Jemen, 1 juni 1996

Traditionele deur.
De timmerman Awad B. aan het werk bij het vervaardigen van de traditionele deur voor de bibliotheek. Duidelijk is te zien wat het eind­resultaat zal worden. Een van de schaarschar­nieren ligt op zijn plaats. Op de achtergrond zit Abu Alawi, medewerker van de al-Ahgaaf-bibliotheek.

Athaaf al-Nadiem AR en NL

Twintig jaar geleden: dagboekfragment 1 juni 1996 (zaterdag).

Naar het einde of de index.

Tariem.
Volgens het oorspronkelijke plan van dit project zou 1 juni de laatste datum zijn geweest: 1 maart tot 1 juni, nu 17 maart tot 17 juni.
Het reisverslag naar de Yool in het dagboek schrijven.
Nu 09.00 uur.
Er is de hele dag elektriciteit in de bibliotheek dus ik probeer de printer met het al-Ustadh programma. Dat gaat fantastisch en snel.
Bij de timmerman fotografeer ik de deur in aanmaak. [In wording.] Hij laat zien hoe hij de gaten boort: met een soort strijkstok, met touw en een lus om de schroevendraaier, zoals de Neanderthalers.
Ik vraag nog eens naar een boorma­chine, maar hij zegt er geen te hebben. (Er staat wel een elektrische cirkelzaag.) Ik denk dat deze nadj­djaar (timmerman) een toneelstukje opvoert.
Zijn werk ziet er fantastisch mooi uit.
Onderweg informeer ik naar de prijs van de dollar. Die is nog maar 118 rial! Slechte tijden.
Met Abd al-Rahmaan A. hier op mijn kamer eten en het werk plannen.
Daarna schrijf ik een fax voor Jan Just Witkam en werk het dag-verslag uit.
Om 22.30 ben ik doodmoe, maar zie dat ik eerst nog enkele grote gaten in mijn shibaak (klamboe) moet re­pareren.
Weer: veel bewolking en regendrei­ging.

Dit is het einde van de tekst in mijn dagboek.

Na het vertrek van Nico op 24 april jl. maakte ik dagelijks een verslag van de zakelijke kant van het project. In dat verslag staat op sommige dagen inte­ressante informatie, die niet in mijn dagboek voorkomt. Hier volgt een deel uit die tekst.

Fragment uit het verslag van 1 juni.
Onderweg naar hotel Gasr al-goebba wijst Abd al-Rahmaan mij op het huis van Sjeik AB, die vlak bij het hotel blijkt te wonen. Hij heeft nu moeilijkheden met de regering. Hij is ook sjeik al-Oegoed (huwelijks­contracten) en overtrad in die functie de wet. Bij het huwe­lijksrecht vindt hij dingen goed, zaken die volgens hem toegestaan zijn in de islam, maar die bestreden worden door een hogere sjeik al-Oegoed. Sjeik AB ging een discussie met deze man uit de weg en botste toen ook met de regering, die constateerde dat de oplossingen van de sjeik ook volgens het burgerlijk recht verboden zijn.

[…]

Abd al-Rahmaan brengt een deel van de middag hier door. Ik bood hem op mijn kosten een lunch aan en we bespreken de voortgang van het project.
Hij vertelt over de Wereldbank die in Jemen probeert de economie te reorganiseren.
Mensen van die organisatie waren hier verleden week donderdag in de Hadramaut en bezochten ook de al-Ahgaaf-bibliotheek. Ik zag hen niet want ik was toen al naar ‘huis’ (hotel).
De Wereldbank wilde de bibliotheek helpen met plastic zakjes: om elk blad van elk handschrift een plastic zak!
Het antwoord van Abd al-Rahmaan was, dat in het Westen, waar bi­bliotheken over veel meer geld beschikken dan deze bibliotheek, dat niet gedaan wordt.

[…]

We bespreken hoe we de bibliotheek meer onder de aandacht van de mensen kunnen krijgen. Ik stel voor om wisseltentoonstellingen te orga­niseren. (Enkele dagen later denk ik ook aan catalogiseringsworkshops of boekbinderscursussen voor scho­len.)

[…]

Abd al-Rahmaan wil graag met mij naar Wadi Du’an gaan. Ik ben hierover zeer verheugd. Hamid B. (taxichauffeur) stelde dat vrijdag voor. Ik ga zaterdag, a.s., omdat vrijdag al in beslag genomen wordt door een etentje thuis bij Hussain van de hotelreceptie.
Volgens Abd al-Rahmaan is het beter om twee dagen te gaan. We kunnen overnachten bij een vriend van hem. De avond van te voren slaap ik dan bij Abd al-Rahmaan thuis. Ik moet nu de afspraak met Hussain wijzigen. Dit buitenkansje wil ik niet voorbij laten gaan.

