeven. Wanneer u op de derde en volgende letters klikt wordt u in een nieuw tabblad verbonden met de Wikipediapagina over deze locatie. Bij begrippen wordt alleen Wikipedia geopend.

Jemen, 22 april 1996

ioannes de limbourg Jemen , ,
Geitenhoedster
Een geitenhoedster in een van de dorpen die we passeerden op weg naar Qabr Nabi Hoed, af­ge­lo­pen vrijdag.

Athaaf al-Nadiem AR en NL

Twintig jaar geleden: dagboekfragment 22 april 1996 (maandag).

Tarim (Tarim).
Dat mannenlichaam, dat ik gisteren zag en wilde tekenen, liet me niet meer los en ik droomde er zelfs van.
Van 06.00 tot 08.00 tekenen.
Ontbijt.
Mijn sandalen naaien, want het stiksel begint los te laten.
Tegen 11.00 op weg naar de bibliotheek.
Tot onze grote verrassing is de timmerman er driftig aan het werk. De schei­dings­wand voor het kantoor van Sjeik AB wordt gemaakt.
De bestelde vitrinekast ziet er prachtig uit en we bestellen nog een tweede.
Van 13.00 tot 14.00 zwemmen.
Lunch.
De krachtige jongeman ziet er toch minder aantrekkelijk uit dan ik gis­te­ren­a­vond dacht.
FoxPro database van 14.15 tot 18.00 uur.
De stad in. Nico belt met Jan Just Witkam. Ik bel met Pa en Ma. Beide ver­bin­ding­en zijn slecht en worden verbroken. Ik zal het deze week nog een keer pro­be­ren.
Koken: uien, tomatenpuree en macaroni. Dat wat we iedere keer eten, als we ko­ken.
Thee drinken.
Op de eigen kamer rond 22.00 uur.
Op bed lezen en slapen.
Nu 23.15 uur.
Het is op de kamer alleen maar aangenaam met de airco aan. Anders erg be­nauwd.
Ik kocht vandaag drie Arabische boeken.
De wisselkoers is: 1 rial = 1,3 cent. (f. 0,013.)

Dit is het einde van dag 37 (van 93 dagen totaal) van mijn verblijf in Jemen in 1996. Naar dag 1. (Naar alle gepubliceerde dagen.)
.

Top

Door op de twee eerste letters van een link te klikken, wordt in een nieuw tabblad de geografische locatie van de plaats in Google Maps weergegeven. Wanneer u op de derde en volgende letters klikt wordt u in een nieuw tabblad verbonden met de Wikipediapagina over deze locatie. Bij begrippen wordt alleen Wikipedia geopend.

Jemen, 21 april 1996

ioannes de limbourg Jemen , ,
Qabr Nabi Hoed
Deze dia maakte ik afgelopen vrijdag, 19 april, bij het graf en heiligdom Qabr Nabi Hoed. De is­la­mi­tische geloofsbelijdenis luidt ‘La ilaha illa-llah, Moehammandan rasoeloe-llah.’ (Er is geen god dan Allah, Moehammad is de gezant van Allah.) Een ‘grapjas’ had echter op deze pilaar geschreven ‘La ilaha illa-llah, Hoedan rasoeloe-llah.’ (Er is geen god dan Allah, Hoed is de gezant van Allah.) (De bovenste regel.) Nico wees onze chauffeur Hamid hierop en die beschouwde dat als godslastering, waarna hij de naam Hoed probeerde uit te wissen en ‘Muhammad’ erboven te schrijven.

Athaaf al-Nadiem AR en NL

Twintig jaar geleden: dagboekfragment 21 april 1996 (zondag).

Tarim (Tarim).
Op 6.00 uur. Tekenen.
Rond 9.30 in de bibliotheek, tot 12.30 uur.
Hotel.
Lunch.
Zwemmen.
FoxPro (database).
Van 18.00 tot 21.20 koken en kletsen bij Nico.
FoxPro.
Nu 23.45 uur.
Buiten werkte een jongeman met een mooi krachtig lichaam. Dat zou wat zijn om te tekenen.

