Orient Express: Damascus

Orient Express II

Naar Jeruzalem v.v. (1994)

25 jaar geleden: 1994 – 2019.


Vandaag is het 19 augustus 1994. Ik lo­geer in het al-Ra­bie Ho­tel in Da­mas­cus. Daar is ook een Egyp­ti­sche pro­fes­sor. Met hem be­zoek ik een Sji’i­ti­sche mos­kee en mau­so­le­um, Say­yi­da Zay­nab, in een bui­ten­wijk van Da­mas­cus. De­ze Sji’i­ti­sche mos­kee is be­staat heeft een gou­den koe­pel en be­staat ver­der uit een over­daad aan goud, zil­ver, kris­tal, glit­ter, schit­te­ring, spie­gels, licht en pracht. Een lust voor het oog en te­ge­lij­ker­tijd, naar on­ze wes­ter­se op­vat­tin­gen, ook zeer kit­sche­rig. We be­zoeken de wijk waar­in het da­mes­on­der­goed in al­le mo­ge­lij­ke zin­nen­prik­ke­len­de va­rian­ten wordt ver­kocht en al­le­maal open en bloot in de eta­la­ge op­ge­steld. (In Ne­der­land zou mis­schien de ze­den­po­li­tie langs ko­men om de win­kel­ei­ge­na­ren te waar­schu­wen dat dit niet zo­maar van­af de straat zicht­baar mag zijn.)

– – – –

1.) Ik reis zon­der ca­me­ra, daar­om plaats ik bij al­le in­te­res­san­te oor­den een link naar de fo­to’s in Goog­le Maps.
2.) Dit reis­ver­slag komt uit mijn dag­boek 1994 en is mijn in­ter­pre­ta­tie van de wer­ke­lijk­heid.
3.) De munteenheid in Syrië is de Syrische Lira / Pond (SL.) en de wis­sel­koers is: 1 SL. = f. 0,04. 25 SL. is dus f. 1,00. (€ 0,70 in 2018.)


Vrijdag, 19 augustus 1994

Dag 55 / 72: Damascus.
Opstaan circa 9.00 uur.
Douche.
Ontbijt: brood met Kiri-kaas en banaan. (Kiri: La vache qui rit = ki – ri.)

Egyptische professor

Ik spreek de Egyptische pro­fes­sor aan, waar­over een Ame­ri­kaan me eer­gis­te­ren al ver­teld had. Gis­te­ren had ik hem ge­zien, maar het was niet tot me door­ge­dron­gen.
Prof. Dr. Kamal Abd al-M. Com­pa­ra­ti­ve Li­te­ra­tu­re. Brown Uni­ver­si­ty.
We zitten twee uur te vertellen, daar­na gaat hij de stad in en we spre­ken af voor 15.00 uur. Hij ried me aan om te le­zen: Ma­tha­lib al-wa­zi­rain van Abu Hayaan al-Taw­hi­di*1: De te­kort­ko­min­gen / zwak­he­den van de twee vi­ziers = de twee mi­nis­ters als het boek over de per­fec­te sa­ti­re.

Liefdesavonturen

Tot 15.00 uur lezen. Dan samen met Kamal tot 18.30 uur thee drin­ken. Hij ver­telt me zijn lief­des­avon­tu­ren. Hij kan goed ver­tel­len, maar la­ter denk ik dat hij ze of ver­zon­nen heeft, of aan­ge­dikt, of ge­le­zen heeft*2. Mis­schien toch waar ge­beurd?

Say­yi­da Zaynab

Met een taxi en bus gaan we naar de Say­yi­da Zay­nab*3 in het zuid­oos­ten van Da­mas­cus. Er is daar het prach­ti­ge Sji’i­ti­sche mau­so­le­um en mos­kee, he­le­maal Per­zi­sche stijl met groe­ne en blau­we te­gels, een gou­den koe­pel. In de mos­kee is het al­le­maal goud, zil­ver, kris­tal, spie­gel­glas en mar­mer. Ik ben met Ka­mal in de ge­beds­ruim­te. Er wordt ge­scan­deerd en man­nen slaan zich op de borst*4 (echt Sjia).
Ik durf niet al te op­val­lend rond te kij­ken in deze over­da­di­ge pracht.
Buiten, op het binnenplein lopen man­nen, vrou­wen en kin­de­ren door el­kaar of ze zit­ten sa­men te ver­tel­len of te bid­den. Dat is wat Ka­mal zo van de Sjia aan­spreekt. Hij­zelf is Kopt*5.
We worden door een Sji’i­ti­sche Sa­oedi aan­ge­spro­ken, die wil we­ten of ik mos­lim ben. Ka­mal ant­woordt: “Mo­ge God hem recht­ge­lei­den” en wil weg, maar kan me niet al­les ver­tel­len, want de Sa­oedi spreekt ook En­gels. De man wordt en­thou­si­ast en be­gint me van al­les te ver­tel­len. Vijf­tig pro­cent van het mil­jard mos­lims is Sjia. Ka­mal voelt zich schul­dig door zijn am­bi­gue ant­woord.
De man wil weten of ik wel al bid­den kan. Eerst doe ik alsof ik niet weet wat hij be­doelt, maar hij in­sis­teert. Ik zeg: “Yes, in church.” Zijn at­ti­tu­de ver­an­dert. Nu weet hij dat ik niet op het punt sta om mos­lim te wor­den.
We proberen hem kwijt te raken, wat niet direct lukt.