[…]

In het faxbericht voor Jan Just Witkam, de projectcoördinator in Nederland, meld ik het volgende.
Volgens ons heeft de Nederlandse firma die de boekbinderstafels leverde, gedacht dat Jemen ver weg is en dat ze daar (dus) nog wat oude rommel voor een goede prijs konden verkopen. De tafelbladen pasten van geen kant op de poten, hoe we die ook keerden en draaiden. Uitein­delijk heeft de vierde nieuwe mede­werker de bladen thuis zodanig bewerkt dat ze nu wel passen.

[…]

Vanochtend fotografeerde ik de timmerman op zijn werk. Hij maakt de nieuwe deur in ‘Shibaam’-stijl voor de bibliotheek. Wat een schoonheid, wat een vakmanschap. Werkelijk prachtig.

[…]

Gisteren ging een lang gekoesterde wens in vervulling en reed en liep ik over de Yool. Net zoals mijn naamgenoot eind mei, nu vijfen­zestig jaar geleden, had ik dezelfde ervaring. Ik acht mijzelf een van de weinige bewoners op deze aarde, van niet-Hadramitische oorsprong, die op de Yool zijn geweest en ben daar trots op. Het landschap maakte van beneden af al een grote indruk op mij (ik vond het mysterieus mooi) en ook vanuit het vliegtuig, toen ik naar Sana’a vloog en terug, maar er ook werkelijk staan, voelen en horen (er is werkelijk niets anders te horen dan de wind), dat is de ultieme ervaring.
Komend weekend zal ik de veel geroemde schoonheid van Wadi Du’an bezoeken.

[…]

Ik acht dit project een groot succes. Zelfs tot na het vertrek van Nico, geloofde ik dat dit geschenk van de Nederlandse overheid aan de al-Ahgaaf-bibliotheek ‘parels voor de zwijnen’ was, maar met de enthousiaste en gedreven leiding van Abd al-Rahmaan is er sprake van een geslaagde operatie. Hij staat in de hiërarchie op gelijke hoogte met Dr. AM, de directeur van het Daar al-Machtoetaat (het Museum van Handschriften) in Sana’a.
Hij heeft veel nieuwe ideeën. In de bibliotheek heeft hij zelfs de meest verstokt nietsdoener aan het werk gekregen en nieuwe medewerkers zorgen voor vruchtbare resultaten.
Er waait een frisse wind in de bibliotheek en dat is in alle hoeken te merken.

[…]

Een onzinnig lijkend, doch dringend verzoek: wil je alle rekeningen van aankopen voor dit project naar de Nederlandse Ambassade faxen. De werkgever van Abd al-Rahmaan, de Algemene Organisatie … etc. eist een gedetailleerde opsomming van de inhoud van het geschenk. Dat betekent dat ik hier alle schroeven, stopcontacten en paperclips moet gaan tellen, terwijl er geen elektriciteit is die de ventilatoren voor enige koeling kan laten draaien. Dit is een heidens karwei en ik ben de enige heiden hier.

Dit is het einde van het verslag van 1 juni.

Index: al-Ahgaaf-bibliotheek, nadj­djaar, oegoed, shi­baak.

Index van personen: Abd al-Rahmaan A., Aboe Alawi, AM (Sana’a), Awad B., Hamid B..

Index van plaatsnamen: Gasr al-goebba-hotel, Hadramaut, Jemen, Ta­riem, Sana’a, Shi­baam, Wadi Du’an, Yool.

Dit is het einde van dag 77 (van 93 dagen totaal) van mijn verblijf in Jemen in 1996. Naar dag 1. (Naar alle gepubliceerde dagen.)

Top

De uitspraak van enkele letters en klanken in Arabische woorden.
In alle gevallen wordt de ‘u‘ als een Nederlandse ‘oe’ uitgesproken.
De ‘g‘ zoals die in deze tekst voorkomt is in het Modern Standaard Arabisch de ‘q‘ (qaaf: ﻕ) en wordt in het Arabisch van Jemen en in het bijzonder het Arabisch van de Hadra­maut als de Engelse ‘g’, zoals in ‘good, goal, garlic’, uitge­sproken.
De ‘ch’ klinkt zoals in het Nederlands de ‘ch’ in ‘chaos’ wordt uitgesproken.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.