Dit is het einde van dag 36 (van 93 dagen totaal) van mijn verblijf in Jemen in 1996. Naar dag 1. (Naar alle gepubliceerde dagen.)
.

Top

Door op de twee eerste letters van een link te klikken, wordt in een nieuw tabblad de geografische locatie van de plaats in Google Maps weergegeven. Wanneer u op de derde en volgende letters klikt wordt u in een nieuw tabblad verbonden met de Wikipediapagina over deze locatie. Bij begrippen wordt alleen Wikipedia geopend.

Jemen, 20 april 1996

ioannes de limbourg Jemen , , ,
geldbiljet en munt
Een biljet van 200 rial en een munt van 0 (nul?) rial. Zijn ze nou helemaal gek geworden? Wat kun je nou voor 0 rial kopen? Tweehonderd rial was de hoogste waarde die er in Jemen was en die was er pas sinds een maand. Voorheen was 100 rial (f. 1,30) het biljet met de hoogste waarde. Munten kwa­men bijna niet voor. Ik zag er enkele van 5 rial. Vreemd is dat de biljetten geen datum van uit­gif­te be­vat­ten, ook niet op de andere zijde. Misschien deed de overheid dat om de mythe te bestrijden dat biljetten die ouder waren dan één of twee jaar vals waren, zoals wij merkten bij het wisselen van dol­lars. Biljetten met een ‘te’ oude datum konden we niet wisselen.

Athaaf al-Nadiem AR en NL

Twintig jaar geleden: dagboekfragment 20 april 1996 (zaterdag).

Tarim (Tarim, Say’un, cijfers, Daniël van der Meulen, Hermann von Wissmann).
Tekenen vanaf 5.30 uur.
Op 6.30 uur.
We gaan naar Say’un om onze vlucht naar Sana’a te herbevestigen.
Vijfhonderd dollar wisselen voor 65.000 rial. Donderdag hadden ‘ze’ geen geld meer in Tarim. (Geen rials, wel dinars van de voormalige Republiek Zuid-Je­men, nog een geldig betaalmiddel, maar voor ons een andere rekeneenheid. Bovendien worden alle prijzen in rial opgegeven.)
We ontmoeten, volgens afspraak, Abd al-Rahmaan A. en met hem rijden we door Say’un. Hij laat ons de door hem ingerichte tentoonstelling in het Gasr al-Thawra zien, over de Nederlander Daniël van der Meulen, die hier tussen 1931 en 1942 verschillende malen met de Duitse fotograaf Hermann von Wissmann rondreisde. De tentoonstelling is goed ingericht. Een veertigtal mooie zwart-witfoto’s die over drie, net wit geschilderde, kleinere ruimtes zijn verdeeld. Niet te veel en niet te weinig. De foto’s zijn indrukwekkend mooi. Zestig jaar oud. Toen waren er zeker ook geen vrouwen op straat. Er is wel een foto van een on­ge­sluierd meisje.
In Say’un koop ik twee cassettes met muziek van Aboe Bakr Salim Ba’lfagieh. (Een met muziek, de ander a capella, poëzie dus. Dit genre heet ‘Daan Ha­dra­mi’.)
De taxichauffeur die ons terug wilde rijden deed dat voor 800 rial. (’s Ochtends, een ander, voor 720 rial.) Deze, met nummer 66473, had ons, zo bleek achteraf, al eens eerder gereden. Toen bracht hij, naast ons, ook anderen naar Tarim, op onze kosten (we zagen toen wel veel van de binnenstad van Tarim) en rekende nog extra om ons tot het hotel te brengen. Toen betaalden we. Nu wilde hij dat trucje weer uithalen, maar we stapten gewoon uit op de taxistandplaats en lie­pen naar het hotel. (Omdat er geen andere taxi was.)
Hotel: zwembad.
FoxPro: eindelijk kom ik weer een stap verder.
Nico belt naar Jan Just Witkam en hoort dat de container al de 17e in al-Mukalla aankwam.
Ik besluit af te zien van de reis naar en het verblijf van een week of twee in Sa­na’a, omdat de installatie, de instructie en de uitvoering van het werk in het ge­drang komt, temeer daar ik begin juni naar Sana’a ga. De ticket naar Sana’a is al betaald: USD 120,00. Die zullen als verloren moeten worden be­schouwd. Ik voel er niets voor om in Sana’a niks te gaan doen, nu er hier zoveel te doen komt.
Ik hou nu van Tarim, de mooie kinderen en mysterieuze meisjes, het in­druk­wek­kende landschap, waar ik tijdens iedere taxirit weer door ontroerd word en ervan geniet. Die machtige ‘bergen’ met daarop nog kleine, alsmaar ge­lijk­vor­mige heuvels, alsof het grote grafheuvels zijn. Wat een prachtig land, wat een schoonheid, onbeschrijfelijk mooi. (Ik ben nu ook nog meer geroerd, door de muziek die ik luister: Daan Hadrami door Aboe Bakr Salim Ba’lfagieh.)(1)
We eten in het restaurant, maar zitten daarna nog een tijdje op het ‘platje’ dat bij de kamer van Nico hoort.
Ik ga om 21.15 uur naar mijn kamer.
Het is nu circa 22.30 uur.
–
Tekenen tot middernacht.