Sexy damesondergoed en Basil

In de stad gaan we een halve kip eten en dan lo­pen we nog even door de stra­ten met het se­xy da­mes­on­der­goed.
Terug in de minibus naar het hotel. On­der­weg zijn al­le mu­ren op­ge­schil­derd met spreu­ken ten gun­ste van de al bij­na hei­lig ver­klaar­de Basil*6, de in ja­nu­a­ri bij een een­zij­dig auto-on­ge­luk om het le­ven ge­ko­men zoon van Ha­fez al-As­sad.
In een café in Damascus: thee drin­ken. Ka­mal rookt een wa­ter­pijp.
Bed circa 01.00 uur. Ik voel me ziek en lig wak­ker tot cir­ca 03.00 uur.


Menu – 19/08: BeginEinde.


Voetnoten

1.) Mathalib al-wazirain van Abu Hayaan al-Tawhidi: de tekort­ko­min­gen / zwak­he­den van de twee vi­ziers / twee mi­nis­ters. (Een vi­zier is een mi­nis­ter.)
Wikipedia: Abu Hayaan al-Tawhidi.

Retour noot 1.

2.) Het volgende staat niet in mijn dagboek, maar ik kan het me nog wel her­in­ne­ren. Ka­mal ver­tel­de dat hij aan­we­zig was ge­weest bij een soort car­na­va­les­ke bij­een­komst waar zo­ge­naam­de am­bas­sa­deurs van al­ler­lei lan­den aan het pu­bliek wer­den voor­ge­steld. Al die am­bas­sa­deurs had­den na­men die over­een­kwa­men met die zo­als die ge­brui­ke­lijk zijn in hun thuis­lan­den, maar al die na­men had­den in het Ara­bisch een sek­su­ele be­te­ke­nis. Ik kan me nog maar de naam van één ‘am­bas­sa­deur’ her­in­ne­ren, na­me­lijk de Rus­si­sche: Nico Bilachov (Blagov/Blagoev). In het Ara­bisch be­te­kent Nico Bilachov: neuk hem zonder vrees. (Niek-hoe (de­ze ‘h’ is stem­loos) Neuk hem + bi – la – chov: met geen vrees.) – Ka­mal is een Kopt, dat is een Egyp­ti­sche chris­ten. Ik weet ook nog dat Ka­mal ver­tel­de dat zijn tan­te in Egyp­te met ab­so­lu­te ze­ker­heid wist dat wes­ter­se vrou­wen, wan­neer ze sa­men met hun echt­ge­no­ten op straat lo­pen en die vrou­wen zien dan aan de over­kant van de straat een knap­pe­re man, zij zon­der schroom over­ste­ken en voor­taan met die man ver­der­gaan, tot­dat ze weer een knap­pe­re zien, want dan her­haalt zich dit ta­fe­reel.

Retour noot 2.

3.) Sayyida Zaynab. (Say­yi­da be­te­kent: dame / me­vrouw) Zay­nab was de klein­doch­ter van de pro­feet Mo­ham­mad. Zij was een doch­ter van Fa­ti­ma Zah­ra (de doch­ter van de pro­feet) en haar echt­ge­noot Ali.
De strijd over de op­vol­ging van Mo­ham­mad na diens dood, leid­de tot een schis­ma waar de Shia uit voort­kwam: shiat ali: de par­tij van Ali.
Sayyida Zaynab wordt dus apart ver­eerd door de soen­nie­ten, om­dat zij de klein­doch­ter van de pro­feet is en door de shi’ie­ten om­dat zij de doch­ter van Ali is. De soen­nie­ten ge­lo­ven dat ze in Cai­ro be­gra­ven ligt en de shi’ie­ten dat ze in Da­mas­cus be­gra­ven ligt. (Wat ove­ri­gens meer plau­si­bel is, want Cai­ro werd pas in de 10e eeuw ge­sticht en Zay­nab leef­de in de 7e eeuw.)
De Sayyida Zaynab mos­kee, het mau­so­le­um in Da­mas­cus is een ‘echt’ shi’i­tisch mo­nu­ment, zo­als die ook, on­der an­de­re, in Iran voor­ko­men: een over­daad aan schoon­heid en ver­sie­rin­gen. De­ze in Da­mas­cus heeft een gou­den koe­pel. Bin­nen is het een en al glit­ter en schit­te­ring. Al­les van waar­de, wat maar blin­ken kan, is daar aan­we­zig: goud, zil­ver, kris­tal, spie­gel­glas, etc.
Google Maps: Sayyida Zaynab Damascus.
Wikipedia: Zaynab bint AliSayyida Zaynab mausoleum Damascus.