(1) Hier een link naar een YouTube video met muziek, die ik ook op cassette heb, van genoemde Aboe Bakr Salim Ba’lfagieh: Layaali al-uns, dat vertaald, zoiets als ‘aangename nachten’ betekent, waarbij opgemerkt moet worden dat in deze snikhete omgeving de avonden en nachten natuurlijk als de meest aangename periode van de dag wordt beschouwd. Zoals bij ons geldt dat iemand het zon­netje in huis is, wordt daar iemand die aangenaam is aangeduid met ‘mijn re­gen­bui­tje’ of ‘mijn wolkje’. (De in de video getoonde landschappen bevinden zich voornamelijk in Noord-Jemen.)

Dit is het einde van dag 35 (van 93 dagen totaal) van mijn verblijf in Jemen in 1996. Naar dag 1. (Naar alle gepubliceerde dagen.)

Top

Door op de twee eerste letters van een link te klikken, wordt in een nieuw tabblad de geografische locatie van de plaats in Google Maps weergegeven. Wanneer u op de derde en volgende letters klikt wordt u in een nieuw tabblad verbonden met de Wikipediapagina over deze locatie. Bij begrippen wordt alleen Wikipedia geopend.

Jemen, 19 april 1996

ioannes de limbourg Jemen , ,
Qabr Hoed
Een overzicht van de plaats Qabr Nabi Hoed. Boven in het midden, de tombe voor het graf van deze profeet.
Beneden in het midden staat de Toyota Cressida van onze chauffeur Hamid.

Athaaf al-Nadiem AR en NL

Twintig jaar geleden: dagboekfragment 19 april 1996 (vrijdag).

Tarim (Tarim, Einaat, Wadi al-Masilah, Qabr Hoed, Hoesn al-Urr, Salaat, YouTube video: zie beneden).
Op 5.15 uur. Ontbijt om 5.30 uur.
Om 6.00 gaan we met taxichauffeur Hamid op weg naar Qabr Nabi Hoed. Een tocht naar het oosten van de Wadi Hadramaut. Dit deel van de Wadi is veel vruchtbaarder dan het westelijk deel. Er is veel meer groen en al een uur voor ‘Hoed’, (zoals men zegt) is er een permanent gevulde rivier (de Wadi al-Masilah) die we moeten doorkruisen en dat kan alleen omdat Hamid van zijn oude To­yo­ta Cressida (met het stuur rechts) de aanjager van de radiateur losmaakt.
Eerst waren we in Einaat geweest, waar we de opmerkelijke tombes fo­to­gra­feer­den.
Qabr Nabi Hoed, ook wel ‘Qabr Nabi Allah Hoed’ (Het graf van de profeet (van Allah) Hoed) is een dode stad, die slechts drie dagen per jaar bewoond is, na­me­lijk op 8, 9 en 10 Shabaan(1) tijdens de Ziyara.(2)
Hoesn al-Urr, een nabijgelegen fort, bezoeken we niet. Er zou niet veel te zien zijn.
We blijven ongeveer een uur in Hoed en rijden dan terug.
De weg is erg slecht en de vering van de oude personenwagen is niet wat hij geweest is. Het landschap, daarentegen, is indrukwekkend.
De vrouwen zijn heel mooi (hun ogen) en ik fotografeer er enkele. Als er geen mannen in de buurt zijn voelen ze zich vrijer. (Dat bleek ook toen we in Kaw­ka­baan waren (22 maart) waar de meisjes rond en om zich heen keken al­vo­rens hun gesluierde gezicht aan de camera aan te bieden. (In ruil voor baksjisj.))
Als Hamid in Qasam wil gaan bidden worden wij (in de schaduw) belaagd door een groep jongens die niet begrijpen dat wij niet naar de Salaat (gebed) willen. Christendom (dat ik in deze door en door religieuze maatschappij altijd moet voorwenden) blijkt een onbekend begrip. Op gegeven moment staan ze met ge­he­ven vuist allemaal te schreeuwen: Allahoe Akbar. (Allah is de grootste.) Een oudere vrouw stuurt ze weg en ze rennen geschrokken naar de moskee.
Zij vertelt een vrouw aan de overkant van de straat wat er gebeurde en in­for­meert bij ons vanwaar wij komen.
Twee jongere meisjes blijven ons aanstaren. Ze zijn ongesluierd, dus nog geen vijftien jaar. (Dat is de leeftijd waarop ze zich moeten sluieren, volgens Husayn, de receptionist hier in ons hotel.) Als ik na een tijdje dreigbewegingen maak, ren­nen ze snel weg, maar blijven op afstand lachend kijken. Even later komt een jonger brutaaltje in mijn richting en bij haar doe ik hetzelfde. Zij rent weg, maar komt weer terug. Met haar voer ik een ‘dansje’ op waarbij we elkaar ‘bedreigen’ met gegrom en bekkentrekkerij en handen als dreigende klauwen, waar we bei­den veel plezier aan beleven.
Ons spelletje gaat nog even door, ook als de andere meisjes al weggelopen zijn, omdat het manvolk weer uit de moskee komt. Dat is de ‘onderhuidse’ on­der­druk­king, de angst dat mannen dat niet goed zullen vinden, de angst voor hun opmerking: ‘Eeb’ (schande).
De vervelende snaken zijn eerder terug dan Hamid, die er nu toch aan komt. Kinderen die in hun jeugd alleen maar aan godsdienst denken en niet aan an­de­re, veel leukere, dingen, om over te praten!
De tour met Hamid duurde van circa 06.15 tot 13.45 uur.
Restaurant van het hotel: lunch.
Terug in Tarim blijkt het zwembad vol met leuke vrouwen, maar er zit nog geen water in het bad.
FoxPro database.
Zwemmen.
Douchen.
FoxPro database.
Van 18.00 tot 21.15 uur samen zitten met Nico.(3)
Eten in het restaurant. Kerriesoep, patat met kip, ananas.
Nu 22.45 uur.
Weer: je kon zien dat het op sommige plaatsen geregend had, in de oostelijke Wadi. In Tarim slechts enkele wolken aan de hemel. Droog.

Hidjri-kalender.
(1) Shabaan is de maand die voorafgaat aan de vastenmaand Ramadan. Zie de Hidjri-kalender.

(2) Ziyara betekent letterlijk ‘bezoek’. Men bezoekt Qabr Hoed voor een soort pelgrimstocht / bedevaart.