Retour noot 3.

4.) Sji’ieten slaan zichzelf op de borst.
De kleinzoon van de profeet Moham­mad Hoes­sein ibn Ali werd tij­dens de zo­ge­noemde Slag bij Ker­ba­la in het jaar 680 AD op de tien­de dag van de is­la­mi­ti­sche maand Moe­har­ram ge­dood en ont­hoofd, ter­wijl hij streed voor het be­houd van het sji’is­me. Die dag heet sinds­dien Asjoera / Ashoera. Op Asjoera her­den­ken de sji’ie­ten dus de dood van hun ge­lief­de strij­der Hoes­sein en rou­wen om hem door zelf­kas­tij­ding toe te pas­sen. Dat kan re­la­tief on­schul­dig, door zich­zelf als­maar op de borst te slaan (matam), maar soms neemt het ex­tre­me vor­men aan en ver­wondt men zich­zelf, be­wust, door met een zwaard op het (eigen) hoofd te slaan (tatbir). Dit leidt dan tot zeer bloe­di­ge ta­fe­re­len.
Matam wordt ook wel gedaan op an­de­re da­gen, zo­als op deze dag in het mau­so­leum van Say­yi­da Zay­nab, want Zay­nab was een zus­ter van Hoes­sein, dus is het niet vreemd dat men bij het be­zoek aan het graf van de­ze vrouw ook aan haar ge­weld­da­dig om het le­ven ge­komen broer denkt en rouwt.
Wikipedia: Hoessein ibn AliSlag bij KerbalaAsjoeraMatamTatbir.
YouTube: Shia women matam.

Retour noot 4.

5.) Kopten. Al heel lang woon­den er chris­te­nen in Egypte. De­ze wor­den kop­ten ge­noemd. Fei­te­lijk stamt het woord ‘Egyp­te’ af van de Griek­se uit­spraak van ‘Kopt’. In het Ara­bisch heet Egyp­te: Misr (ge­schre­ven taal), maar op straat spreekt men over Masr. Ook de kop­ten noe­men ‘Egyp­te’ Masr, want die spre­ken ook Ara­bisch, Egyp­tisch dia­lect, na­tuur­lijk.
Wikipedia: Kopten.

Retour noot 5.

6.) Basil al-Assad en Hafez al-Assad.
Hafez al-Assad nam Syrië door mid­del van een staats­greep in be­zit in 1971. Sinds­dien is er spra­ke van erf­op­vol­ging en de voor­be­stem­de lei­der moest Basil al-Assad wor­den, die na, het over­lij­den van va­der Ha­fez, hem zou moe­ten op­vol­gen en de nieu­we dic­ta­tor wor­den, maar die reed in ja­nu­a­ri 1994, in de mist, te­gen een een ro­ton­de en was op slag dood. Daar­na ont­stond een soort hei­li­gen­ver­e­ring van de­ze man. De per­soons­ver­heer­lij­king con­cur­reer­de met de al be­staan­de per­soons­ver­heer­lij­king van va­der Hafez. In 2000 over­leed Hafez en werd door zijn twee­de zoon Ba­shar op­ge­volgd.
Wikipedia: Hafez al-AssadBasilBashar.

Retour noot 6.


Menu – 19/08: BeginEinde.


Google Maps
SyriëDamascus.


Wikipedia
SyriëDamascus.


Websites
De waarde van de gulden in euro’s.


Menu – 19/08: BeginEinde.


Orient Express I en II

Klik hier voor de chronologische volgorde van Orient Express I (1992).

Klik hier voor de chronologische volgorde van Orient Express II (1994).


Mobiele telefoon / Smartphone
the-face.com

Voor be­zoe­kers die via the-face.com op deze web­si­te ko­men: als de in­ter­ne links (me­nu, be­gin, ein­de) niet wer­ken (mo­bie­le te­le­foon / smart­phone) klikt u voor het ori­gi­ne­le adres van dit be­richt op: ira­da.com.


Links naar externe websites

De au­teur de­zes kan niet ga­ran­de­ren dat al­le links naar ex­ter­ne web­si­tes (dus die van der­de par­tij­en) al­tijd zul­len blij­ven be­staan. Fo­to’s in Goog­le Maps, bij­voor­beeld, kun­nen ver­dwij­nen wan­neer de ei­ge­naar ze weg­haalt. Ook aan an­de­re links kan een ein­de ko­men, of kun­nen in on­ge­bruik ra­ken.
Wan­neer u een niet wer­ken­de link con­sta­teert kunt u dat mel­den in het re­ac­tie­veld. Bij voor­baat dank.


Menu – 19/08: Begin.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.