(3) Rond deze tijd rekende Nico uit dat hij langer met mij samen was dan hij ooit met zijn vriendin IR samen was geweest.

Paradijs.
Hierbeneden kunt u een video op YouTube zien, Arabisch gesproken, Engels ondertiteld, over de Hadramaut, Qabr Nabi Hoed en omgeving. Er zijn ook beelden te zien uit de al-Ahgaaf-bibliotheek in Tarim.
(In deze video komen nogal wat graven, ‘kerkhoven’ en tombes voor van o­ver­le­den mensen. Dat komt omdat de dood een centraal thema is in de islam, met na­me het begrip ‘leven na de dood’. Daarvoor leef je, volgens de islam, om na de dood te genieten van het ‘leven na de dood’, in het Paradijs, wel te verstaan, met de bekende 72 maagden en nog veel meer schoons en lekkers, zoals wijn en druiven.)

Video: back to the roots. (Circa 22 minuten.)

De eerste beelden tonen een overzicht van de stad Hadjarayn (Wadi Duaan), direct gevolgd door een overzicht van de stad Shibaam (01:00), vervolgens Tarim (01:10) etc.
Wat opvalt is dat er wordt gesproken over de zeer aardige Hadaarim, (de in­wo­ners van de Hadramaut), maar dat slaat alleen op mannen. Er is in deze vi­deo nauwelijks een vrouw te zien. (Enkele boerinnen (05:10) op afstand.)
Alle mannen lopen in sarongs. (Ik deed dat ook, in en rond het hotel.)
U ziet hoe ‘mudbrick‘ wordt gemaakt (05:15).
Qabr Hoed (06:30) en beelden van de ‘Ziyara‘ (08:00). Ook de festiviteiten erna, met kamelen (09:07), waarmee ook een race werd georganiseerd, zoals ik eind 1997 zag.
Een uitgebreider verslag van Tarim (13:30) en de islamitische universiteit al­daar.
Enkele voorbeelden van islamitische handschriften (manuscripten) (16:07). De al-Ahgaaf-bibliotheek (16:31), die nu veel kleiner lijkt te zijn dan toen ik er was in 1996.
De folkloristische dans Shabwani (18:25) en ‘Daan‘, de Hadramitische poëzie op muziek (20:13).
Ik zie in deze video ook auto’s over geasfalteerde wegen rijden. Die waren er nog niet in 1996. Toen bestond de weg uit gaten en kuilen en rechtdoor rijden was alleen maar over korte afstanden mogelijk.

Dit is het einde van dag 34 (van 93 dagen totaal) van mijn verblijf in Jemen in 1996. Naar dag 1. (Naar alle gepubliceerde dagen.)

Top

Door op de twee eerste letters van een link te klikken, wordt in een nieuw tabblad de geografische locatie van de plaats in Google Maps weergegeven. Wanneer u op de derde en volgende letters klikt wordt u in een nieuw tabblad verbonden met de Wikipediapagina over deze locatie. Bij begrippen wordt alleen Wikipedia geopend.

Jemen, 18 april 1996

ioannes de limbourg Jemen , ,
Tafelbergen en fijnstof.
De tafelbergen van de Wadi Hadramaut rond het Gasr al-goebba-hotel. Ik kon van deze mysterieuze ‘bergen’ geen genoeg krijgen. Het lijkt of er elk moment een rotsblok kan afbreken, maar Abd al-Rah­maan A. vertelde mij dat zoiets maar eens in de tienduizend jaar gebeurt. De lichte plekken aan de wanden geven aan waar zo’n rotsblok is afgebroken, enkele duizenden jaren geleden. Toch is er voortdurende erosie, want er is altijd en overal fijnstof, dat door de streek waait en overal ligt, tot op de tandenborstels en het zit in het drinkwater, dat naar stof smaakt. Er komt echter niemand van een milieu-organisatie metingen doen om daarna een klacht in te dienen bij de lokale overheid over de hoge concentratie fijnstof.

Athaaf al-Nadiem AR en NL

Twintig jaar geleden: dagboekfragment 18 april 1996 (donderdag).

Tarim (Tarim, Institut du Monde Arabe).
Van circa 6.30 tot 8.00 tekenen.
Ontbijt.
Computer.
Tegen 10.00 de stad in, naar de bibliotheek. Er is een brief van AB, uit Nederland, voor mij. Die is op 2 april gepost en was op 4 april in Sana’a. Op 11 april in al-Mukalla en op 16 april in Tarim. Vandaag bij mij, na zestien dagen.
AB komt niet. Hij was het wel van plan geweest. Ik wist natuurlijk al lang dat hij niet kwam, daarvoor was het al veel te laat.
Thuis: lunch.
Zwembad, met twee mooie Italiaanse vrouwen.
Abd al-Rahmaan kwam ook langs, met mensen van het Institut du Monde Arabe in Parijs. Er was een mooie vrouw bij.
FoxPro en tekenen.
Avondeten bij Nico.
We zitten samen nog een tijdje op het hotelterras.
Nu 22.30 uur.
Weer: vanochtend bewolkt, later minder. Tegen 14.00 uur is de helft van de hemel zwart. Alles lost op en alles blijft droog.

Dit is het einde van dag 33 (van 93 dagen totaal) van mijn verblijf in Jemen in 1996. Naar dag 1. (Naar alle gepubliceerde dagen.)

Top

Door op de twee eerste letters van een link te klikken, wordt in een nieuw tabblad de geografische locatie van de plaats in Google Maps weergegeven. Wanneer u op de derde en volgende letters klikt wordt u in een nieuw tabblad verbonden met de Wikipediapagina over deze locatie. Bij begrippen wordt alleen Wikipedia geopend.

Jemen, 17 april 1996

ioannes de limbourg Jemen , ,
Yool van boven
Bij de dia van gisteren, met het onweer, noemde ik de ‘Yool’.
De Yool is de naam voor de bovenkant van de tafelbergen die in de hele Wadi Hadramaut te vinden zijn. Bovenstaande dia maakte ik vanuit het vliegtuig op 24 november 1997, toen ik voor de tweede keer naar de Hadramaut ging. Dit beeld is nabij het vliegveld van Say’un. Ik noteerde op die dag: “Het zand lijkt zo dichtbij dat je het gevoel krijgt dat je kunt uitstappen en een stukje kan gaan lopen.”
Deze dia geeft een goed beeld van het zogenoemde ‘dendritisch drainagepatroon’, dat de ‘Yool’ en de Wadi Hadramaut kenmerkt.
Begin juni 1996 zal ik de Yool bezoeken en er werkelijk een stukje lopen.

Athaaf al-Nadiem AR en NL

Twintig jaar geleden: dagboekfragment 17 april 1996 (woensdag).

Tarim (Tarim, dendritisch drainagepatroon).
Wakker om 6.00 uur. Door de wekker.
Tekenen, maar ik heb geen inspiratie, want ik ben nog moe.
In de bibliotheek tegen 8.00 uur.
Daar kan ik eindelijk wat werken op de computer. Heel vaak heeft Nico mijn laptop nodig, want de grote computers zitten nog in de container, die er nog steeds niet is. Vandaag noteert hij op papier, zodat ik mijn eigen computer kan gebruiken om verder te gaan met het overtypen van de fihrist. (Fihrist, of ook wel fihris, betekent catalogus.)
In de bibliotheek valt op gegeven moment de stroom uit, waardoor de ven­ti­la­to­ren stoppen. De hitte wordt daarna spoedig ondraaglijk.

Na de middag zwemmen en aan FoxPro werken.
Van 18.00 tot 22.00 bij Nico vertellen en koken.
Even beneden zitten, op het terras: er zijn prachtige sexy Italiaanse vrouwen.(1)
Het licht is vanavond, meer nog dan op alle andere avonden, een probleem. Het valt geregeld uit. Zolang als we hier zijn, zijn er lange stroomstoringen. Vanavond echter overdreven veel.
Weer: vanochtend bewolkt. Overdag sluierbewolking. Vanavond geheel be­wolkt. Droog, maar wel enorm benauwd.
Housemuziek luisteren.
Nu 22.30 uur, bij flikkerend Tl-licht, wegens te lage spanning.

(1) De overgrote meerderheid van de toeristen die naar Tarim kwamen waren Italianen. Die waren ook zeer geliefd. Het minst geliefd waren de Fransen, die hadden steevast wat te zeuren over de rekening, als ze op het terras con­sump­ties gebruikt hadden.

Dit is het einde van dag 32 (van 93 dagen totaal) van mijn verblijf in Jemen in 1996. Naar dag 1. (Naar alle gepubliceerde dagen.)

Top

Door op de twee eerste letters van een link te klikken, wordt in een nieuw tabblad de geografische locatie van de plaats in Google Maps weergegeven. Wanneer u op de derde en volgende letters klikt wordt u in een nieuw tabblad verbonden met de Wikipediapagina over deze locatie. Bij begrippen wordt alleen Wikipedia geopend.

Jemen, 16 april 1996

ioannes de limbourg Jemen , ,
Onweer in Tarim
Onweer. Drie keer maakte ik in Tarim onweer mee. De eerste keer was Nico er nog bij. Toen kwam het niet in ons op om het te fotograferen. De tweede keer was op 13 mei 1996. Toen probeerde ik er dia’s van te maken, maar die zijn allemaal mislukt. Op 4 juni lukte het wel, met lange sluitertijden.
Hier twee bliksemschichten, die tussen de wolken overslaan. Het natuurgeweld speelt zich af boven de tafelbergen, op de Yool. (Yool: dat is de naam van de woestijn ten noorden van Tarim.)

Athaaf al-Nadiem AR en NL

Twintig jaar geleden: dagboekfragment 16 april 1996 (dinsdag).

Tarim (Tarim, Arabische Indonesiërs).
Vanaf 4.00 werk ik een half uur aan de database, totdat het licht uitvalt.
Van 6.00 tot 7.00 tekenen.
Van 7.30 tot 8.30 door de stad lopen en diverse hoekjes en kasten van paleizen fotograferen. Nico doet dat.
Naar de winkel: bij het passeren van een auto kijk in de amandelvormige ogen van een jong, ongesluierd, meisje (wel een zwart hoofddoekje), die me nieuws­gie­rig aankijken. Zij is Indonesisch / Arabisch en de mooiste die ik hier gezien heb. Ik was op slag verliefd. Ze zat in die auto. Bij het teruglopen hing ze zelfs uit het raam en keek me aan met haar mooie grote ogen. Ik keek terug, maar deed verder niets.
Vrouwen zijn hier vaak vreemd. Ze reageren spastisch, alsof ze willen weg­dui­ken, als we ze tegemoet komen. Soms doe ik alsof ik kleine meisjes wil be­spring­en. Ze rennen dan verschrikt weg, maar blijven dan ook lachend op enige afstand kijken.
Deze was nieuwsgierig en mooi. Ik moest de hele dag aan haar denken. Een uur later was de auto er niet meer.
Thuis (hotel): lunch.
Lang in het zwembad, circa anderhalf uur, want er zijn hele aardige (Franse, vrou­we­lijke) toeristen.
FoxPro (database): geen direct resultaat.
Van 18.00 tot 22.30 bij Nico. Onder andere koken. Onze dagelijkse kost: ma­ca­ro­ni, gebakken uien, een beetje tomatenpuree (eerst deed Nico daar vier blikjes in en na enkele dagen kon ik geen tomatenpuree meer zien), peper.
Oranjeboombier. (Zonder alcohol, hoewel er volgens mij toch iets in zit: ik voel me (heel licht) aangeschoten.) Als toetje perziken uit blik in de yoghurt.
Ik hou het zolang zonder noemenswaardige problemen vol, denk ik, omdat ik iedere dag een vitaminepil slik.
Weer: er is ander weer dan een voortdurende strakke blauwe hemel. Er komen steeds meer wolken aan het firmament. Ze worden zwart. Later begint het zelfs te flitsen (bliksem) en vallen er enkele druppels.
Nico en ik gaan op het hoogste punt van het dak staan en aanschouwen enige tijd dikke, helder gele bliksemschichten in de woestijn, zo ver weg dat het bij­be­ho­rend gerommel onze oren niet bereikt. Schichten naar de grond en tus­sen de wolken onderling. Prachtig!
Een fantastische dag: amandelogen, mooie vrouwen in het zwembad, prachtig natuurgeweld.
Nu 23.30 uur: housemuziek.

Dit is het einde van dag 31 (van 93 dagen totaal) van mijn verblijf in Jemen in 1996. Naar dag 1. (Naar alle gepubliceerde dagen.)

Top

Door op de twee eerste letters van een link te klikken, wordt in een nieuw tabblad de geografische locatie van de plaats in Google Maps weergegeven. Wanneer u op de derde en volgende letters klikt wordt u in een nieuw tabblad verbonden met de Wikipediapagina over deze locatie. Bij begrippen wordt alleen Wikipedia geopend.

Jemen, 15 april 1996

ioannes de limbourg Jemen , ,
Tarim, Hadramaut
Als we naar het centrum van Tarim liepen, waar ook de al-Ahgaaf-bibliotheek lag, kwamen we langs dit ingestorte huis. Die huizen hadden dus een gewelvenkelder.

Athaaf al-Nadiem AR en NL

Twintig jaar geleden: dagboekfragment 15 april 1996 (maandag).

Tarim (Tarim, mudbrick).
Wakker om 5.30 uur: tekenen.
Om 7.30 naar de bibliotheek. Er wordt gewerkt. De toekomstige Workshop wordt leeggeruimd.
Een vrachtauto die de rommel naar Say’un brengt kost 2.000 rial. De twee dra­gers, waaronder het manusje-van-alles van de bibliotheek Aboe Alawi, over wie wij geen goede opinie hebben, omdat hij al op onze eerste avond in Tarim geld pro­beerde los te troggelen (en door de hoteldirectie als een slechte man werd omschreven, die ze de volgende keer niet meer binnen zouden laten) vragen samen het belachelijke bedrag van 8.000 rial (f. 103,00).
Nico stelt voor om Sjeik AB te laten beslissen, maar maakt even later de fout bedragen op te schrijven in vergelijk met wat Hamid Salim B. verleden week vrijdag vroeg voor zeven uur Shibaam. Ik wees hem op de 5.000 rial die we Hamid gaven, maar ik wees Nico er ook op niets op te schrijven, omdat zulke vergelijkingen altijd mank gaan. Nu kwam hij bij zijn berekeningen voor de twee dragers op 5.000 rial, waarmee die direct akkoord gingen en zeiden: “Geef hier!”
We werken tot half drie in de bibliotheek.
Thuis lunchen en zwemmen.
Met FoxPro database boek ik het eerste resultaat.
Van 18.15 tot 21.30 samen zitten. (Eten en vertellen.)
Kamer: in mijn kleren op bed liggen. Door de airco is het koud op mijn kamer. (Nr. 8.)
Weer slapen om 00.30 uur.

Dit is het einde van dag 30 (van 93 dagen totaal) van mijn verblijf in Jemen in 1996. Naar dag 1. (Naar alle gepubliceerde dagen.)

Top

Door op de twee eerste letters van een link te klikken, wordt in een nieuw tabblad de geografische locatie van de plaats in Google Maps weergegeven. Wanneer u op de derde en volgende letters klikt wordt u in een nieuw tabblad verbonden met de Wikipediapagina over deze locatie. Bij begrippen wordt alleen Wikipedia geopend.